Wp/wls/Lotu āfea o 'Uvea
Ko fakamatala fuli e tou ma'u i te 'aho nei o 'uhiga mo te lotu āfea ne'e tohi e te 'u pātele falani i tanātou tau fenua mai ki 'Uvea mo Futuna i te ta'u 1837.
E mahino mai te tohi a pātele Henikele ko te ''Talanoa ki 'Uvea nei'' (fakatu’u pepa i te 1910) ne'e ko fa'ahiga 'atua e
tolu ne'e tauhi ki ai te haha’i 'Uvea i te temi mu'a : ko te 'u 'atua tupua ne’e ko nātou ne’e nātou fakatupu te mālamanei, te 'u 'atua tanutanu ne’e ko ni laumālie o ni tagata ne’e fua kavega (hau pe ‘aliki) i tanātou temi ma’uli pea ko tona tolu fa'ahiga leva ne’e ko te 'u 'atua muli ae ne'e nonofo i onātou fakafā'aga o hage ko ni vaka tafa’aga pe ko ni kumete.
E mahino mai te 'u fakamatala tu’u tohi a te fa’ahiga lotu katolika ne'e ko te 'u 'atua o te temi mu'a ne'e he’e ofa pea ne'e tu'ania nātou e te haha’i 'Uvea mo Futuna.
Mu’a atu te hake mai a te lotu katolika, ne'e faiga'i e 'ihi kau 'aliki toga ke nātou fakamafola i Uvea te lotu mavae a Lutelo ae ne’e kua kaugamālie ki ai te tafoki a te kaiga toga kae fakamulimuli pea ne’e tāmate'i te kau folau toga o mavae fakatahi mo nātou te kaiga 'uvea ne'e kua tafoki ki te lotu aia.