Wp/vot/Vaďďa tšeeli

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | votWp > vot > Vaďďa tšeeli

Vaďďa tšeeli on vaďďalaisijõ itämeresoomõlain tšeeli. Sitä pajatõb 8 inimisse emätšeelen i kooza 40-60 inimisse (2017). Vaďďa tšeelte pajatõta Vaďďamaaz, Venäjäz. Vaďďa tšeele kõikka lähepi sukutšeeli on viro tšeeli. Veel on vähäize inehmizite kummõd pajatõta što vaďďa on viro dialõkta hoť tänäve litši kõik pajatõta što see on õma tšeeli. Vad'd'assi veel pajatõta kõlmõz tšüläz kummad õlla Jõgõperä, Luutsa i Liivitšülä. Vad'd'a lähisuku tšeeled õlla Viro, Võro i Liivi tšeeled

Historia[edit | edit source]

Vad'd'a eb õõ kõnsa õllu suur tšeeli, Vad'd'ala tšeelel eb õõ õllu enõpi kui 5.000 inimisse kummad täätää vad'd'a tšeele. Ku Saksalaizõd höökätä vad'd'amaaha ned võtti vankeja lätimaaha i seel eleti Kreevinid. Nevvostoliito perrä ned tahtoa što tšeeli koolõb. Tänäve vad'd'a tšeelte võib õppõa školiz no sitä eb täätä pal'l'o inemissiit, va 68-40 täätää ceelte.

Aakkõssõ[edit | edit source]

A a B b D d Ď ď E e F f G g H h
I i J j K k L l Ľ Ľ M m N n Ń ń
O o P p R r Ŕ ŕ S s Š š Ś ś T t
Ť ť U u V v Z z Ž ž Ź ź Õ õ Ä ä
Ö ö Ü ü

Dialõktad[edit | edit source]

Õpõtuz[edit | edit source]

Vaďďa võib õppõa Venäjäz, Soomõz i Viroz. Soomõz võib õppõa vaďďa Helsingiz, Jovvensuuz i Jyväskyläz, Venäjäz võib õppõa Jõgõperäz i Petteriz i Viroz võib õppõa Tartuz. Vad'd'a tšeelte on õpõtettu tänäve toož škouluiz vad'd'amaall i Tartu üliškoulu on tehhü niite Vennääz.

Grammatikka[edit | edit source]

Assõõvahtõluz

  • 1) kk → k; pp→p; tt→t; ss→s; šš→š; cc→c, ďď.
  • 2) k→g ( fk→vg; hk→hg; lk→lg; nk→ng; pk→bg; rk→rg; sk→zg, zz; šk→žg; tk→dg ).
  • 3) p→v ( lp→lv; mp→mm; rp→rv ).
  • 4) t→ – , ďď ( ht→h; lt→ll, l; nt→nn, n; rt→rr, r, oot → uvv)
  • 5) s→z ( hs→hz; rs→rz ).
  • 6) tts → ts.
  • 7) š→ž.
  • 8) c→ď, – , g ( hc→hj, sk, zg, zz, zď; lc→lg, ll; nc→nď, nn; rc→rj, rď, rg ).
  • 9) i ( между гласными )→ďď.'

Mööntein forma

  • Miä õõn
  • Siä õõd
  • tämä on
  • Müü õõmmõ
  • Tüü õõttõ
  • Nämä õlla

Ceeltein forma

  • Miä en õõ
  • Siä ed õõ
  • Tämä eb õõ
  • Müü emmä õõ
  • Tüü että õõ
  • Nämä eväd õõ

Vaatõ toož[edit | edit source]