Wp/yua/Kimbilá

Kimbilá jump'éel kaaj yaan tu méek'táankaajil Izamal, Yucatán, kex 45 kilómetros u náachil ti' u noj kaajil Mérida.Le kaaja', tu'ux kaja'an kex 5,800 máako'ob, u ya'abil ti' leti'obe' ku yila'al bey máasewalo'ob yéetel láayli' ku t'aniko'ob maya t'aan, yaan u k'ajláayil ku máan maanal ti' jump'éel siglo.

Le clima predominante ti' Kimbilá ku clasifica bey jump'éel clima sabana cháak verano clasificación. Leti' jump'éel clima cálido tuláakal le ja'abo'. Ku chíikpajal tumen jump'éel k'iinil cháak ichil le wi'inal verano, ka' jo'op' u le ke'elil jach notablemente tikin. ichil u parámetros climáticos, le temperatura promedio anual jach 26.2°C, yéetel rangos típicos u jump'éel máximo promedio u 42.3°C u jump'éel mínimo u 11.0°C. Le régimen precipitación ku registra jump'éel precipitación anual promedio u 797.4 mm.
Le toponimo Kimbila yaan ti' jump'éel u k'áat u ya'al maya: "ja' tu tséel u che'il K'inim" wa che'il Ceiba. Tsʼoʼoleʼ ku tʼaan tiʼ le kúuchil tuʼux ku kʼíintal le jaʼoʼ.
Kimbilá jump'éel kaaj ts'o'ok u suut jump'éel experto ti' diseño textil, tuláakal basado ti' le bordado xíiw yucatecano. Le bordado nook'o'obo' leti' jump'éel meyaj jach jats'uts ma' chéen ku ts'áaik meyaj ti' le kajnáalo'obo' ba'ale' xan ts'o'ok u ts'áaik ti'ob jump'éel sensación u identidad bey juntúul le ti' kaajo'ob productoras nook'o'ob ti' le noj.