Wp/yua/Chukwa'

Tu'ux u taal
[edit | edit source]Le chukwa'o' (ich káastlan t'aan: chocolate, tu t'aanil náhuatl xocoatl) jump'éel janalbe'en ba'al ku beeta'al ken xak'ta'ak áazucar yéetel uláak' ka'apéel ba'alo'ob ku jok'sa'al ti' le cacao': u juuch'il cacao yéetel manteca de cacao. Ikil u xak'ta'al le óoxp'éel ba'ala' ku beeta'al le jejeláas chukwa'obo'.
U che'il tu'ux ku taal le chukwa'
[edit | edit source]U che'il le chukwa'o ku pak'a'al desde úuch ka'ach tu yo'olal jejeláas máasewal kaajo'ob ti' le jats k'ajolta'an je'el bix Mesoaméerica.
Carlos Linneo tu ts'a' u k'aaba' je'el bix Theobroma, u k'áat u ya'al u janal ajawo'ob.

Ti' le K'iino'oba', Ghana yéetel Costa de Marfil leti'e' ka'ap'éel Noj lu'umil tu'ux ku beeta'al ya'ab le chukwa' utia'al konbil.