Wp/yua/Báaxalo'ob
Le báaxal suuk u beeta'alo' lete' úuchben báaxal ku bin u ka'ansa'al wáa beeta'al uti'al u náaysik u yóol le mejen paalalo'obo'; le je'elo'oba' ti' le jejeláas ch'i'ibalo'obo', je'ex u bin u máan le k'íino'obo' le je'elo'oba ku bin u k'expajal ti' le jejeláas ku'uchilo'ob ku bin u beetalo' ba'ale' ku kanáanta'al ma' u pe'echa'aj u síijnalil ti' u lu'umil u kaajal.
Síit' suum
[edit | edit source]Ku beetpajal yéetel jump'éel suum, ku yeya'al máaxo'ob ken u beeto'ob u suut le suumo', le ku ts'o'okole' ku beeta'al u tsoolil bix ken maanako'ob u síit'to'ob. Le ku beetik u ya'abil le síit'o' le kun najalnak.
Pirin suut che'
[edit | edit source]Le báaxala' ku beeta'al chéen ti' u náaysa'al u yóol le paalalo'obo', yaan jejeláas bix u beetpajal. Ichilo'obe, chéen u yiliko'ob makalmáak ku xáantal u suut yéetel ku beetiko'ob xan jomch'iim ichil leti'ob.
Paywakax
[edit | edit source]Ku beeta'al ichil ya'ab paalalo'ob, ichil leti'obe' ku yeeyiko'ob máax ken u beet u wakaxi, le paalo' ku kaxtik jun xóot' che', lela' ti' u ye'esik u bak le wakaxo', le uláak' le paalalo'obo' leti' ken u beeto'ob u toreroi.
Chuukil
[edit | edit source]Ichil ya'ab paalalo'obe', ku yeyiko'ob máax kun káajal u chuuk, le máax yeya'abo', yaan u yáalka'ab tu paach le paalalo'bo' uti'al u lap'iko'ob. Le báaxalo' ku ts'o'okol le ken láaj la'ap'ko'ob tuláakal le paalalo'obo'.
Kaxanil
[edit | edit source]Ti' le báaxala', le múuch'il paalalo' ku yeyiko'ob máax taanil ku káajal u kaxan, le máax kun yeya'alo', yaan u xook jun taak junk'aal, le ken ts'o'okok u xooke' yaan u maan u kaxt tuláakal le paalalo'obo', le máax ku yáax kaxtale'. leti' kun kaxan ti' u láak' rondao'.
Chakara
[edit | edit source]Ti'al le chan báaxala' ku beetchaja u oochelil jump'eel eeb ichile' ku ts'íibta'al le xookilo'ob mixba'al taak lajun, ts'o'okole' ku bin u tsoolikuba'ob ti'al je'el bix bíin takpalnako'ob.