Wp/vai/Main Page/ꖏꔕꔀ

ꖏꔕꔀ ꖸ – ꔨꕃꔅꔵꕩ ꕶꕱ ꗘꖺꗱꗡ ꗓꕎꘋ ꔤ ꕚꕌ ꖏ ꘊꔧꔒꔀ ꔳꕯ ꖏ ꔋꘋ ꔋꘋ ꖷ ꖸ ꗪ ꕸꖙ ꔤ ꕩꕌ ꔇꔀ ꗃꖺ ꕧ ꖸꖖ ꔇꔀ ꔇꔀ • ꕺꖃ ꕧꕓ ꔋꘋ ꔋꘋꗣ • ꖏ ꕔꕌ ꗓ ꗘꖺꗱꗡ • ꖏꕎꔀ ꗘꖺꗱꗡ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕯꕮꕊ ꖸ • ꕺꖃ ꕧꕓ ꔰ ꕀꕩ • ꕒꕢ ꔇꔀ • ꔞ ꖷ ꔳꕯ • ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꔨꕃꔅꔵꕩ ꕞ • ꕺꖃ ꕧꕓ ꗏꔤ ꖸ

ꔨꕃꔅꔵꕩ _ ꕶꕱ ꗘꖺꗱꗡ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕮ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕮ ꔨꕃꔅꔵꕩ ꗏ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕉꕌ ꗪ ꕃꔤꘂ • ꕧꔌꘋ ꔇꔀ ꔨꕃꔅꔵꕩ ꔝ • ꗓ ꘃꕯ ꕔꕌ ꗓ • ꖃꘋ ꗓ ꘃꕯꕊ

ꔤ ꕎꕬ ꕞ ꗓ ꘃ ꔌꘋꗣ ꖸ • ꕧꔌꘋ ꕸꖃ ꕒꕢ ꔇꔀ • ꗓ ꘃꕯ ꕔꕌ ꗓ • ꖃꘋ ꗓ ꘃꕯꕊ ꕺꖃ ꕧꕓꕌ ꖸ ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꗞꗢ ꖸꕊ ꖏꕎ ꕪꕌ ꘃ ꕔꔤ ꕢꕯ ꗱꗡ • ꕸꖃ ꕒꕢꕌ ꖸ • ꖏꕎꔀ

ꖏ ꖷ ꖸ ꘊꔧꔒ ꗪ ꕸꖙ ꔤ ꕩꕌ ꔇꔀ ꗃꖺ ꕧ ꖸꖖ • ꕔꕌ ꗓꕯꕊ • 1 ꖏꔕ ꗛꕞꕌ ꖸ ꗃ ꔤ ꘀꗡ ꖏꔕ ꗛꕞꕌ ꖸ ꔳꕯ • 1.1 ꖏꔕ ꖸꕊ ꖸꖖ ꕃꔤ • 1.2 ꗛꕞ ꖷ ꖸ ꗞ ꕩꕌꖸ ꔰꔤ ꔬ • 2 ꖏꔕ ꕞ ꕪ ꕃꔤ ꗃ ꔤ ꘀꗡ ꖏꔕ ꕞ ꕪ ꕃꔤ ꔳꕯ ◦ 2.1 ꖏꔕ ꕞ ꕪ ꕃꔤꘂ ꖸ ◦ 2.2 ꕪꕘ ꕔꔻ ◦ 2.3 ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꕪ ◦ 2.4 ꕉꖸꕊ ꗽꘉ ꕃꔤ • 3. ꕉꖸ ꖝꖕꕯꕊꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꘃ ꕔꔤ ꗏ ꗷꔤ ꖷ • 4. ꕉꖸꕊ ꔞꔤ ꕢ ꕃꔤ ꗃ ꔤ ꘀꗡ ꖏꔕ ꖸꕊ ꔞꔤ ꕢ ꕃꔤ ꔳꕯ • 4.1 ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊꔧ ꗻꗡ ꗷꔤ ꖷ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꕮ • 4.2 ꕉꖸꕊ ꖨꖕ ꗓ ꕃꔤ • 4.3 ꔞꔤ ꘃꘆ • 4.4 ꖏꔕ ꕘꔈꔀ ꖸ • 5 ꕉꖸꕊ ꔞꔀ ꘃ ꕃꔤ ꗃ ꔤ ꘀꗡ ꕉꖸ ꔞꔀ ꘃ ꕃꔤ ꔳꕯ • 5.1 ꖃꘋ ꗃ ꖏꔕꔀ ꖸ • 5.2 ꖃꗸꘋꖉ ꕞ ꕪꕌ ꘃꗡ ꖸ ◦ 5.2.1 ꖏꔕ ꕧ ꖨꖕꕴꕱꔀ • 6 ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕌꕮ ꕃꔤꘂ ꔧ ꕉꖸꕊ ꗳ ꕪ ꔽꔤ ꖸ ꕮ ꗃ ꔤ ꘀꗡ ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕌꕮ ꕃꔤ ꔧ ꕉꖸꕊ ꗳ ꕪ ꔽꔤ ꖸ ꕮ ꔳꕯ • 6.1 ꕉꖸꕊ ꘈꔧ ꕃꔤꘂ • 6.2 ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸ ꔖꔜ ꖷ ꖸ ꗃꕎ ꖏꔕ ꕞ • 6.3 ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕌꕮ ꕃꔤ • 7 ꖏꔕ ꖸ ꗪ ꗞ ꖸ • 8 ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖺꕜꕌ ꖸ • 9 ꖏꔕꔀ ꖸ ꕀꔤꕪꕌ ꖸ ꕮ ꗪ ꕀꔤꕯꕊ • 10 ꕺꖃ ꕧꕓ ꖷ ꖸ ꔻꔭꔤꔒ ꗪ • 11 ꖏ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗃꕎ ꕪꘋ ꖷ ꖸ • 12 ꔤꘋꗳꘉꔳ ꕪꘋ ꕮꔕ ꖸ ꗃ ꔤ ꘀꗡ ꖏ ꖷ ꖸ ꗪ ꕺꖃ ꘈꗢ ꗏ ꔳꕯ

ꖏꔕ ꖨꖕꕴꕱ ꕀꔤꕪꕌ ꖸ 244 ꕀꔤꕯꕊ ꕪꘋꗣ ꗏ ꕘꕞꘋ • ꕺꖃ ꕧꕓ • ꖏꕎꔀ

ꕙꔤ ꖨꖕꕴꕱꔀ • ꗏ ꖏꕎꔀ ꘃ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꕮ • ꖏ ꗛꖺꗡ ꖸ ꕮ ꘀꗫ

ꗓ ꘃ ꔌꘋꗣ ꖸ ꔤ ꕸꖙ ꔤ ꕩꕌ ꔇꔀ ꗃꖺ ꕧ ꖸꖖ ꕮ ꖏꔀ ꖸ • ꗏ ꖏꕎꔀ ꘃ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꕮ • ꖏ ꗛꖺꗡ ꕮ ꘀꗫ

ꖏꔀ ꗬꗡ ꕞ ꖏꕎ • ꔈ ꖸ ꕎ ꔻꔭꔤꔒ ꗪ ꖸꘊ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꖷ ꖸ ꔻꔭꔤꔒ ꗪ • ꖏ ꘊꔧꔒ ꗻꗡ ꔋꕨꕌ ꕮ • ꕪꘋ ꔻꔭꔤꕯ ꕎꕌꔳꘂ ꗬꗡ ꕞ ꖏꕎ • ꖴꘋꗒ ꕪ ꕺꖃ ꕧꕓꕌ ꕞ ꖏꕎ • ꕺꖃ ꘈꗢ ꕧ ꕀꕩ • ꔤꘋꗳꘉꔳ ꕪꘋ ꖴꖫ ꔬꕩ • ꕃꖳ ꕉꗐ ꖏꔵꘂ ꕀꔤ • ꘃꘊ ꗛꖙ • ꖏꔀ ꖸ ꔰ ꗳ ꕧꘋꕨꕌ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖨꖕꕴꕱ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꔻꔭꔤꕯ ꖸ • ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖨꖕꕴꕱ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꔻꔭꔤꕯ ꖸ • ꘃꘊ ꗛꖙ • ꖏꔀ ꖸ ꔰ ꗳ ꕧꘋꕨꕌ

ꔤ ꖛꔸꘋꔳ/ꔤ ꖬꕡ ꕪꘋ • ꕺꖃ ꖜꖴ ꕢ • ꔪꔵꗡꔱꕯ ꕀꔤ • ꕺꖃ ꕧꕓ ꖛꔸꘋꔳ ꖏꕎ

ꕉ ꗪ ꕮ ꖏ ꕮꔕ ꖷ ꖸ ꗏ • ꔨꕃꕆꔵꕩ ꗛꗞꔻ • ꔨꕃꔻꔪꔻ • ꔨꕃꔐꕚ ꔌꘋ

ꗪ ꕃꔤꘂ ꕸꖙ ꔤ ꕩꕌ ꔇꔀ ꗃꖺ ꕧ ꖸꖖ ꕺꖃ ꘊꔧꔒ • ꕉ ꗏꖺꕮ • ꕉ ꗪꗡꕯꕊ • ꕉ ꔞꔀꕮ

ꕺꖃ ꕧꕓ ꘈꗢ ꕩꕌ ꗏꖺꕮꕊ ꕎ ꘃ ꖤꘋ ꕔꔤ ꗏ. ꕉ ꗪꗡꕯꕊ ꕉ ꗏ ꕢꕌꔒꔀ

ꖏ ꘊꔧꔒꔀ ꗏ ꕢꕌꔒ ꗪ ꕒ ꗷꔤ ꖷ ꕉ ꖴꘋ ꗪꘋꕡ ꕩ ꔤꘋꗳꘉꔳ ꔛꔕꕩꕌ ꕮ. ꕉ ꗃꕎ ꔨꕃꔅꔵꕩ ꕶꕱ ꗘꖺꗱꗡ ꕎ ꗏ, ꗡꘋꕢꖴꖃꔪꔵꕩ ꖷ ꗞ ꔇꔀ ꔌꘋ ꔰ ꔇꔀ ꕉꕌ ꖏꕎ.

ꖏꔕꔀ ꖸ ꕉꖸ ꗳ ꕪꕌ ꔽꔤ ꕮ ꕢꗢꔻ ꕪꕌ ꘃ ꗱ ꕉꖸꕊ ꔒꔟꕩꕌ ꔤꖳꕪꖎꕚ ꕃꘋꗍꘋ ꕉꕇꕮꔷꕩ ꕘꔤꗏꘋ ꗛꖺꕜꕚ ꕃꕞꔐ ꖺꕇꖤꔓ ꕃꕞꔻ ꕉꔍꔻ ꔷꔕꔻ, 1758[1] ꕉꕌ ꔞꔀ ꕃꔤ ꕮꔕ • ꔕꗚꕇꗳꔻ ꕭꖁ, 1883

ꗓꕯꕊ ꖷ ꖸ ꗞ ꕩꕌ ꖸ ꗱꗡ ꖏꔕ ꕮꔧ (ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ: ꗛꖺꔻꕩ): 1 ꕞ, 2 ꖴꘋ, 3 ꕧꗅ ꔔꘋ, 4 ꕧꗅ ꗬꔤꕮ, 5 ꕪꘋ ꖟꕎ ꕮ, 6 ꕪꕘ ꕞ ꕺꕱ, 7 ꕪꕘ, 8 ꕪꕘ ꖴꔺꔤ, 9 ꕪꕘ ꖴꖕ, 10 ꔳꔤ, 11 ꕪꕘ ꖴꔺꔤ, 12 ꕔꕌ ꕞꕌ, 13 ꕴꖃ, 14 ꗅꗓꗅꖺ, 15 ꔞꘋ ꕧꕌ, 16 ꔞꘋ, 17 ꗬꗡꘋ, 18 ꖝ ꗛꖺ, 19 ꕎꕌꖺ, 20 ꖨꖕꖿ, 21 ꕪꘋꗜꖺ, 22 ꕸꕩ, 23 ꕧꗅ ꖴꔺꔤ

ꖏꔕ ꕞ ꘆꗡꗦꗡ ꖸ ꗪ ꕉꖸꕊ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕔꕴ ꕃꔤ ꕮ ꖏ ꘆꗡꗦꗡ ꔵꔵ ꔬꕩ ꗛꗏ ꗏꘋ ꗠꖻ ꗏꘋ ꕧꕓ ꖢ ꖬꖕꖬꖕ ꗛꘋ ꗅ ꗏꘋ ꗛꘋ ꕼꖷ ꕀ ꗱ ꕮ ꖉꖷ ꘃ ꘀꔻ ꖿꗱ ꗃ ꖇꕨ ꖤꘉ ꕀ ꗱ ꕮ ꗱ ꕔꔤ ꕀ ꗱ ꕮ ꖉꖷ ꘃ ꕀ ꗱ ꕮ ꕔꔤ ꘃ

ꖏꔕꔀ ꖸ (ꕉꔍꔻ) ꔳꕩ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꕎ ꖏ ꗳ ꖴꖕ ꗪ ꕉꖸ ꕮ. ꕉꖸ ꗃꕎ ꕜꖆꗓꗡ ꖸ ꗏ ꕎ. ꖏ ꘀꗫ ꕃꔤ ꗋꖺꕰꕊ ꕃꔤꘂ ꗱ, ꖏꔕ ꖸ ꔳꕩ ꕜꖆꗓꖺ ꖸ ꕎ ꖏ.[2] ꖏꕎꔀ ꖴꗷꗡ, “ꕉ ꗪ ꗚ ꖏꔕ” ꔳꕩ ꕉꔲꘂꘋ ꕎ ꖏ.

ꖏꔕ ꖸ ꔳꕩ ꕴꔤ ꕔꔺꔒ ꖸ ꕎ ꖏ (ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꕎ ꖏ ꕉꖸ ꖝꖕꕯꕊ ꕞ ꕔꔺꘂ ꖺ ꕃꕮꕊ ꕙꕌꔒ ꕮ ꔳ ꔒꔟꕩꕌ ꕎ ꕮ). ꕉꖸ ꕪꕘ ꖴꔺꔤꘂꔤ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꖝꖕꕯꕊ ꔇꔀ ꕗꕯ ꕔꔺꘂ ꗏ ꕉꖸ ꕺꖃ ꗏ.[3][4] ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕈꘋ ꔇꔀ. ꕉꖸ ꕞ ꔅꕯ ꕔꘋ ꖸ ꕎ ꗪ. ꖏꔕ ꖸꔧ ꔞꔤ ꖏꖐ ꗬꗷꕩꕌꔒ ꖸ ꕎ ꕢ. ꕉꖸ ꖝꖕꕯꕊꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꔬꕡ ꗏ ꕔꔺ ꕎ ꔧ ꖴꖕ ꗏ ꗬꗷꕩꕌꔒ ꘃ ꕞꕎꕌ. ꖃꕱꖷ ꕯꕊꕇ ꖸ ꕎ ꗪ ꕉꖸ ꕘꕞꕌ ꖸ ꗏ.

ꖏꔕ ꖸ ꗪ ꔒꔟꕩꕌ ꖸ ꔰ ꕮ ꖦꖕꕰ. ꕉꖸꕊ ꖏꖃꕩꕌꔤ ꗃ ꗻꘋꔳꕆꕚ 5 ꕮ (ꔤꘋꔿ ꗱꕞ) ꗽꘈ ꖸꕊ ꖏꕎ ꕉꔤ ꗻꘋꔳꕆꕚ ꕉꔤ ꕆꕚ 2.7 (ꔞꘋ ꔬ 9) ꔬꕩ ꗛꕃ ꕞ ꖏꕎ. ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꕚꕴꖮꘋ ꕚꘋ ꗠꖻ ꕮ ꖸ ꕚꕌꖺ ꕎ ꗪ. ꕉꖸ ꗋ ꖸ ꔳꕩ ꔇꔀ ꔇꔀ ꖏꔕ ꖸ ꕎ ꖏ ꖺ ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꔻꔤ ꗛꘋ ꕸꖃꘋ ꕧ ꕉꖸꔧ ꔱꕩ ꗃ.

ꖏꔕ ꖸ ꕪꕘ ꖸ ꗪ. ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸꕊ ꗃ ꕃꔤꘂ ꖸ ꗪ ꕗ ꕗ ꔻꔪꔻ ꕮꔕꔀ ꖸ ꗳ. ꖏꔕ ꔽꔤ ꗅ ꗏꗒ ꖷ ꖸ ꕪꕘ ꔇꔀ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗳ ꗞ ꖸꕊ ꖏ ꗓ ꗏ, ꕉꖸ ꔳꕩ ꕹꕎꕌ ꖸ ꕎ ꖏ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꗏ, ꔧ ꕪꕮ ꖏꔕꔀ ꖸ. ꖏꔕꔀ ꖸ ꕪꕘꕌ ꖸꔧ ꗃ ꕉꖸ ꖝꖕꕯꕊ ꕧꕌ ꕃꕞ ꕎ. ꕢꖝ ꘈꗢ ꕎꕌ ꖏ ꖷ ꖏꔕ ꖸ ꖴꘋ ꕪꕌ. ꕎꕌꔳ ꕪꘋꗜꖺ, ꖏꔕ ꔽꔤ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕪꕌꕮꕊ ꕪꕘ ꗏꖺꕮꕊ ꖸ ꕎ. ꕉꖸ ꗃꖺ ꖸ ꔳꕩ ꕟꔳꔎꔻꘂ ꖸ ꕎ ꖏ, ꔧ ꗨꖵꗦꘋ ꖸ, ꔧ ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꖴꖨꘋ ꖷ ꖸ ꔳ ꔳꘋ ꖸ ꕮ. ꗷꔤ ꖷ ꗏꘋ ꔌꘋ ꖸꔧ ꕚꕌꘂ ꖏꔕ ꖸ ꖝꖕꕯꕊ ꖸ ꗏ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔱꕩ ꗃꘋ, ꕉꖸ ꔰ ꗪꘋꕡ ꕪ ꖏ ꕎ ꕮ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖷ ꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕀ ꔒꔟꕩ ꖸ ꕮꔧ, ꕉꖸ ꖏꕢ ꕀ ꗪꕞꕌ ꗪꗡꕯ. ꕉ ꗪ ꘃ ꕎ ꗛꔤꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖏꕎ ꔧ ꕀ ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ.

ꕉ ꗬꗡ ꗏ, ꖏꔕ ꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕎ ꘃ ꕉꖸꕊ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤꘂ ꖸ ꕞ ꕉꖸ ꖴꘋ ꕮ. ꖏ ꔋꘋ ꔋꘋꗣ ꖸ ꕉꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ, ꕉꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕎ ꘃ ꕉ ꕞ.[5] ꕉ ꔳꕩ ꖏ ꔋꘋ ꔋꘋ ꕎ ꖏ ꗞ ꖸ ꕩꕌ ꗓ ꘃ ꖏꔕ ꖸ ꔇꔀ ꕪꕌ ꘃ ꕇ ꕗ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸ ꖴꘋ ꔪꔤꕩ.[6][7][8][9] ꕉ ꕮ ꔳ ꗋꖺꕒꕌ ꕎ ꗞ ꕩꕌ ꗉ ꔧ ꖏꔕ ꔔꘋ ꕞꕌ ꕪꕘ ꕮꕊꕮꕊ ꖨꖕꘂ, “ꕉ ꗪ ꕪ ꕎ ꕪꕌꕯ”. ꖏꔕ ꔔꘋꗣꔧ ꔳ ꖏ ꖷ ꕮꕯ, ꕉꔤ ꔳ ꕉ ꖬꘂ ꖬꘂꗡ ꖸ ꗏ ꕎ ꗃꕯ. ꔧ ꕉꖸ ꔳꕩ ꕪ ꔻꔪꔻ ꖸ ꕎ ꖏ, ꕉꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꗏꖺ ꕎ ꘃ ꕪ ꖏ ꕞ. ꔧ ꕉꖸ ꔳꕩ ꕸꖙ ꔻꔪꔻ ꖸ ꕎ ꖏ, ꕉꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕎ ꘃ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꔫꔤ ꕞ. ꔻꔪꔻ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕸꖙ ꕎ ꘃ ꕪꘋ ꗅꘋ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꕢꘋ ꔰ. ꕉꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕎ ꘃ ꖏ ꔋꘋ ꔋꘋ ꕮꔕ ꖸ ꕞ ꕉꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ, ꗪꖷꗨꗡ ꕉꖸ ꖴꘋ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꖏ ꗃꖺ ꖸ ꕪꕌ ꕎ ꘃ. ꕀꔤ ꔻꔤ ꖏ ꕮ ꕚꘋꔕ ꗪ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏ ꕮ. ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕉ ꘃ ꕞ ꖏꕎ ꔳꕩ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔳ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕔꕴꕯꕊ.

ꖏꔕ ꔻꔪꔻꘂ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꗓ ꘃ ꔌꘋ ꖸ ꕈꕰ ꕎ ꘃ ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꘃ ꕔꔤ ꗏ. ꕉꖸ ꔻꔪꔻ ꗏꔤ ꖸꔧ ꖏ ꗓ ꖸ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꕚꕎꕌ ꖸ ꔝ. ꕉ ꔳꕩ ꗚ ꕞꕡ. ꖏꔕ ꖸ ꔳꕩ ꕒꕢꕮ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꕎ ꖏ. ꕉꖸꔧ ꖴꘋꗒ ꕪ ꖏ ꖸ ꔇꔀ ꖏ ꕮ ꕃꔤ ꖸ ꗪ ꔞꔀ ꘃ ꕃꔤ ꖸ ꗱ ꔧ ꖏꔕ ꗏꘋ ꖸ ꕉꖸꕩꕌ ꗃ. ꕉꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕎ ꘃ ꕉꖸꕊ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤꘂ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕞ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꖏ ꖸ ꗏ. ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ, ꖏ ꖸ ꗚ ꕉꖸꔧ ꕪ ꔎꕬ ꕮ, ꔧ ꕉꖸꔧ ꖟ ꕔꔤ ꘃ ꘃꗺ ꔌꘋ ꕞ, ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꗓ ꘃ ꕪꘋ ꗏꗒ ꔞꔤ ꕢ ꖏ ꗏ, ꔧ ꕔꔤ ꘃ ꖏ ꗏ.[10][11]

ꖏꔕ ꔻꔪꔻꘂ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒꔤ ꕪꔤ wɔɔ ꔻꔤ ꖏꔕ ꗏꗒ ꗏꖺ ꕎ ꕉꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꕉꖸꕊ ꖏ ꕚꕌꘂ ꕃꔤꘂ ꗱ; ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꗻꗡ ꔞꔤ ꕢ ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꕞ ꖏꕎ. ꕉꖸ ꖴꘋ ꗻꗡꕩ ꕢꘋ ꕀꔤ ꕪ ꕞ ꖏꕎ. ꕉ ꗬꗷ ꘃꖷ ꖏꔕꔀ ꘈꗢꖸ ꖸꔧ ꗻꗡ ꕎꕌꔳꘂ ꗬꗡ ꕉꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ. ꕉꖸ ꔻꔪꔻꘂ ꗃꖺ ꖸꔧ ꗻꗡ ꖏꔕ ꕮꔕ ꖸ ꕮ, ꔻꔪꔻ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗏ, ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꗏꗒꔤ ꗻꗡ ꕎ ꘃ ꖏꔕ ꖷꖬꕮ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕮ. ꖏꔕ ꖸꔧ ꕴꖃ ꘃ ꔞꔤ ꖸ ꕎ ꗱ. ꔞꔤꘂ ꖸꔧ ꗂꖙ ꕒꕡ ꖷ ꕉ ꕪꔤꕮꕊ ꕞ ꗻꗡꔒꔀ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꕮ. ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꔧ ꔞꔤꘂ ꖸ ꘃꘆ ꖨꖕ ꗏ ꕎ ꕉꖷ ꕴꖃ ꗞꗢ ꖸꔧ ꖝꘋ ꕉꖸ ꕮ. ꖏꔕ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕔꔤ ꕎ ꘃ ꕉꖸꕊ ꔔꘋꗣ ꖸꕊ ꖏꕎ ꕉꖸ ꘃꘄꔒ ꕪꘋꗜꖺ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꗚ ꔳꘂ, ꖸꔧ ꔞꔤ ꕢ ꕎ ꘃ ꔧ ꗨꗡ ꕉꖸ ꕮ ꗂꖙ. ꔞꔤꘂ ꘃꖷ ꖸ ꕮ ꗂꖙ, ꕉꖸ ꔇꔀ ꔔꘋ ꔇꔀ.

ꗞ ꘃꗺ ꖸꔧ ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꖴꖨꘋ ꖸ ꗏꘋ ꕎ ꘃ. ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꗞ ꖸ ꕩꕌꖸ ꗓ, ꔧ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗞ ꖸ ꔇꔀ ꕉꖸ ꗓ, ꗞ ꕩꕌꖸ ꔞꔤꘂ ꖸ ꗏꘋ ꕎ ꘃ, ꕉꔤ ꕒꕢ ꕉꖸ ꖬꘂ ꖬꘂꗡ ꖸ ꕞ, ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌ ꖸ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ ꘃ ꕔꔤ ꗏ. ꕶꕱ ꖨꖕꕴꕱꔀ ꗏ, ꗞ ꖸꔧ ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꗓ, ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔞꔀ ꗁꖺꖤꔓ, ꕉꖷ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗞ ꖸ ꔇꔀ ꕉꖸ ꗓ, ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔞꔀ ꕔꔤ ꘃ ꖏꔕ ꖸ. ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕꔀ ꖸ, ꕐꗐꔳꘂ ꖸ, ꕉꔤ ꕒꕢ ꖏꔕ ꔽꔤ ꕮꔕ ꖸ ꕞ, ꗞ ꖸ ꕩꕌꖸ ꗓ ꕎ ꘃ ꕉꖸꔧ ꗋꗄ ꘃ ꕉꖸ ꕞ. ꖶꕎꖆ ꔳꕩ ꖏꔕ ꕸ ꕎ ꖏ. ꗞ ꖸ ꕩꕌ ꗻꗡ ꕉ ꕮ ꕃꔤ ꔌꘋ ꗂꖙ ꖏꕎ (ꗱꗳꕞꔤꕤ). ꖏꔕ ꖸ ꗪ ꕞꕡꕌ ꖸ ꔰ ꗏ ꗞ ꘃꗺ ꖸ ꗳ. ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꖸ ꗚ 120 – 130 ꖸꕊ ꖏꕎ ꕞꕌ ꖦꖕꕰ ꗞ ꘃꗺ ꖸꕊ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꗱ ꕉꔤ ꔬ ꕢꘋ ꖽꗒ 17ꕌ ꖸ ꕚ ꕒꕡ. ꔻꔪꔻ ꕮꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꕊ ꖏ ꕪꕌ ꗨꗡꘉꗢ ꕎꕌꔳ ꔫꔤ. ꗞ ꘃꗺ ꖸꕊ ꕮ ꖏ ꖸ ꗪ ꕯꕯ ꖟꗺꗡ ꕞ ꖏꔕ ꔻꔪꔻ 1200 ꗠꖻꕮ ꖸꕊ ꖏꕎ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꕉꖸ ꕒꘋ ꕞ ꖦꖕꕰ. ꗞ ꖸ ꗪ ꖏ ꖸ ꕮꕯ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꖴꕮ ꔳꔷꘋ ꘃ.[12] ꖏꔕ ꘀꗫ ꖏ ꖸ ꔳꕩ ꖏ ꔋꘋ ꔋꘋ ꕎ ꖏ ꔞꕒꕌ ꗞꖻ ꖸꕊ ꖏꕎ ꔒꔟꕩ ꕮꔕ ꖸ ꕮ.

ꖏꔕꔀ ꖸ ꕮꔧ ꕺꖃꔀ ꖸ (ꗛꕞꕌ ꖸ) [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ] | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꗃꕯꕊ ꕮ] ꖏꔕ ꖷꖬꕮ ꕸꖃ ꕮ ꔧ ꕉ ꕪꔤꕮ ꔌꘋ ꗏꘋ ꔪꗻꘋꔳ ꖏꔀ ꖸ ꗳ, ꕉ ꗪ ꕧ ꕀꕩ ꕮꕯ ꕉꖸ ꕺꖃ ꕮꔧ ꕗ ꕗꕌ ꖸ ꕮ (ꔧ ꕉꖸ ꗅ ꔞꔀꕮꕊ)

ꖏꔕ ꖸ ꕮꔧ ꕺꖃꔀ ꖸ ꕧꕌꗡ ꖴꖨꘋ ꖏꖃ.[13] ꕉꖸ ꕺꖃ ꕮꔧ ꘈꗢꖸ ꖸ ꕯꕘ ꗪ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔝ ꕃꕞ ꗱꕞ ꖸ ꗱ. ꕉꖸꕊ ꕧ ꖸꖖꔧ ꕒꕢ ꔇꔀ, ꘃꖷ ꕉꔤ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕧ ꖸꖖ ꖏꔕ ꗏꘋ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꕸꖃ. ꗛꕞ ꕮꕊꔒꔀ ꖸ ꗨꗡ ꕯꕘ ꗪ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔝ. ꕉꖸꕩꕌ ꘃ ꕔꔤ ꗏ ꕉꖸꔧ ꖏꔕ ꗳ ꕪ ꖏꔕ ꕮꔕ ꕮ ꕞ ꔻꔪꔻꘂ ꗏꗒꗡ ꗏ. ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꖸ ꕺꖃ ꕮꔧ ꕮꕊ ꕎ ꘃ, ꕒꕡ ꖷ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꕧ ꖸꖖꔒ ꖴꘋ ꔳꕩ. ꕀꔤ ꕮ ꗓꗡ ꕉ ꘃ ꗏ, ꕉꕌ ꘈ: ꗓ ꘃ ꔋꘋ ꔋꘋꗣ ꗪ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꕎ ꕸꖃ ꕮ ꕉ ꘃ ꖷ ꔳꕩ ꕉꔤ ꖝꘋ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕮ. ꕪꔤ ꗞꗢ ꕞ ꗓ ꘃꗡ ꖷ ꕉꔤ ꕗꕴꔀ ꖴꕮ ꗱꗡ. ꕉ ꕮꔧ ꕺꖃꔀ ꗪ ꕉꕌ ꗏꘋꗣꔧ ꕧ ꕀꕩ ꕎ ꕮ ꘃ ꕪꔤ ꗪ ꔒꔟꕩꕌ ꖴꕮ”.[14]

ꖏꔕ ꖸꕊ ꕧ ꖸꖖ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꗃꕯꕊ ꕮ]

ꕉ ꗋꘋ ꖏ ꘀꗡ ꗱꗡ ꘃꖷ ꕐꖤꔸꕅ ꕺꖃ ꕮꔧ ꕅꔒꔀ ꕩꕌ ꕧ ꖸꖖ ꔪꔤꘂ ꗏ

ꕉ ꗬꗷ ꘃꖷ ꗞꔧ ꖬꖴꔪ ꔧꔧ ꘈꗢ ꗱꗡ ꗻꗫ ꗏ ꗛꘋꗣ ꕮꔧ

ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕺꖃ ꕮꔧ ꗪ ꖜꕢꘋ, ꕧꕓ ꖴꕎ, ꖺ ꕅꔒꔀ. ꗛꕞ ꘈꗢꖸ ꖸ ꕩꕌ ꕮ ꕎ ꘃ ꖏꔕꔀ ꕞ ꗱꗡꔤ ꗬꗷꕩꕌ: ꕉꖸꔧ ꖏꔕ ꕧ ꖸꖖ ꕎ ꘃ.[15] ꖜꕟꘋ ꕎ ꔳꕩ ꗛꕞ ꖷꔧ ꔳ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ. ꖏꔕ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗪ ꖜꕟꘋ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗳ: ꔻꕐꖄ, ꔀꖷ ꖸ, ꖤꖩꔗ ꖸ, ꕞꕌꕃ ꖸ, ꔠꔀ ꖸ, ꕘꕌꗛꘋ ꖸ, ꔧ ꖏꔕ ꖷꖬꕮ ꖸ ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꖴꖨꘋ ꖸ ꗳ ꗚ: ꗸꘋ ꖸ, ꕶꕱ ꖏꔕ ꖸ, ꖏꔕ ꔱꔤꕮꕊ ꖸ, ꔧ ꔪꔤꖏꔕꔀ ꖸ. ꖏꔕ ꖜꕟꘋꔕꔀ ꕞ ꔳꔒꔀ ꔪꔤ ꕰꕮ ꗏ ꖺ ꕉꔤ ꔳ ꖴꘋ ꔳꔤ ꖸ ꗳ ꖺ ꔖꘋ ꖸ, ꕉ ꕧ ꖸꖖꔒ ꕎꔤ ꔳ.[16] ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꕿ ꔪꔤ ꕰꕮ ꖸ ꗳ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꖴꔺꔤ ꖜꕟꘋꔕꔀ ꕎꔤ ꔳ ꕉꖸ ꕮ ꔧ ꖴꔺꔤ ꔱꔤꕮ ꘈꗻ ꖷ ꖸꔧ ꔳ ꗚ ꖇꕱꘋ ꖸ. ꔫꗳꘋ ꖏꔕꔀ ꕢꕮꔒ ꕎꔤ ꔳ ꗳ ꗞ ꕧ ꗏ ꕉ ꔳꔒꔀ ꔪꔤ ꕰꕮ ꗏ ꗪꔤꕮꕊ ꕉꕌ ꗓ ꕃꔤꘂ ꗱ (ꕉ ꕞꕌ ꗪ ꕉ ꖴꘋ ꕀꕩꔒꔤ ꔳ ꕪꘋꗒ ꕃꕞ ꕎ). ꖏꔕ ꕮꔕ ꖸ, ꕉꔤ ꕢ ꔻꕚꕌꔷꘋ ꖸ ꗪ ꕆꕯꔻ ꖸ ꕮ, ꕉꖸ ꕮꔧ ꔱꘋꕡ ꗪꗡꕯ, ꘃ ꕔ ꘈꗻ ꔱꔤꕮ ꖸ ꗪ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗪ ꗚ ꖇꕯ ꕀ ꘈꗻ ꕧꕓ ꖸ ꕧ. ꖏꔕ ꖸ ꖴꘋ ꕉꖸꕊ ꖨꖕꘂ ꖸ ꗨꗡ ꕧ ꖸꖖꕏ.

ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖷ ꖸ ꗪ ꕸꖃ ꕔꔺꔒ ꖸ ꗏ, ꕉꖸ ꕮꔧ ꗪ ꗚ ꕧꕓ ꖴꕎ ꖺ ꕧꕓ ꖴꕎ ꖴꔺꔤ ꕎ ꗪ ꕉꖸ ꕮ, ꕪ ꕪ ꔟꔀ ꕐꗐꔳꘂ ꖸ. ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꕿ ꖴꘋ ꖴꕎ ꖸ ꗏ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꗛꗳꗡ ꕧꕌꗡ ꗋꘋ ꕧꕓ ꖴꕎ, ꔧ ꗨꗡ ꗛꕞ ꕮꕊꔒ ꗪ ꕉꖸ ꖨꖕꖿ. ꕉꖸ ꗛꗳ ꕃꕞ, ꖏꔕꔀ ꕧ ꖸꖖꔒ ꕎꔤ ꔳ. ꕉ ꘃ ꕯꕘ ꗪ ꕒ ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꖬꖿ ꖨꖕ ꕮ.[17] ꖏꔕꔀ ꖨꖕꖿ ꕮꕊꔒꔀ ꕧ ꖸꖖꔒ ꕎꔤ ꔳ. ꖜꔠꔸꕭꔻꘂ ꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꗛꕞ ꕮꔕ ꖸ ꕎ ꗚ, ꖝꘋ, ꗬꔤꕮ, ꔧ ꗁꗡꕶ ꕧ ꖛꖕ, ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꕴꕞꕌ ꕮ, ꕉꔤ ꕿ ꔒꘋ ꕉꖸꔧ ꕮꔧ ꔳ ꗯꗷꘋ ꕧꕓ ꖴꕎ ꖺ ꕎꕌ ꖏ. ꗪꖷꗨꗡ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꕎ ꘃ ꗪꗡꕯ, ꕉꖸ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕮ ꖨꕮꕊ ꕮ ꕎ, ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꗅ ꖸ ꗏꘋꕡ. ꕉꖸꕊ ꕔ ꕎꕌ ꗪ ꔱꔤꕮꕊ ꖸꔧ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꘃꖷ ꕉꖸ ꖸꖖꔒ ꖴꘋ ꔳꕩ ꔪꔤ ꕰꕮ ꕔꕌꔒ ꖇꕱꘋ ꖸ ꗏ, ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸ ꖨꖕꖿ ꖷ ꕧꕌꗡ ꗋꘋ ꕧꕓ ꖴꕎ, ꕉ ꔳꕩ ꗛꕞ ꗏꗒ ꕎ ꖏ ꕧꕓꕌ ꖸ ꕞ ꗝꘋ ꗛꘋ ꖸ ꗏ.

ꖏꔕ ꕅꔒꔀ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꗳ, ꔪꔷꘋ ꖸ ꗪ, ꔧ ꕶꕱ ꖸ, ꖴꔓꘋ ꖸ, ꔻꗋꕃ ꖸ ꔧ ꗥꗐꘋ ꖸ. ꖏꔕ ꕅꔒ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕿ ꔖꘋ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꕎ ꗚ ꔪꔷꘋ ꖺ ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꔻꔤ ꗛꘋ ꖜꕎ ꖸ ꕮ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗪ ꗚ ꗛꘋ ꕸꖃꘋ ꕪꔤꔒ. ꕀ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗚ ꗥꗐꘋ ꖸ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꗪ ꗚ ꗛꕞ ꕅꔒꔀ ꕧ ꖛꖕ, ꕉ ꘃ ꖷ ꕩꕌ ꕮ ꕉꔤ ꗬꗷꕩꕌ ꘃꖷ ꕈꘊꗢ ꖸ ꕩꕌꖸ ꔰꔤ ꔬ ꘃ ꖏꔕ ꗪ ꗓꖺ, ꕉ ꗪ ꕀꘂ ꗏ ꗱꗡꕯ ꔌꘋ ꕞ ꖏꕎ ꕉꕌ ꔬꕩ ꖏꕎ. ꕀ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕮ ꕔꔤ ꗛꕞ ꖷ ꗪ ꕉꖸ ꗛꗳ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕉꖸ ꖝ ꗛꖺ ꗬꔤꕮ ꕎꔤ ꔳ, ꘃꖷ ꕈꘊꗢ ꕞ ꕪꘋꗒ ꗱꗡꔒꔀ, ꖏꔕꔀ ꗪ ꗚ ꕒꕡꕌ ꕪꘋ ꔳꕯ.

ꖏꔕ ꔱꔤꕮꕊ ꖸ ꗳ, ꖴꗷ ꔱꔷ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗪ, ꔧ ꔓꔲꘋ ꖸ, ꔧ ꖏꔕ ꔱꔤꕮ ꕪꔤꕮꕊ ꖸ. ꖏꔕꔀ ꘃꖷ ꖸ ꗃꖺ ꖸ ꕮꔧ ꗛꕞꕌ ꖸ ꕧꕌ ꔱꘋꕡ, ꕉꖸ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕮ ꖨꕮꕊ ꕮ ꕎ, ꕉꖸꔧ ꔳ ꕔꕽꘋꕯ ꖇꘋꗣ ꖸ ꗛꖺ ꗃꗄꗡ ꖸ ꗛꖺ. ꖏꔕ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗳ, ꖏꔕ ꔱꔤꕮ ꕪꔤꕮꕊ ꗪ ꔧ ꕢꔳꘋ ꕷꖿ ꖏꔕꔀ, ꕉ ꘃ ꖷ ꕮ ꔱꘋ ꘃ ꖜꘋ ꕧꕌ ꔱꘋꔕ. ꖴꗷ ꔱꔷ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗪ ꔓꔲꘋ ꖸ ꔻꔤ ꕪꘋꗒ ꕶꖃꘋ ꗛꘋ ꖸ ꗏ ꕃꕮ ꕎꕌꔳ ꕒꕌ, ꕪꘋ ꖷ ꕉꖸ ꕮꔧ ꔱꔤꕮꕊ ꕞ ꗓꔒꔀ ꔎꘋ ꕒꕡ ꗬꔤꕮꕊ ꕞ, ꕉꖸ ꗪ ꗚ ꗛꘋ ꕸꖃꘋ ꕧ ꔱꔤꕮ ꖸ.

ꗛꕞ ꖷ ꖸ ꗞ ꖴꘋ ꕉꖸ ꔰꔤ ꔬꕩ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꕮ] ꕮꕜꔸꘋ ꕶꕱ ꖏꔕ ꗱꕞ ꖸ ꗠꖻ ꗱ. ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꗪꗡꕯ ꖏ ꗉ ꕃꔤ ꗏꗒ ꕞ ꖏꕎ: ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꖸ ꕧ ꕢꔒ ꗪ, ꕉ ꔱꔤꕮꕊ ꖸ ꕧ ꖸꖖꔒ

ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕧ ꖸꖖꔒ ꔇꔀ ꔳ, ꘃ ꕉꖸ ꗃꕎꘋꔕ ꕎꔤ ꔳ ꗛꕞ ꕮꕊꔒ ꖸ ꗏ. ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꔧ ꔳ ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꖸ ꕎ ꖏ ꕒꕡ ꖷ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꖸ ꕧ ꗪ ꖛꖕ ꕉꖷ ꕉꖸ ꕧ ꖸꖖꔒ. ꗛꕞꕌ ꖸꕊ ꗓꕯꕊ ꔳꕩ ꖏ ꗱꕞ ꖸ ꕎ ꖏ.[15] ꔖꔜ, ꗛꕞꕌ ꖸ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꘃꖷ ꕉꖸ ꔻꔤ ꗠꖻ ꗱꗡ, ꕉꖷ ꕉ ꗱꕞꕯ, ꗛꕞꕌ ꖸ ꕩꕌꖸ ꕀꕩ ꕎ ꘃ ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꕮꔕꔀ ꖸ ꕞ ꔻꔪꔻ ꗏꗒꗡ ꗏ. ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕿ ꔒꔟꕩ ꗏꔤ ꖸ ꕎ ꕮ, ꕪ ꕪ ꔟꔀ ꖨꖕ ꗓ ꕒꕡꕌ. ꕉꖸꔧ ꖴꗷ ꔱꔷ ꘃ ꕉꖸꕊ ꔒꔟꕩ ꗪ ꕉꖷ ꕉꖸ ꗃꗡ ꖸ ꖴꘋ ꕉꖸ ꗱꗡꕩ ꗘꖺꗱꗡ. ꕉ ꘃ ꕩꕌ ꕮ ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꕮꔕꔀ ꖸ ꕩꕌ ꗓ ꘃ ꕉꖸꕩꕌꖸꕊ ꔒꔟꕩꕌ ꖴꕮ ꔳꔷꘋ ꘃ ꕎ. ꕉꔤ ꖴꗷ ꔱꔷ ꕉ ꗏ, “ꘀꗫ ꘃ ꕪꘋ ꕮꔕ” ꕉꖸ ꗃ ꖷ ꖸꔧ ꕴꕱꕎ ꕉꖸ ꔳꕯ ꕞ.

ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꕮ ꗓꔒ ꗪ ꕉꖸꕊ ꗛꕞꕌ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꕉꖷ ꗞ ꖸꔧ ꗋꖺ ꔻꔤ ꕉꖸ ꗃꖺ ꖸ ꕮ ꕉ ꔫꔤ ꕞ ꖏꕎ, ꗚ ꖏꔕ ꖜꘋꔕꔀ, ꕉꖮꔓ ꕀ ꗱ ꕮ ꕮꕨꕌ, ꖑꕱ ꔪꕢꘋꗣ, ꕮꕪꔨ ꕧꕌꔒꔀ. ꗞ ꖸ ꕞ ꖳꖄ ꗐꔫꘋ ꗓ ꗐꔫꘋ ꕧꕌꔒꔀ ꕎ.

ꖏꔕ ꕮꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗋꘋ ꖏꔕ ꗛꕞ ꕮꕊꔒ ꖸ ꕎ, ꕃꕞ ꕀꔤꕪ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗱ. ꖏꔕ ꗛꕞ ꖴꖨꘋ ꕒꕌ ꗃꖺ ꖸꔧ ꗃꕎ ꕎ ꘃ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꗚ ꔪꗻꘋ, ꔪꗛꕃ, ꖏꔕ ꗓꔒ, ꗪ ꕐꖄꔳ ꖸ. ꗛꕞ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖏꔕ ꖬꕮꔒꔀ ꖸ ꔳꕩ ꔳꔳ ꖜꘋꔕꔀ ꖸ ꕎ ꖏ, ꔧ ꖑꕱꔱꘋꔚꔀ ꖸ, ꔧ ꗽꘈ ꖸ, ꔧ ꗸꘋꗣ ꖸ, ꔧ ꖴꖷ ꗏꘋ ꖏꔕꔀ ꖸ (ꕉ ꘃ ꖷ ꕉꖸꕩꕌ ꔞꔀ ꗏ ꕇꕅꕯꕭ ꖏꔕꔀ ꖸ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꗚ ꕐꕟꕜꔤꔻ ꖏꔕ ꖷ ꗪ ꕐꖛꕎ ꕇꖳ ꕅꔤꕇ ꖷ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ ꕈ ꗏꔇꔀꔒ ꘃꖷ ꗞ ꕩꕌꖸ ꕔꔤ ꘃ ꕉꖸꕊ ꖏꕎ.

ꔪꔤꕘꖿ ꗋꘋ ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕒꕌ ꕎ ꖏ ꕉꔤ ꕧ ꕀꕩ ꕮ ꗷꔤ ꖷ ꖏꔕ ꗛꕞꕌ ꕩꕌ ꕮ ꕉ ꗃꔤ ꕔꕌ ꕞ ꗻꗡ ꖏꕎ. ꕉꖷ ꗏ ꕘꖿ ꖷ ꗞ ꖸ ꕩꕌ ꗓ ꔧ ꗘꖐꕘꖿ ꖷ ꕪꕘ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ ꕧꘋ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꕮꕊ ꕉꖸ ꗱꘊꗢ ꖴꕮ ꔧ ꗏ ꕉꖸ ꕪꘋ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ, ꕉ ꘃ ꖷ ꗛꕞꕌ ꗪ ꕗ ꕉ ꕪꕘꕌ ꗪ ꕉ ꖝꖕꕯꕊ ꕮ. ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꗅ ꗱꕞ ꖸ ꗏꖺ ꗪ (ꗚ ꔀꕃꔒꖤꔻ ꕐꗐꔳꘂ), ꕪꘋ ꖷ ꖏꔕ ꖷꖬꕮꕊ ꗛꕞꕌ ꖸ ꖴꖨꘋ ꖏꖃ ꕉ ꔇꔀꕩ ꕉ ꕪꔤꕮꕊ ꕞ.

“ꔪꔝꔵ ꖏꔕꔀ ꖸ” ꗋꘋ ꖏꔕ ꕺꖃ ꕮꔧ ꔱꔤꕮ ꗪ ꗬꔤꕮ. ꖏꔕ ꔱꔤꕮ ꗬꔤꕮꕊ ꖸ ꔳꕩ ꖏꔕ ꖸ ꖏ ꗚ ꕮꕅꔪꔝ ꖸ, ꔧ ꔪꔝꔵ ꕅꔤꔻ, ꔅꔷꘃꘋ ꖸ ꔧ ꖺꔻꖤꔃꔷꕩ ꕮꕅꔪꔝ ꖸ (ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꕮ ꔳ ꗪꗡ ꕮꕅꔪꔝ ꖸ ꕎ ꖏ ꔰ). ꔪꔝꔵ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕞꕌ ꖸ ꗪ ꕉꖸ ꔞꘋ ꗛꕞꕌꔤ ꔳ ꕎꕌ ꕎ ꖺ ꕧꕌꔒ. ꕪꕇ ꗬꔤꕮ ꔪꗻꘋ ꗪ ꕉ ꗱꘊ ꕰꕮ ꗬꔤꕮ ꘊꔧꔒ ꕔ ꔱꔤꕮ ꖸ ꕞ, ꕉ ꗱ ꕧꕌ ꗛꕞ ꕮꕊꔒ ꕎ ꗪ.

ꕃꘋ ꕐꖄꔳ • ꖺꔻꖤꔃꔷꕩ ꕃꘋ ꕐꖄꔳ, ꖺꔻꖤꔃꔷꕩ • ꗼꔷ ꕶꕱ ꖏꔕ

ꗼꔷ ꕶꕱ ꖏꔕ • ꕃꘋꔱꗔ

ꕃꘋꔱꗔ • ꔱꕞꕆꖐ

ꔱꕞꕆꖐ • ꖑꕱ ꕱꔸꖎꔒ

ꔦꕮꕞꕩꘋ ꗱꘊꖜꘋꔕ • ꔪꕚ

ꕮꕞꕩꘋ ꕑꗺ ꔪꕚ

ꔪꔤꘂ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꕮ]

ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꖨꘋ ꖸꔧ ꕪ ꕎ ꘃ, ꕉꖷ ꔧ ꕉꖸꔧ ꕪ ꕎ ꘃ, ꘃ ꕉꖸ ꕪꕌꕮ ꕎ ꕉ ꕞ, ꕉꖸ ꕮꕊ ꕪꕌ ꕎ ꘃ.[18] ꕉꖸꔧ ꕪ ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꔱꕩ ꗱꕯ ꔱꕩꕌ ꗏ ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꕞ. ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꕪꘋ ꔳꕯ ꖷ ꗪ ꘆꗡꔷꔤ, ꕉꔤ ꔻꔤ ꕎ ꘃ ꔱꕩꕌ ꗏ (ꕉꔤ ꔲꔤꔲꔤ ꕮ)ꕉ ꘃꖷꔤ ꖏꔕꔀ ꗛꖺ ꔬ. ꕉ ꔳꔒꔀ ꕉ ꕪꕘꕌ ꕔꔻꕯꕊ ꕉ ꕮ, ꘃ ꔱꕩꕌ ꕞ ꔳ ꖤꘋ ꔲꔤꔲꔤ ꕮꕯ, ꕉ ꕩꕌ ꕮ ꕉꖸ ꗛꖺꔤ ꔬ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꕚꕌ ꕧꕌ.[19][20]

ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸꔧ ꘆꗡꗺ ꕎ ꘃ ꔱꕩꕌ ꕧ ꘃꖷ ꕉꖸ ꔇꔀ ꔳ ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꕔꔻꕯꕊ. ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕩꕌ ꕮ ꘃ ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꗓꖺꕮꕯ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꖴꘋ ꗏ ꔳꕩ ꗷꗺ ꗷꗡ ꗷꗡ ꔱꕩꕌ ꕧ. ꕔꔤ ꘃ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗚ ꕘꕌꗛꘋ ꖸ ꕩꕌ ꕮ ꘃ ꕎ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕔꕴꕯꕊ. ꗛꔤ ꕧ ꖏꔕꔀ ꖸ, ꔻꔤꖶꖕ ꖸ ꗨꗡ ꖏꕢ ꕸꕽꘋꕡ ꗷꗡ ꔱꕩꕌ ꕧ, ꕪ ꕪ ꔟꔀ ꕒꕡ ꖷ ꔱꕩ ꕭꕯꕊꔒ ꗪ ꗱꕯ. ꖏꔕ ꖷ ꖏꕢ ꕸꕽꘋꕡ ꔱꕩ ꕧ ꗏꔇꔀꔒ ꔳꕩ ꖏꔕ ꕔꕰ ꕎ ꖏ (ꗚ ꗽꘈ), ꕉꖸꕩꕌ ꔞꔀ ꖽꕆꖏꔕꔀ ꖸ. ꕉꖸ ꖴꘋ ꕉꖸ ꕪꕘ ꖸ ꗱꕞ ꗬꗡ ꕔꔻꕩ ꕔꕌ ꕃꕞ ꔧ ꕧꕌ ꕃꕞ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꗷꘋ ꗬ ꔱꕩꕌ ꗏ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꕞ ꔅꕯ ꔅꕯ ꖃꘋꕡ ꕧꕓ ꖢ ꗏ ꕉꖸ ꕇꕆ ꕇꕆ ꖬꖕꖬꖕ.

• ꖤꕡ ꖬꕎꘋ ꕀꕡ ꖸ ꗪ ꕪꕯ ꗠꖻ ꗱ ꔲꔤ (ꕶꕱ ꕺꖃ ꔔꘋ) ꗪ ꕃꔤ ꕞ

ꖤꕡ ꖬꕎꘋ ꕀꕡ ꖸ ꗪ ꕪꕯ “ꔲꔤ” ꗪ ꕃꔤ ꕞ

ꖺꔻꖛꔓ ꘈꗢ ꕉ ꗪ ꘃꘉꔐ ꕒꕡꕌ ꗏ ꕪꘋ ꕒꕌ ꕉ ꗪ ꕸꕽꘋꕯ ꔱꕩꕌ ꖴꕮ

ꖺꔻꖛꔓ ꘈꗢ ꕉ ꗪ ꘃꘉꔐ ꕒꕡꕌ ꗏ ꕪꘋ ꕒꕌ ꕉ ꗪ ꕸꕽꘋꕯ ꔱꕩꕌ ꖴꕮ

ꔇꔀ ꔇꔀ ꕉꔷꕑꔳꖄꔻ ꖴꘋ ꕃ ꘃꕩ ꕒꕡ ꖷ ꕉ ꗪ ꕪꕯ

ꗝꖻꗝꖻꗢ ꕪꕘ ꕒꕌ ꕩꕌ ꕮ ꕎ ꘃ ꕉꔤ ꕸꕽꘋ ꔱꕩꕌ ꕧ ꘃꖷ ꕉ ꔇꔀ ꔳ ꕉ ꕪꕘ ꕔꔻꕯꕊ

ꔧꔧ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꗷꗬꗡ ꕩꕌ ꕮ ꕎ ꘃ ꕉꔤ ꕪ ꕉꖷ ꕉꕌ ꕪ ꖴꗷ ꔇꔀ ꗃ

ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꗚ ꖴꔃꔷ, ꕉꖸꕩꕌꖸꕊ ꕎꕌꔳꘂ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕮ ꖨꕮꕊ ꕮ ꕎ.

ꕪꖇꕎꔸ ꔇꔀ ꖴꘋ ꔪꔤꕩ ꘃ ꕉ ꖴꘋ ꕉ ꕎꕬ ꖴꕮ ꔳꔷꘋ ꘃꕩ.,

ꗨꖵꗦꘋ ꕪꕘꕌ ꖸ ꕈ ꕀ ꗪꕞ ꖏ ꕎ

ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꔪꔤ ꕃꔤ ꕗ ꕗꕌ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕ ꔽꔤ ꕗ ꕗꕌ ꖸꕊ ꕔꔤꘂ ꖸ ꗪ ꕗ ꕗ.[21] ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꗃꕎ ꘃꖷ ꕉ ꕩꕌꖸꕊ ꕔꔤꘂ ꖸ ꗏ ꗱꗡ.[22] ꖏꔕ ꕒ ꕒ ꖷ ꖸꔧ ꕔꔤ ꘃ, ꗚ ꔠꔀ, ꕉꖸꔧ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꔬ ꕎ ꘃ ꕸꕽꘋꗒ ꔱꕩꕌ ꖴꕮ. ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꖏꖃ ꕉꖷ ꕉꖸ ꗪ ꕼꖃꘋ. ꕉꖸꕊ ꕪ ꖴꔺꔤ ꔋꘋ ꔋꘋꗣ ꖸ ꖏꖃ ꕉꖷ ꕉꖸ ꗏ ꗪ ꕼꖃꘋ. ꕉꖸꔧ ꕒꕢ ꕎ ꔇꔀ ꔠꔀ ꔝ ꕉꔤ ꕿ ꔱꕩ ꗻꗡꔒꔀ ꖴꕮ ꗷꔤ ꕞ ꘃꖷ ꕉꖸ ꔇꔀ ꕭꕯꕊ ꕒ ꘃ ꕔꔤ ꗏ, ꕒꕡ ꖷ ꔠꔀ ꔳꕩ ꖨꕮꕊ ꗱꗡꕯ ꕉ ꗛꖺ, ꕉ ꕩꕌ ꗏꘋ ꔌꘋꗣ ꕮꔕꔀ ꗱꗡ. ꕒꕡ ꖷ ꔠꔀ ꕞ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖬꕮꔒ ꗱꗡꔒꔀ, ꕉ ꕩꕌ ꕪꕘꕌ ꗏ ꕽꕱ ꕎ ꘃ ꕉꖷ ꕉꔤ ꗪꕞ ꕉꔤ ꗃ ꕪꘋꗒ ꗏ ꕔꔺ ꕒ ꕞ ꗚ ꖝ ꗛꘁ, ꕉꖷ ꕩꕌ ꕪꕘꕌ ꕒꕌ ꖸ ꗏ ꖢꔒ ꗏ ꕉ ꕩꕌ ꕀꔤꘂ ꕮ ꕀꔤ ꕒꕡ ꖷ ꕉ ꔳꔒꔀ ꗓꖺꕮꕯ ꖨꕮ. ꖦꖕꕰꕊ ꕞ ꔠꔀ ꕒꕌ, ꔌꔒꔪꘋ ꔠꔀ ꕪꕘꕌ ꗳ ꕧꘋ ꕍꕊꔷ ꗚ ꕆꕚ 2 (ꔞꘋ ꔬ 6.7).

ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꕿ ꔪꔤ ꖨꕮ ꖸ ꕮ ꖺ ꕴꕞ ꕒ ꕮ, ꕉꖸꔧ ꗛꘋ ꗅ ꕎ ꗏꘋ, ꔧ ꔵꔵ ꖸ ꔧ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸꔧ ꖽꖺ ꕉꖸ ꖝ ꕺꖃꔀ ꖸ ꕮ (ꗚ ꕪꕞ), ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꔧ ꕎꕌꔳ ꕔ ꔬ ꕎ ꘃ ꕉꖸꔧ ꔪꔤꕩ ꕪꘋ ꖴꖫ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꗏꘋ ꔌꘋ ꗪ ꕀ ꕔꕴ ꖏꕎ. ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸꕊ ꗪ ꕃꔤꘂ ꗪ ꗚ ꔠꔀ ꖸ ꕚꕌ, ꘃ ꕉꖸ ꗪ ꖝꘋ ꖝꘋ ꕉꖷ ꕉꖸ ꕮꔧ ꕮ ꗬꗷ ꕸꕽꘋꕡ ꔱꕩꕌ ꖴꕮ. ꖺꔻꖤꔃꔷꕩ ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗪ ꕉꖸ ꗳ ꗚ ꖴꕪꖤꖕ ꖸ.[11]

ꖏꔕ ꖸ ꗚ ꕅꔤꔻ, ꕉꖸꔧ ꕸꖙ ꕎ ꘃ ꕉꖸꔧ ꗃ ꕸꖃ ꗏꗒ ꗏ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꕪꘋ ꗅꘋ ꖸ. ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꖏꖃ ꕉꖷ ꕉꖸ ꗏ ꗬꗷ, ꕔꕡ ꕮꕊ ꖏꔕꔀ ꖸ ꖏꖃ. ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕚꘋꔕ ꕎ ꔬ ꕚꕌꘂꗡ ꕞ ꖏꕎ.[23] ꕸꖙ ꕀ ꖏꔕ ꖸ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꗏꗆ ꔳ ꗚ ꖏꔕ 12 - 30 ꖸ. ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꕪꘋꗒ ꕶꖃꘋ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꔱꕩ ꗳ ꕰꕮ ꕧ ꕉꔤ ꔳ ꗃꕯ ꗛꔤ ꕪꘋꗒ ꕉꔤ ꕀꔤꕩ ꗛꔤ ꔒꘋꗣ ꕎꕌꔳ ꗏ ꕘꕞꘋ ꕒꕡ ꖸ. ꕉꖸꕊ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤꘂ ꖸ ꗪ ꗪꗡꕯ, ꕉꖷ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗱ ꔲꔤ ꕃꔤꘂ ꕎ ꗱ. ꕅꔤꔻꘂ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꔳ ꕔꕌ, ꕉꖸ ꕮꔧ ꕔꔤ ꕮꕊ ꕉꖸꔧ ꕿ ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꕔꔻ ꕭꕯꕊ ꕞ; ꔱꕩ ꖷ ꕉ ꕧꕌꕯꕊ ꖸꔧ ꔳ ꕉ ꗱꕯ, ꕉꔤ ꔳ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꕢꕌꕯ. ꕉ ꕮꔒꔀ ꔽꔤ, ꕉꖸꔧ ꗓꕧꕌ ꗏ ꕘꕞꘋ ꕎ ꘃ ꘃꖷ ꕧꕌ ꖏꔕ, ꕉ ꕎ ꖷꔧ ꗓ ꕒꕌ ꘃ, ꕉꔤ ꕉꖸꕊ ꗏ ꕔꔺꘂ ꕀꕩ, ꕉ ꖴꘋ ꔱꕩ ꗃꕎ. ꕅꔤꔻꘂ ꖸ ꗪ ꖬꕎꘋꗣ ꖸ ꕎ ꔳꕩ ꖏꔕꔀ ꘃ ꖷ ꖸ ꕪ ꕶꖃꘋ ꕒ ꕒꕡꕌ ꗏ, ꕉꖸꔧ ꗻꗡ ꕶꘋ ꗓ ꕆꕚ 8000 ꖺ ꕉ ꔇꔀꔒ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꕸꖙꕯ. ꕅꔤꔻꘂ ꖸꔧ ꖝꖕ ꕎ ꗱ ꕪꘋꗒ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꔪꔤꕯ. ꗞ ꕀꔤ ꗪ ꕉꖸꔧ ꘃ ꕮ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꖮꖮ ꘃ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꗏ ꕉꖷ ꕉꔤ ꕒꕢ ꔇꔀ ꖏꔕ ꗏꖺꕮꕊ ꖸ ꔝ.

ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꔪꔤ ꗏ ꕔꔺ ꕞ, ꗚ ꕚꕌ ꖸ ꗪ ꖬꕎꖃ ꖸ, ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꕔꔳꕩ ꕉꖷ ꕉꖸ ꗪ ꔅꕯ. ꖏꔕ ꘈꗢꖸ ꖸ ꕔꔤꔒ ꗪ ꗏ ꕔꔺ ꕭꕯꕊ ꕒ ꕎ ꗪꔤꕮꕊ ꕉꖸꔧ ꔵꔵ ꖸ ꕎ ꗏꘋ, ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꔬꕩ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸ ꗪ ꔪꔤꕯ. ꖏꔕ ꘈꗢꖸ ꗨꗡ ꖸꔧ ꕸꖙ ꕎ ꘃ. ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꔧ ꗻꗡ ꕉ ꕮ ꕀꕡ ꕒ ꖸ ꕎ ꗏ ꕚꕴꖮꘋ ꕀꔤꕪ ꖸ ꗏ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꔎꕬ ꕮ ꗚ ꕒꕡ ꔬꕩꔒ ꕎꔤ ꕯ ꔳ ꖶꖨꕯ.

ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꕿ ꗃꗄ ꖸ ꗏ ꖺ ꗛꘋ ꕸꖃꘋ ꖸ ꕧ, ꖁꔺ ꕢꕔ ꖸ ꕎ ꗪ ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꕮ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕉꖸꔧ ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꕉꖸꕊ ꕚꕌꕯꕊ ꕮ. ꔱꕞ ꗏ ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖏꕢ ꕪꕌꕮꕊ ꗏ ꕔꔺ ꕞ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꕔꔻ ꕉꖷ ꗦ ꕉꖸꔧ ꘆꗡꗺ ꖤꘋ ꗛꘋꗣ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ, ꕉꖸꔧ ꗻꗫꕩ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꔌꘋ ꖸ ꕔꕌꔀ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔳꕩ ꕚꕌꕯ.

ꖏꔕ ꖸ ꗚ ꔧꔧ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꕔꔤ ꘃ ꔷꔱ ꗏ ꕎ, ꕉꖸ ꕪꕘ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ ꗱ ꗷꗬ ꕎ ꕉꖷ ꕉꖸ ꗪ ꘆꗡꔷꔤ, ꘃꖷ ꕉꖸ ꔇꔀ ꕉꖸ ꕪꕘ ꕔꔻ ꕪꘋꗒ. ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꕃ ꘃ ꔷꔱ ꗏ, ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔞꔀ ꗟꖤꕯ (ꕃ ꕺꖙ). ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꕧ ꕪꔒꔤ ꔳ ꔎꔒ ꗏ, ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔞꔀ ꕜꔤꖳꕯ (ꕧ ꕪꔒ ꔎꔒ ꗏ).

ꔇꔀ ꔇꔀ ꖏꔕꔀ ꕉꔷꕑꖤꖄ ꖸ ꖴꘋ ꕢꘋ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕮꕊ ꘃꖷ ꕉ ꔇꔀ ꗳꘋ ꖨꕮ ꕮ. ꕉꖸ ꖴꘋ ꕃ ꘃꕩ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸ ꗪ ꘆꗡꗺꕯ ꔱꕩꕌ ꕧ.[24] ꗳꕇ ꖷ ꖸ ꗪ ꕶꖃꘋ ꖦꖕꕰꕊ ꖁꔺꘂ ꕮ ꗛꔤ ꕪꘋꗒ, ꕉꖸꔧ ꖨꖕ ꗓ ꕢꘋ ꗏꗒ ꗪ ꕢꘋ ꕢꕔ ꗳꕮꕊ ꗏ.[25]

ꖏꔕ ꕀꕡ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕ ꕀꕡ ꖸꕊ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤꘂ ꖸ ꗏ ꕈꕰꔒ ꕎꔤ ꔳ ꗷꔤ ꕞ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꕔꔤ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗬꗡ ꕞ ꖏꕎ ꕀꕡꕌ ꗏ. ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖏꔕ ꕀꕡ ꖬꕮꔒ ꖸ ꕞ ꗚ ꗛꘋ ꗏ ꔻꕐꖄ ꖸ ꕞ ꕧ ꕀꕩ ꕮ ꘃ ꕉꖸꔧ ꖏꕎꔀ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꔳꕯ ꕎꕞꘋ, ꕃꔤ ꖷ ꕎꕌꔳꘂ ꗃꖺ, ꖏꔕ ꕚꕴꖮꘋ ꕀꔤꕪ ꖸ ꖴꘋ ꔳꕩ ꔪꔤꕯ ꗉꖺ ꗠꖻ ꗱ ꗷꔤ ꕮꕃꕞꔒ ꕞ ꔧ ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔳꕩ ꕔꕌꕯꕊ ꗠꖻ ꕞ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꔳꕩ ꘀꗡꕯꕊ ꕔꕌ ꕉꖷ ꕉꖸ ꔇꔀ ꕃꔷ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꕞ (ꖺ ꕉꖸ ꔪꔤ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗏ).[26]

ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꗱꕞ ꖷ ꖸ ꗪ ꖏꔕ ꕀꕡ ꖸꕊ ꖏ ꕮ ꕃꔤ ꗏ ꔳꕩ ꖴꕮ ꗱꗡ ꕎ ꖏ ꔧ ꘀꗫ ꘃ ꕉꖸ ꖌꕱ ꖸꕊ ꖏꕎ. ꕒꕡ ꖷ ꖏꔕ ꕀꕡ ꖸꕊ ꔳꔒꔀ ꔌꘋ ꗏꘋꕯ, ꕉ ꖴꘋ ꗪꘋꕡ ꖏꔕ ꗏꗒꔤ ꔳ ꖬꖿ ꗛꘋ ꕸꖃꘋ ꕧ ꕉ ꗃꗡ ꖸ ꖴꕮ ꕉꔤ ꕀꕡꕌ ꖴꕮ ꗱꗡ., ꗷꔤ ꗏꗒ ꘈꗢ ꕞ, ꕒꕡ ꖏꔕ ꕀꕡ ꕞ ꔳꔒꔀ ꕃ ꗏ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꖏꔕ ꗏꗒ ꕧ ꕪꔒ ꕎꔤ ꔳ. ꕉꔤ ꕮ ꕎ ꘃ ꗏ ꖤꘋ ꘃꖷ ꖏꔕ ꕀꕡ ꕒꔤ ꖏꔕ ꗏꗒ ꖺ ꗱꕞ ꖬꕡ ꕉꖸ ꕧꕌ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔳꕩ ꔪꔤꕯ ꔒꔟꕩ ꕯꕮ ꕮ. ꘀꗫ ꘃ ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꘋ ꕪꘋꗣ ꕞ ꕢ ꕃꔤꘂ ꘉꗢꕰ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕔꕴ ꖏꕎ, ꔧ ꕀ ꗪ ꕪꘋ ꗪꗡꕯ ꕉꖸꔧ ꔻꔤ ꗛꘋ ꕸꖃꘋ ꕧ.[27] ꔌꘋ ꗏ ꕃꔤ ꗏ ꕒꕢꔒꔤ ꕮ ꕎ ꘃ, ꕉꖷ ꕉꔤ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕉꖸꔧ ꔝ ꕉꖸ ꖏꔕ ꕔꔤ ꘃ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꔰꔤ ꔬ.[28]

ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꔪꔤ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꔇꔀ ꔪꔤ.[29] ꔪꔤ ꕒꕩ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꕉ ꔳꕩ ꖏ ꕎ ꖏ ꕉ ꕮ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ. ꕉꖸ ꗳ, ꕸꔤ ꘃ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗪ ꗚ ꖺꔻꖤꔸꔼ ꖸ ꔧ ꔀꖷ ꖸ ꔧ ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꕿ ꗛꔤꘂ ꗏ ꗚ ꗨꖵꗦꘋ ꕘꔈꔀ ꕒꕌ. ꖏꔕ ꖸ ꔳꘋ ꖸ ꕮ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꔧ ꕢꕮ ꕎ ꘃ ꕭꕯꕊ ꕞ ꔪꔤ ꖏꕎ. ꕉ ꘃ ꕈ ꕉꖸꕊ ꖏꕎ ꕔꕡ ꕮꕊ, ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꔪꔤ, ꔲꔤꔲꔤ ꕭꕯꕊꔒ ꖴꘋ ꕉꖸ ꗃꕎ ꕉꖸꕊ ꔳꘋꗣ ꕮ. ꕃꕞ ꖷ ꗱ ꕉꖸ ꗃꕎꘋꕡ ꔳꘋꗣ ꕮ, ꖴꘋ ꕎꕌꔳ ꕪꘋꗜꖺ ꗃꕎ ꕉꖸ ꖸ ꔲꔤꔲꔤ ꕭꕯꕊꔒ ꗏ.[30]

ꖺꖤꔸꔼ ꖸ ꔧ ꔀꖷ ꖸ ꕮꔧ ꕔ ꕮꕊ ꕉꖸ ꕿ ꔪꔤ ꗪꔤꕮꕊ, ꕉꖸꔧ ꔌꘋ ꗏꘋ ꖨꕮꕊ ꕮ ꕎ, ꕉꖸ ꖝꖕꕯ ꕒꕌ ꗪ ꕉꖸꕊ ꗏ ꕔꔺꘂ ꖴꘋ ꕉꖸ ꖴꕮ ꗱꗡꕩ. ꖨꕮ ꗏꘋ ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꕌꕩꕌ ꕮ ꔳ ꘃ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꗚ ꔘꔊꖤꖕꖤꖕ ꔧ ꕃꔨ ꔳꕩ ꖨꕮ ꗏꘋ ꖏꔕ ꖸ ꕎ ꖏ ꕉꖸꔧ ꕿ ꕉꖸ ꕘꕞ ꕮ ꔳꘋ ꖸ ꕮ, ꕪꘋ ꖷ ꕮꕊ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꔇꔀ ꕉꖸꔧ ꕿ ꕉꖸ ꗏꘋ. ꕉꖸ ꕗꕯ ꕎ ꔪꔤ ꕭꕯꕊ ꗏ. ꕃꔨ ꖸ ꗪ ꔇꔀꕯ ꕎ ꗪꔤꕮꕊ ꖳꖄ ꗞꖻ ꖷ ꖸ ꔻꔤꕩ ꕇꖳ ꔽꗷꘋ ꖨꕮꕊ ꕮ, ꕉꖸ ꕯꕊ ꕮꕊꕰꔒ ꖸ ꕞ, ꔧ ꖙꖨ ꖸ ꗪ ꕿꕞ ꖸ, ꔌꘋ ꖷ ꖸꔧ ꕃꔨ ꖸ ꕘꕌ ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸꕊ ꔞꔤꘂ ꖸ ꗏꘋ. ꘃ, ꕉ ꗷꔤ ꗏ ꗬꗡ, ꕃꔨ ꖸ ꔧ ꗏ ꕇꖳ ꔽꗷꘋ ꖨꕮ ꕐꗐꔳꘂ ꖸ ꗪ ꗦ ꗬ. ꕉ ꘃ ꖷ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꔘꔊꖤꖕꖤꖕꘂ ꖸ ꕞ, ꕉꖸ ꗪ ꖜꖕꗳꗡ ꕉꖷ ꕉꖸ ꕮ ꕃꔤꕰ. ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꘈꗢ ꕮ, ꗛꔤ ꕮ ꗓ ꘃ ꗞꗢ ꖸ ꕩꕌꖸ ꕘꕌ ꕎ ꘃ ꔨ ꕉꖸꕊ ꗏꘋ ꖏꕎ ꕉ ꕿꕎ ꕉ ꗏ ꕉꖸ ꗏꗒ ꗨꗡ ꕮ ꕿ. ꖏꔕ ꕮꔕ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꔪꔤ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꕊ ꕒꘋ ꕢꕮꕊ, ꕉꖸ ꔳꕩ ꖺꕃ ꕮ ꗓꔒ ꕒꕌ ꗪ ꖒꕎ ꕎ ꖏ.[30]

ꗨꖵꗦꘋ ꗪꘋ ꕎ ꕢꕌꕒꕌ ꕮ ꗏꔇꔀꔒ ꖏꔕ ꔽꔤꘂ ꖸ ꗳ.[31] ꕉꖸ ꔳꕩ ꕚꕎꕌ ꗏ ꖏꔕ ꖸ ꕎ ꖏ. ꕉꖸꔧ ꕉꖸꕊ ꕎꕌꔳꘂ ꗋꘋ ꕮ ꖨꕮꕊ ꕮ ꕎ. ꕉꖸ ꕪꕘꕌ ꖸ ꗏ ꗃꕎꘋꔕ ꗛꔤ ꗏ ꔱꕩ ꗃꗡ ꕞ ꖏꕎ ꕉꖷ ꕉꕡ ꕒꘋ ꔳꕩ ꔞꘋ ꗲꗲꗡ ꖸ ꕎ ꖏ, ꕉ ꘃ ꖷ ꗱ ꕉꖸꔧ ꕀ ꗪꕞ ꗏ ꕔꔺ ꕞ. ꕉꖸꔧ ꕈꘊ ꔬꕩ ꗛꔤꘂ ꗏ, ꕪꘋ ꖷ ꕉꖸ ꗪ ꗋꖺ ꗏ ꔻꔷꘂ ꖸ ꕸꖃ ꕮ.

ꕉꖸꕊ ꗽꘉ ꕉꖸ ꕞꕌ ꖸ ꕞ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꕉꖸꕊ ꗽꘉ ꕉꖸ ꕞꕌꗡ ꖸ ꕞ ꔳꕩ ꕃꕞ ꖷ ꗱ ꖏꔕ ꖸ ꕩꕌꖸ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ ꘃ ꗪꗡ ꗏ. ꕉꖸꔧ ꕉꖸ ꕞꕌ ꖸ ꕎ ꔬ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꖴꔺꔤ ꖸꕊ ꗪ ꕃꔤ ꕈꕰ, ꕉꖸꔧ ꖴꔺꔤꘂ ꖸ ꗏ ꕈꕰ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꕊ ꗃ ꕉꖸꕊ ꕢ ꕃꔤ ꕮ, ꕉꖸꔧ ꖴꔺꔤ ꖸ ꗽꘉ, ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꕔꔱ ꔵꔵꘂ ꖸ ꗃ ꕉꖸ ꕮꔧ.

ꖴꔺꔤꘂ ꖸꕊ ꔳꔒꔀ ꕢꕌ ꗪꗡꕯ, ꕉꔤ ꕒꕢ ꕎ ꔇꔀ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔝ ꕉꖸꔧ ꗃ ꕃꕮ ꗏ, ꕉꖸꔧ ꕸꖃ ꔉꕖ ꗍꗇ ꕧꕌ ꔧ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ. ꕉꖸ ꔳ ꗪꗡꕯꕊꔧ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꖏꔕ ꖸ ꔝ ꕉꖸꔧ ꔱꕩ ꗃꗡ ꖴꕮ ꔳꔷꘋ ꘃ.

ꗏꘋ ꔌꘋ ꖏꔤ ꕚꕌꘂ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸ ꖝꖕꕯꕊ ꖸ ꗏ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕈꘋ ꔇꔀ, ꕉꖷ ꕉꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕩꕌꖸꕊ ꔬꕩ ꘃꗡ ꖸ ꖝꖕꕯ ꕎ ꕪꕇ. ꘃ ꕉ ꗷꔤ ꗏ ꗬꗡ, ꕉꔤ ꔳ ꕎ ꘃ ꕔ ꖏ ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋꗣ ꗏ ꔎ ꔎ ꗨꗡꘉꗢ ꖝꖕꕯꕊꔧ ꕿ ꕉ ꘃ ꕔꔤ ꗏ. ꔖꔜ ꖏ, ꕉꖸ ꕪꘋ ꖝ ꗏ ꖸ (ꔤꖇꔌꗝꔻ) ꖬꕴ ꗪ. ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꔻꔤꕯꕊ ꕈꕰ ꖸ ꕎ ꗨꗡꘉꗢ ꖝꖕꕯꕊꔧ ꕿ ꕉ ꘃ ꕔꔤ ꗏ. ꕃꕞ ꘈꗢ ꗱ, ꖏꔕ ꖴꘋ ꔌꘋ ꘆꗡꗦꗡ ꖸ ꗏꘋꕡ, ꕉꖷ ꕉꔤ ꔪꔤ ꕉꔤ ꕚꕌ ꕪꘋ ꖨꕮ ꕮꕴꔒ ꕉꔤ ꗏꘋ ꔌꘋꗣ ꘃ ꕔꔤ ꗏ.

ꕉꖸ ꖝꘂ ꕚ ꕎꕌꔳꘂ ꘈ, ꕉ ꘃ ꖷ ꗏ, ꗓꕯꕊ ꕗ ꕗ ꖸ ꗪ. ꗓꕯꕊ ꗏꗒ ꗪ ꗚ ꔌꘋ ꖝꘋ ꖝꘋ ꗏ ꕚꘋꔕ (ꖛꖄꗲꘋꖤꔸꖴꗏꔻ) ꕉ ꘃ ꖷꔧ ꕀ ꔌꘋ ꔇꔀ ꕉꖸꕩꕌ ꔞꔀ ꕌꖦꖄꖴꖃꔓ ꕉꔖ ꔧ ꗢꕤꔧ ꕉꖸꔧ ꖨꕎ ꔌꘋ ꖸ ꗏ ꔎ ꔎ. ꖝꘂ ꕪꘋ ꔳꕯꕊ ꘃ ꔳꕩ ꕉ ꕚꕴꔀ ꕎ ꖏ. ꕉ ꘃ ꘈꗢꔧ ꖨꕎ ꔌꘋ ꖸ ꕎ ꗏ ꔎ ꔎ. ꖏꔕꔀ ꘃ ꖷꔧ ꖸꔧ ꕃꔤ ꔌꘋ ꗏꖺ ꕎ ꗏꘋ, ꕉꖸꕊ ꕚꕴꔀ ꗏ ꔖꘋ ꘈꗻ ꖸ ꗪ ꗚ ꔠꔀꕚ. ꕈꘊ ꕎꔤ ꖸ ꖴꘋ ꖴꘉꕰ ꕞꕌꕃꔤꕪ ꖝ ꗏ ꕉꔖꔀ ꕼꕱ ꗱ. ꗏꘋ ꔌꘋ ꖷ ꖝꖕꕯꕊ ꕮ ꕒꘋ ꗦ ꕉ ꘃꕩ ꕔꔤ ꗏ ꕉꔤ ꕒꕢ ꗏꘋ ꔌꘋ ꗅꖺꔤꔒꔀ ꕞ ꕎꔤ ꖃꘋ ꖸꖖ ꖬꕮꔒꔀ ꗏ, ꕪꘋ ꖷ ꖝꖕꕯꕊꔧ ꕒꘋ ꕉ ꘃꕩ ꕔꔤ ꗏ ꕉꖷ ꕉ ꖴꖨꘋ ꕒꔤ ꖃꘋ ꖃꘋ ꖝꖕꕯꕊ ꗏ. ꔌꘋ ꖷ ꔰ ꖝꖕꕯꕊ ꕮ ꖴꘋ ꕉ ꗏ ꔎ ꔎꕩ, ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ ꗚ ꖏꔕ ꖴꔺꔤ, ꕉꖸ ꕩꕌ ꗉꗟ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꕞ ꗏ, ꕉꖷ ꕉꖸ ꕔꕌ ꕃꕞ ꕮꕊ.[32]

ꕉꖸꕊ ꗏꘋ ꔌꘋ ꔇꔀꕯꕊ ꖸꔧ ꗓ ꘃ ꗪꗡꕯ, ꕉꖷ ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꘃꗺ ꔌꘋ ꗏꖺ ꕎ ꗏꘋ, ꕉꖸ ꖴꘋ ꔬꕩ ꖝꖕꕯ ꕒ ꕪꕇꕰ. ꗥꗐꘋ ꖜꘋꔕꔀ ꖴꘋ ꕈꘊ ꕪꕇꕰ ꕉ ꘃ ꖷ ꖝꖕꕯꕊ ꖏꖃ ꗚ ꕪꔪ ꕞꕌꕃꔤꕪ.[33] ꕔꔤ ꘃ ꖏꔕꔀ ꖸꔧ ꕉꖸꕊ ꔬꕩꕌ ꖸ ꔬꕩ ꕉꖸ ꔞꘋ ꕎ ꕉꖸ ꕉꖸꔧ ꕉ ꖝꖕꕯꕊ ꗏ ꔎ ꔎ ꕉꖸ ꕞ ꕞ.

ꕉꖸꕊ ꕴꖃ ꘃ ꕃꔤꘂ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꕉꖸꕊ ꗻꗡ ꗪꖷꗨꗡ ꖏꔕ ꖸ ꔳꕩ ꕴꔤ ꕔꔺꔒ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꕎ ꖏ ( ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸ ꕔꔺ ꗪ ꕃꕮ ꔇꔀ ꖏ ꕮ ꕉꖸ ꕞ) ꗚ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸꔧ ꔔꘋ ꕢ ꖬꖬ ꕞ, ꕉꖸ ꔇꔀ ꕉꖸꕊ ꔔꘋꗣ ꖸ ꘃꗺ ꕎ ꕴꖃ. ꕉꖸꔧ ꔞꔤ ꖸ ꕎ ꕢ ꗚ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸꔧ ꖽꖺ ꕉꖸ ꖝ ꕺꖃꔀ ꖸ ꕮ, ꘃ ꕉꖸꕊ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕮꔧ ꔇꔀ ꗷꗬ. ꖏꔕ ꔔꘋꗣꔧ ꗬꗷꕩꕌ ꔞꔤꘂ ꖝ ꗏ, ꕉꖷ ꗓꖺ ꗅ ꗱꕞ ꕪꘋꗜꖺ, ꕉꖸꔧ ꘃꘆ (ꕉꖸꔧ ꗃ ꔞꔤꘂ ꖝ ꗏ).

ꖬꕎꘋꗣ ꖸꔧ ꗻꗡ ꔱꕩ ꗃꗡ ꕞ ꖏꕎ

ꖏꔕꔀ ꖸ ꖨꕮ ꕃꕮꔒ ꖸ ꕮ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꕊ ꕴꖃ ꘃ ꕒꕡꕌꔤ ꔳ ꗅ ꗏꗒ ꕢꘋꗣ ꖝ ꗏ, ꕃꕮ ꕎꕌꔳ ꕒꕌ ꕪꘋꗜꖺ. ꕸꖙ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꕎꕌꔳꘂ ꕃꕮ ꕒꕡ ꕒꕌ ꕪꘋꗜꖺ ꗪ ꗱꕞ ꕉꖷ ꕉꖸ ꖴꘋ ꗻꗡꕩ ꔻꔤꕯꕊ ꗱꕞ ꕢꘋꗣ ꖝ ꗏ.

ꖏꔕꔀ ꖸ ꔻꔪꔻ ꕐꗻꘋ ꗞ ꕯꕊꕇ ꕒꘋꔕ ꕉ ꗛꖺ ꕚꘋ ꖇꕱꖨ ꖸꔧ ꔺꕩꗞ ꗏꗒ ꗏꖺ ꕎ ꔬ.[34] ꖏꔕ ꘈꗢꖸ ꖸꔧ ꔳ ꗠꖻ ꖸ ꗱ ꕎꕌꔳ ꖷ ꕉꖸꕊ ꗻꗡ ꕒꕡꕌꔤ ꔞ. ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤꘂ ꗃꖺ ꗱ ꕉꖸꔧ ꕿ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗱ ꕉꔤ ꕿ ꕉ ꗏ ꕉꖸ ꗏꗒꔤ ꖦꖕꕰ ꕿ. ꔻꔤ ꗠꖻ ꗏꗒꗡꔤ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꗋꖺꕰꕊ ꕞ ꕒꕡ ꖷ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꗪ ꕉ ꕪꔤꕮꕊ ꖸ ꔳꕩ ꕔꔤ ꗏ ꕉꖸꔧ ꔔꘋꗣ ꖸ ꗃ ꕉ ꗏ ꗪꗡꕯ.[35] ꖏ ꗪꗡ ꕮꔕ ꗨꗡ ꗪ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꘈꗢ ꗱ: ꖨꖕꘂ ꗪ ꖤꘋ ꖴꕮ ꗱꗡ ꕸꖆ ꗛꖺ. ꖏꔕ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗏꖺ ꕉꖸꕊ ꗪ ꕃꔤꘂ ꗱ, ꕉꖷ ꕉꖸ ꖌꕱ ꖷ ꖸ ꖴꘋ ꔳꕩ, ꕉꖸ ꖴꖨꘋ ꖏꖃ.

ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸꔧ ꗻꗡ ꔱꕩ ꗃꗡ ꕞ ꖏꕎ, ꗚ ꗞ ꖸ ꕎꔤ ꕯ ꔳ ꔻꔤ ꗠꖻꕧ ꕮ. ꖏꔕ ꔫꔤꖸ ꖸ ꗳ, ꔪꔷꘋ ꗪ, ꔧ ꕅꔤꔻ, ꔧ ꖴꔓꕇ ꖸ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸꔧ ꔻꔤ ꗠꖻ ꕯꕮ ꕔꕴ ꕢꘋ ꔰ ꖝ ꗏ. ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꔻꔤ ꗠꖻ ꕯꕮ ꔬ, ꕎꕌꔳ ꗃꖺ ꗻꗡ ꕒꕡꕌ ꕧ ꕎꔤ ꕀꕩ. ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꖏ ꘆꗡꗦꗡ ꖸ ꕮ ꕎ ꘃ ꘃꖷ ꖏꔕ ꖷꖬꕮꕊ ꖸ ꕧ ꕔꔤ ꕿ ꕉꖸ ꕞ. ꕉꖸ ꗃꖺ ꖸ ꔳꕩ ꗏꘋ ꗃ ꕎ ꖏ, ꗋꗄ ꕧꕌ ꗳꘋ, ꖴꔺꔤꘂ ꖸꕊ ꕧ ꕀꕩ, ꔧ ꖏꔕ ꖨꖕ ꕈꕰꔒ ꗓ. ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꗃꖺ ꖸ ꖴꘊꗢ ꖸ ꕮꕊ ꕎ ꘃ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꖏꔕ ꖷꖬꕮꕊ ꖸ ꕧ ꔬꕩ. ꕉ ꘃ ꖷ ꕚ ꖏꖃ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꘈꗢ ꗏ, ꕉ ꔳꕩ ꔪꔤꗛꕃ ꕎ ꖏ, ꕉ ꕎ ꖷ ꕩꕌ ꖴꔺꔤꘂ ꗏ ꖢꔒ ꗲꗲꗡ ꕉ ꗱꘊꗢ ꖴꕮ ꕉꔤ ꕮ ꗚ ꗱꗡꗷ ꕒ.

ꔪꔤꗛꕃ ꕞꕌ ꖴꔺꔤꘂ ꗏ ꖢꔒ ꗲꗲꗡ

ꕢꖩꔻ ꖴꔓꕇ, ꗚ ꖴꔓꕇꘊ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸꔧ ꔻꔤ ꗠꖻ ꔬ ꔱꕩ ꗃꗡ ꕎꕌ ꖏꕎ, ꕉꖷ ꕉꖸ ꗋꗄ ꕧꕌ ꗳꘋ ꗠꖻ ꗱ

ꔞꘋ ꔻꕐꖄ ꖸꕊ ꖨꖕꘂ

ꔀꖷ ꕞ ꖨꖕꘂ

ꗻꗡ ꕃꔤ ꕮꔕ ꖸ ꕚꕌꘂ ꕎ ꘃ ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꗃꖺ ꖸ ꗳ. ꖷꖬꘂ ꖸ ꔇꔀꕩ ꗏꗒ ꕞ ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꕮ, ꕪꔤꘂ ꖷ ꔇꔀꕩ ꗏꗒ ꕞ ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꕮ, ꔻꔤ ꗠꖻꗢ ꖸ ꔇꔀꕩ ꗏꗒ ꕞ ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꕮ, ꖷꖬ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕪꔤ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꔻꔤ ꗠꖻ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꔧ ꔷꕩ ꖏ ꗏ ꕒꕢꔒ ꗨꗡꔤ ꕚꕌꘂ ꕎ ꘃ.[36]

ꖨꖕ ꗓ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꕒꕡ ꖷ ꗏꖺ ꖏꔕ ꕞ ꕉ ꔻꔤ ꗠꖻ ꗱꗡꔒꔀ, ꕉꖸꔧ ꕪꘋ ꗪꗡꕯ ꕎ ꗏꖺ ꔞꔤ ꕢ ꖏꕎ. ꕪꘋ ꗷꔤ ꖷꔧ ꔳꕩ ꕪꘋ ꗪꗡꕯ ꖏ, ꕉꖸ ꗪ ꕗ ꕗ ꖏꔕ ꔻꔪꔻꘂ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꘃ ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꖏꔕ ꖨꖕ ꗓ ꕎ ꘃ. ꕳꗞꘋ ꗏꗒ (ꗡꔻꖤꕟꔵꖎꔷ I2) ꕎꔤ ꖮꖮ ꘃ ꖏꔕ ꗏ ꕉꔤ ꕪꘋ ꕈꕰ ꔞꔤ ꖸꕊ ꘃꘆ ꖏꕎ.[37] ꖏꔕ ꖨꖕ ꖴꘋ ꔳꕩ ꗛꘋ ꕪꘋꗒ, ꗛꖺ ꕧ ꗱ ꖺ ꖨꕮꕊ ꕮ, ꕉ ꘃ ꕙꕌꔒ ꗪ ꕉꖸꕊ ꔻꔪꔻꘂ ꖸ ꕎ ꕮ. ꕒꕡ ꖷ ꖨꖕꘂ ꕞ ꕘꔒ ꕞ ꔳꔒꔀ ꔞꔤ ꖸ ꕞ, ꕎꕌꔳ ꔰ ꖺ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꗏꗒꔤ ꔞꔤꘂ ꖸ ꖴꕮ ꗱꗡ ꕎ ꘃ. ꕉꖷ ꕉ ꗬꗷ ꗏꔇꔀꔒ ꘃꖷ ꔞꔤꘂ ꖸꔧ ꕢꕒꔳ ꔧ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ ꕧꕴꕎ.

ꗐꔫꘋ ꖸꔧ ꖨꖕ ꕈꕰꔒ ꘆꗡꔷꔤ ꗷꗡ ꕎ ꘃ ꔪꔤ ꕞ ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌ ꖝ ꗏ ꕢ ꗪꗡꕯ ꖴꔺꔤ ꖸ ꕞ, ꕉꔤ ꕒꕢ ꔌꘋ ꗠꖻꖢ ꗠꖻꖢ ꖬꕮꔒ ꖸ ꕞ ꔧ ꔌꘋ ꗷꗬ ꕮꔕ ꖸ. ꖬꕎꖃ ꖸ ꕞꕌ ꔷꕩ ꕉꖸꔧ ꖨꖕ ꗓ ꖬꕎꖃ ꕮꔕ ꖸ ꕮꔧ. ꕉꖸꔧ ꖨꖕ ꗓ ꕸꖃ ꗪ ꕃꔤ ꘆꗡꗦꗡ ꕞ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕪꘋ ꔉꕖꔒ ꔞꘋ ꕒꔤ ꕮꔧ ꕪꘋ ꖷ ꕮ ꖝꘋꔕꔤ ꔳ ꗪꗡꕯ. ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕞ ꖇꕱ ꔖꘋꔕ ꔷꕩ ꗛꘋ ꖝ ꗏ ꖨꖕ ꗓ ꖏꕎ. ꔠꔀ ꕞ ꖨꖕꘂ ꖸꔧ ꔳ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꗛꘋ ꕔꕌꔒ ꗻꗡꔒ ꕮ ꖸ ꕎ ꕮ ꗛꘋ ꕪꘋꗒ ꕰꕮ ꕒꕌ ꖸ ꕪꘋꗒ ꖺ ꗛꖺ ꕰꕮ ꖸ ꕒꔤ. ꔻꖴꗐꕇ ꗋꕃꘂ ꖸꔧ ꕧꕓ ꕔꕌꔒ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕎ ꗻꗡꕩꕌ ꕮ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗳ ꕰꕮꕊ ꖴꘋ ꔳꕩ ꕆꕚ 10 ꖏ. ꕅꔒꕹꔳꘂ ꖸꔧ ꕉꖸꕊ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕢ ꔖꘋ ꔋꕨ ꕎ ꕎ ꕮ ꕉꖷ ꕉꖸ ꔇꔀ ꖨꖕ ꔰ ꗓ. ꕉꖸꕊ ꔞꔤꘂ ꖸꕊ ꗪ ꕃꔤꘂ ꗪ ꗷꔤ ꕞ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꖏꔤ ꕎ ꘃ ꘆꗡꔷꔤ ꕉꖷ ꕉꖸ ꔇꔀ ꗪꕞ ꕉꖸꔧ ꕿ ꗃ ꕪꘋ ꕪꘋꗒ ꕰꕮ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔳ. ꖴꖏꕱ ꔇꔀ ꕉ ꖴꘋ ꕮ ꖨꖕ ꗓ. ꕉ ꕩꕌ ꔞꔤꘂ ꕢ ꖏꔕ ꕮꔕ ꕞ ꖨꖕꘂ ꗏ ꕎ ꕉꖷ ꕉ ꕩꕌ ꕿ ꕉꖸꕊ ꖴꕮ ꗱꗡ ꕸꖆ ꗛꖺ. ꖴꖏꕱ ꔞꔤꘂ ꕧ ꖸꖖꔒ ꕎꔤ ꔳ ꕉꔤ ꗚ ꖨꖕ ꔳꗞꗢ ꕞ ꔞꔤ ꖸ.

ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꕒꘋꔕꔀ ꖨꖕꘂ ꖸ ꗓꕎ, ꖏꔕꔀ ꖸ ꗻꗡ ꘃꖷ ꔞꔤꘂ ꖸꔧ ꔳ ꕉꖷ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸꔧ ꖴꖕ ꗓ ꖴꘋꕡ. ꗷꔤ ꕉ ꗪ ꕗ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꔔꘋ ꕢ ꖬꖬ ꕞ, ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖏꕎ (ꔧ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸꔧ ꖽꖺ ꕉꖸ ꖝ ꕺꖃꔀ ꕮ), ꖇꕱ ꗏꗒ ꗏꖺ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꕮ, ꕪꘋ ꖷ ꕉꖸꔧ ꗻꔤ ꗪ ꕸ ꘃ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꔞꔤ ꕢ. ꕉꖸꔧ ꖇꕱ ꔫꔤ ꔞꔀ ꖴꖃꕎꕪ. ꖏꔕ ꖷꖬꕮꕊ, ꕉ ꗪ ꗚ ꔳꘂ ꖷꖬꕮ, ꔞꔤ ꗃꕯ ꗱꕞ ꕎ ꗪ ꕉꖸ ꕮ, ꕉꖸ ꗳ ꕉ ꗏꗒ ꕎꔤ ꔞꔤ ꔇꔀ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ.

ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗳ, ꕉꖸ ꕸꖃ ꔌꘋ ꔇꔀ ꗞꔧ ꕿ ꕉ ꗱꗡ. ꘃ, ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꗏ, ꗛꘁ ꗱꕞ ꖸ ꗪ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꘃꔤ ꕀ ꕈꕰ ꕉ ꘃ ꖷ ꕢꕯ ꕈꕰꔒꔤ ꔳ ꖴꖃꕎꕪꕌ ꗏ. ꖏꔕ ꖸꔧ ꗻꗡ ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꔳꔒꔀ ꕉꖸꕊ ꖴꖃꕎꕪꕌ ꕅꔤꔻꕯ ꗠꖻ ꕮ, ꗪꖷꗨꗡ ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꕪ ꕪ ꔟꔀ ꖏꔕ ꕒ ꕒꕌ ꖸ, ꕪꔤꘂ ꕸꖃ ꔌꘋ ꗷꔤ ꗃꖺ ꗪ ꖴꖃꕎꕪꕌ ꖝ ꗏ.

ꔞꔤ ꘃꘆ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꕒꕡ ꖷ ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꕞ ꕒꘋ ꗻꗡꕩ ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꕮ, ꕉꔤ ꔞꔤ ꖸ ꕎ ꕢ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꖝ ꗏ, ꔳꘂ ꔔꘋ ꖸꔧ ꔳ ꖝꔤꕯ. ꕉꔤ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕢ ꖨꖕꘂ ꗏ ꕎ. ꕉꖸ ꔳꕩ ꔞꔤ ꗅ ꗏꗒ ꖏ ꖺ ꔞꔤ ꕀꔤꕪ ꖸ ꕉꖸꕩꕌ ꔞꔀ ꕀꕡ. ꔀꖷ ꖸ ꖴꘋ ꔞꔤ ꕢ ꗚ ꔞꔤ ꕧꕓ ꖴꕎ ꔱꔤꕮ ꕚꘋ ꖇꕱꖨ ꕀꕡ ꗏꗒ ꗏ. ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꕒꘋꔕꔀ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕢꕌ, ꕉꖸꔧ ꖝꘋ ꕉ ꕮ, ꖺ ꕉꖸꕩꕌ ꕔꔺ ꘃꖷ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸ ꖴꘋ ꖝꔤꕩ ꔞꔤꘂ ꖝ ꗏ. ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕿ ꕪꘋ ꗏꗒ ꔞꔤ ꕢ ꕒꕡꕌ ꕃꘉꔧ ꖝ ꗏ, ꕉꖷ ꖏ ꖷ ꗏꗒ ꕈ, ꕉꖸꔧ ꕒꕢ ꕎ ꘃ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꕮ. ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕎꕌꔳ ꔬ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꕉꖸꔧ ꖝꘋ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕮ, ꘃꖷ ꖏꔕ ꖴꘋꔕ ꗏꗒ ꔰ ꖴꘋ ꗏꘋ ꔌꘋ ꔇꔀꕩ.

ꕉ ꔇꔀ ꘃ ꕎ ꕎꕌꔳꘂ ꔰ. ꔀꖷ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊ ꕉꔤ ꔻꔤ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕮꔧ ꕉꖷ ꕉ ꕎꔤ ꔔꘋꗣ ꖸ ꖴꕮ ꗱ. ꕉ ꘃ ꖷ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꕸꖃ ꕃꘋ ꗨꖵꗦꘋ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꕉ ꕪꔤꕮꕊ ꕎꔤ ꕔꔤ ꖤꘋ ꔞꔤꘂ ꕞ ꖏꕎ. ꔞꔤ ꗏꗒ ꗏꖺ ꕎꔤ ꔳ, ꕉ ꘃ ꖷ ꕉ ꕩꕌ ꕢꕯ ꕈꕰ ꕉ ꔞꘋ ꕮ ꔧ ꕉ ꕪꕘ ꗛꖺ, ꕉꔤ ꔳ ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꕀꕡ ꕒ ꖸ ꗳ ꕉ ꔇꔀ ꗏꘋ ꔌꘋ ꗏꘋ ꕉꔤ ꕿ ꕉ ꗏ ꔞꔤꘂꔤ ꘃꘆ. ꕒꕡ ꖷ ꔞꔤꘂ ꖸꔧ ꔳꕩ ꘃꘄꕯ, ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꖸꔧ ꔳ ꗛꔤꘂ ꕧ ꕎ, ꕉꖸꔧ ꔳ ꕀ ꗱ ꕮꕯ ꘃꖷ ꕉꖸ ꖴꘋ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸ ꗛꕎ ꗏꘋ ꔌꘋꕡ ꕉꖸ ꘀꗡꔒ ꕪꘋꗜꖺ.

ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸꔧ ꔞꔤꘂ ꕢ ꕧꕓ ꗻꗡꔒ ꖷ ꖸ ꕎ ꖝ ꗏ ꖺ ꕉꖸ ꖴꕮ, ꔧ ꕧꕓ ꗏꖺ ꖸ. ꕧꕓ ꗻꗡꔒ ꕮꕊꔧ ꕮ ꗚ ꖟꖢ ꗻꗡꔒ ꕮ. ꕧꕓ ꖸꕊ ꕿꔤꘂꔤ ꕔꔺ ꕎ ꔇꔀ. ꕔꔺ ꘈꗢꔧ ꗃ ꕪꘋꗒ ꕒꕡ ꖷ ꕑꔳꔸꕩ ꗪ ꗉꗜꔻ ꖸꕊ ꔳꔒꔀ ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮꕯ ꕉꖸꕊ ꔱꕩ ꗃꘋ ꕃꔤꘂ ꖸ ꗏ. ꖏ ꗏꗒ ꘈꗢ ꗪ ꗚ ꗷꔤ ꖷ ꕔꔺ ꖃꘋ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸ ꗏ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꔔꘋ ꖸ ꕢ ꖬꖬ ꕞ ꔧ ꖏꔕꔀ ꖸ. ꖏꔕ ꖷꖬꕮꕊ ꗪ ꕉ ꕪꔤꕮꕊ ꖸꔧ ꕧꕓ ꗻꗡꔒ ꕮꕊ ꕿ ꕎ ꘃ. ꕒꕡ ꖷ ꔞꔤꘂ ꖸꕊ ꘃꘄꔒꔀ, ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸ ꖴꘋ ꕉꖸ ꕎꕬ ꖸ ꖏꕎ ꗏꘋ ꔌꘋꕡ.

ꖏꔕ ꘈꗻ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꕎꕌꔳ ꔬ ꗚ ꖙꔤꕃ 2-4 ꕉꖸꔧ ꔞꘋ ꘃꘆ. ꕉꔷꕑꖤꖄꔖ ꖸ ꔎꔒ 80 ꕎ ꔬ. ꕎꕌꔳ ꘈꗢ ꖝ ꗏ, ꕉ ꖷꖬꕮꕊ ꕮꔧ ꗃ ꕎ ꘃ ꕒ ꕉ ꖝꖕꕯꕊ ꕞ ꕘꕰꕊ ꗱ.

ꔞꔤ ꘃꘄ ꕎꕌꔳ ꗏ ꕔꔺꔒꔀ ꗪ ꖴꖏꕱ ꕎꕌ ꖏꕎ. ꖴꖏꕱ ꔽꔤꘂ ꗃꖺ ꖸꔧ ꔎꔒ ꕚꘋ ꗏꖺ ꕎ ꔬ. ꕉ ꖝ ꗏꗡ ꖷ, ꕒꕡ ꖷ ꕉꕡ ꘃꘄꔒꔀ ꕉꖸ ꖇꕡ ꕘ ꗪ ꖇꕡ ꕒ ꖨꖕꘂ ꗏ, ꔞꔤ ꖷ ꕉꖸ ꖇꕡ ꕒꕌ ꕞ ꕉꖸ ꕢ, ꕉ ꕮ ꔞ ꗦ ꘃꘄꕯ. ꖴꖏꕱ ꘃꘄꔒ ꕯꕮꕊ ꖸ ꕔꕨ ꕎꔤ ꔳ, ꕉꖸ ꕧ ꖝꘋꔕ ꕉꖷ ꕉꖸ ꕧꕴ, ꘃ ꕉꖸ ꗏ ꗬꗷ ꕔꕴ. ꕉꖸꔧ ꖃꘋ ꕎ ꘃ ꔞꔤ ꖷ ꔳꕩ ꖨꖕꘂ ꗏ ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔱꔷ ꕒꕌ ꕮ ꗨꗡꘉꗢ ꕉꖸꔧ ꕿ ꘃꘆ. ꕉ ꔳꔒꔀ ꘃ, ꖇꕡ ꕘ ꕴꖃ ꗞꗢ ꖸ ꗱꕞ ꗬꗡ ꖸꔧ ꕔꔤ ꕎ ꘃ ꖴꖏꕱ ꖸꕊ ꖏꕎ ꗯꗷꘋ. ꖴꖏꕱ ꔔꘋꗣ ꖸꔧ ꖴꘋ ꕎ ꘃ ꕢ ꕉꖷ ꕉꖸ ꖝ ꔞꔀꕮꕊꔧ ꔇꔀ ꕉꖸ ꕴꖃ ꗞꖻ ꕯꕮ ꖷ ꖸ ꕩꕌꖸ ꗛ ꗏꘋ ꔌꘋꕡ.

ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꘃꘄꔒ ꕞ ꔳꔒꔀ ꖏꔕ ꔽꔤꘂ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗳ, ꕉꖸ ꕴꖃ ꗞꗢ ꖸ ꗱꕞ ꗬꗡ ꖸ ꕎ ꕩꕌꖸ ꗛ ꗏꘋ ꔌꘋꕡ, ꕉꖷ ꕎꕌꔳꘂ ꗃꖺ, ꕉꖸ ꗃꖺꕩꕌ ꗛꖺꗡ ꗃꖺ ꖸ ꗨꗡ. ꕉꖸ ꕞ ꕪꔒ ꕎꔤ ꔳ ꕎꕌꔳꘂ ꗬꗡ, ꕉꖷ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꕺꖃ ꕮꔧ ꕮꕊꔒ ꕎꔤ ꔳ, ꕉ ꘃ ꖷꔧ ꕒꕢ ꔇꔀ ꘃꖷ ꕉꖸ ꕴꖃ ꗞꗢ ꖸꔧ ꕔꔤ ꕉꖸꕊ ꖏꕎ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕚ ꕎꕌ ꕮ. ꖏꔕ ꖷ ꖸꔧ ꔌꘋ ꖸ ꗏꘋ ꗚ ꗛꗏ, ꕉꖸ ꕴꖃ ꗞꗢ ꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꗏꘋ ꕉꖸ ꕩꕌ ꗏ ꖤꖕ ꖤꖕ ꔒꘋ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸꕊ ꖏꕎ. ꕉ ꔫꔤ ꕪꘋꗜꖺ, ꕉꖸꕩꕌ ꗉꗟ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꕞ ꗏ.

ꗸꔵꔻꕚꕌ ꔱꔤꕮ ꗪ ꖏꔕ ꔔꘋ ꖸ ꗛꕯ ꗏꘋ ꔌꘋꕡ

ꖬꕎꘋ ꔱꔤꕮ ꗪ ꔻꘊꔳ ꕕꕊ ꖿꖺꔫꕞ ꗪ ꖴꖏꕱ ꔔꘋ ꗛꕯ ꗏꘋ ꔌꘋꕡ

ꗓꖺꗉ ꗛꕪꕿ ꖸ ꕉꖸ ꕀꕡ ꕒ ꖸ ꗳ ꕉ ꗪ ꘀꗫ ꘃꕯ

ꕘꔈꔀ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꔧ ꔳ ꔻꔤ ꗠꖻꕧ ꕮ ꔱꕩ ꗃꗡ ꕞ ꖏꕎ, ꘉꔧ ꗠꖻ ꕞ ꕒ ꕎꔤ ꔳ ꕉꖸ ꗳ, ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꕿ ꕪꘋꗒ ꕎ ꕉꖸ ꗏꗆ ꖸ, ꕉꖸ ꕪꔤꖢ ꕞ ꕘꔒ 4 ꖺ 6 ꔧ ꕉꖸꕊ ꔔꘋꗣ ꖸ ꕉꔤ ꕚꕌ ꕍꕊꔷ ꕉꖸ ꕉꖸ ꕀꕡ ꕒ ꔬꕩ.

ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸ ꔳꔒꔀ ꖴꘋꕯ, ꖴꔺꔤ ꖷ ꕀꔤꔒꔤ ꔳ ꕉꖸ ꕞ, ꕉꖸꕩꕌ ꗏ ꕘꕞꘋ ꕎ ꘃ ꖴꔺꔤ ꗪꗡꕯ ꕞ ꖏꕎ. ꕎꕌꔳ ꘈꗢ ꕉꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ, ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔞꔀ ꖏꔕ ꔔꘋ ꖷ ꖸꕊ ꕪ ꖴꔺꔤ ꗱꗡ. ꖏꔕ ꖸ ꗃꖺꕩꕌ ꗃꖺ ꖸꔧ ꕒꕢ ꔇꔀ ꕎ ꘃ ꕪ ꗏ ꖬꕮ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸ ꔝ, ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꔇꔀ ꕉꖸ ꔝ ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꖴꕮ ꗱꗡ ꕉꖸ ꖌꕱꔀ ꖸ ꕸꖃ ꕒꕡ ꖷ ꕉꖸ ꕴꖃ ꗞꗢ ꖸ ꗪ ꔌꘋ ꗏꘋꕯ. ꕪ ꗏ ꖬꕮ ꖏꔕ ꔔꘋꗣ ꖸꕊ ꕉꖸꕊ ꖴꔺꔤ ꕯꕮꕊ ꖸ ꗱꗡꔒꔀ, ꕉꖸꔧ ꗃ ꕎ ꘃ ꖨꖕꘂ ꖸ ꗏ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꕪꕌ. ꖏꔕ ꔽꔤꘂ ꗃꖺ ꖸ ꗏ, ꗚ ꔪꔷꘋ, ꕴꖃ ꗞꗢꔧ ꖸꔧ ꔳ ꕎ ꘃ ꘀꗫ ꘃꕯ ꔪꔤ ꖏꔀ ꖴꕮ ꕒꕡ ꖷ ꖏꔕ ꖃꔤꘂ ꗏꔤ ꔳꕩ ꗬꗷꕩꕌꕯ, ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꕪꕌ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸ ꖴꘋ ꔪꔤꕩ, ꕉꖸꕩꕌ ꕀꕩ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꕸꕽꘋ ꔱꕩꕌ ꕧ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꔪꔤ ꕉꖸ ꗏꗆ ꖸ, ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꗓꖺꕮ ꖏꕢ ꕒ ꕞ.

ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꖏꕎꔀ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꔳꕩ ꘃꗺ ꔌꘋ ꗷꔤ ꖷ ꖸꔧ ꖏ ꖸ ꔬꕩ ꗪꗡꕯ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ, ꔧ ꗨꗡ ꕎꕌꔳꘂ ꔰ ꕮꕊ ꘃ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ. ꕉꖸꔧ ꖴꗷ ꔱꔷ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꖴꗷ ꔱꔷ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꖏ ꖸ ꕧ ꗋꗄ ꘃ.

ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸꔧ ꖴꗷ ꔱꔷ ꕎ ꘃ, ꔧ ꗨꗡ ꕉꖸ ꔰ ꕮꕊ, ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꖏ ꗉ. ꕉꖸꕊ ꖿꗻ ꖴꗷꗡ ꖸ ꗪ ꕗ ꕗ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꗏꘋ ꕎ ꗃ, ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꔞꔀ ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ ꖸ ꖺ ꕐꗻꔸꘋ ꖸ. ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ, ꕉꖸ ꔳꕩ, ꗐꔫꘋ ꖸ ꕎ ꖏ, ꔧ ꕞꕌꕃ ꖸ, ꕪꕯꔓ ꖸ, ꖤꖩꔗ ꖸ, ꔧ ꕯꔳꔟꔀ ꖸ, ꖏꔲ ꖸ ꔳꕩ ꕐꗻꔸꘋ ꖸ ꕎ ꖏ, ꘃ ꕉꖸ ꔇꔀ ꗏꘋ ꗃ. ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꕮ ꔳ ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ ꖸ ꖏ, ꕉꖸ ꔳꕩ ꔪꔷꘋ ꖸ ꕎ ꖏ, ꔧ ꔻꔤꖶꖕ ꖸ, ꔠꔀ ꖸ, ꔧꔧ ꖸ, ꔧ ꕶꕱ ꖏꔕ ꖸ. ꕐꖄꔳ ꖸ ꕮ ꔳ ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ ꖸ ꕎ ꖏ, ꗪꖷꗨꗡ ꗞ ꖴꘋ ꕉꖸ ꕪꕌ ꕉꖸꔧ ꗞ ꘃꗺ ꗏꘋ ꖸ ꗃ.

• ꗞ ꖸ ꕘꕞ ꕮꔧ ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ, ꖳꖄ ꗐꔫꘋ

• ꔳꘂ ꕪꔤꕮꕊ ꕞ ꖴꗷ ꔱꔷꘂ ꔳꕩ ꖏ ꕎ ꖏ ꗞ ꖸ ꕀꔤ ꔻꔤ ꕉ ꕮ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗳ

• ꔪꔝꔵ ꖴꗐꕴꕄ, ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ ꕮ ꗓꔒ

• ꕧꕃꗍꖺ ꖸ ꕞ ꕒꕢ ꔇꔀ ꖃꗸꘋꖉ ꔝ ꕉꔤ ꖴꗷ ꔱꔷ ꕧ ꕀ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ

ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕꔀ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕꔀ ꖸ ꔰꔤ ꖴꗷ ꔱꔷ ꕎ ꘃ (“ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎꔀ ꕃꔤ”), ꘃ ꕉꖸ ꗬꗡ ꕎ ꔇꔀ ꗏꘋ ꗃ. ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔳꕩ ꕐꗻꔸꘋ ꖸ ꕎ ꖏ (ꖏꔕ ꖬꕮꔒ ꖸ ꕉꖸꕊ ꕿ ꕯꕊ ꕮ ꕧꘋ ꖨꕮꕊ ꕞ), ꕉꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗏꘋ ꕃꔤꕰꔒ ꖸ ꗪ ꕉꖸ ꕸꖃ.[38] ꗏꘋꗣ ꖸꕊ ꕢꖝꘂ ꖸ ꗪ ꕗ ꕗ. ꖟꗺꗡ ꗏꘋꗣ ꖸ ꗪ ꕗ ꔒꔟꕩ ꗏꘋꗣ ꖸ ꕮ, ꕉꖷ ꔷꕩ ꔞꔀ ꘃ ꗏꘋꗣ ꖸ ꔳꕩ ꕉ ꕢꕔꕯ ꖏ. ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꗪ ꕪ ꗏ ꕇꔧꕯꕊ, ꕉꖸꕊ ꔞꔀ ꘃ ꕃꔤ ꗪ ꕉ ꕪꔤꖢ ꕞ ꕘꔒ ꖸ ꕒꕌ ꖏꕎ. ꕀꔤ ꔻꔤ ꗠꖻ ꕮ ꗏꘋꗣ ꖸ ꔻꔤ ꗠꖻꗢ ꖸꕊ ꖏꕎ ꗪ ꕉ ꕚ ꕞ.

ꕉ ꘃ ꖷ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꗏꘋꗣ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꕞ, ꔻꔪꔻ ꕪꕌꕇ ꕢꕔ ꖸ ꕎ ꗪ: 1. ꕉ ꘃ ꖷ ꖸꕊ ꗏꘋꗣ ꖸ ꗃꕎ ꕉꖸ ꕚꕎꕌ ꖸ ꗏ ꕎ, ꕉꖷ ꖏꔕꔀ ꖸꔧ ꗏꘋ ꗏꗒꗡ ꕎ ꗃ ꖏ ꗏꗒꗡ ꖸ ꖴꕮ. ꕉꖸ ꕪꕌꕮ ꕎ ꕉꕌ ꗃ ꕃꔤꘂ ꕞ, ꕉꖷ ꕔꔤ ꕢ ꖴꘋ ꗱꗡꕩ ꕉꖸ ꔻꔤ ꗠꖻꗢ ꖸ ꗱ. 2. ꕉꖸ ꗃꖺ ꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕎ ꘃ ꗏꘋꗣ ꕪꘋ ꔳꕯꕊ ꗃꖺ ꕞ, ꘃ ꖏꔕꔤ ꕔꔤ ꕢ ꕮ ꗷꔤ ꖷ ꕉ ꕩꕌ ꗃꗡ ꖸ ꕞꘋꕡ. ꕃꕞ ꘈꗢ ꗱ ꔻꔤ ꗠꖻ ꖸ ꖴꘋ ꔞꔀ ꗏꔤ ꖸ ꘃꕩ ꕉ ꘃ ꖷ ꗪ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸꕊ ꗓ ꖏꕎ.[39] 3. ꕉꖸ ꗃꖺ ꖸ ꗪ ꕉꖸꔧ ꗏꘋꗣ ꕪꕌ ꕎ ꘃ ꗯꗷꘋ, ꕉꖷ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꖏꔕꔤ ꖴꗷ ꖸ ꕪꕌ ꕎ ꘃ ꕉꕌ ꔒꔟꕩꕌ ꕮ. ꕉꖸꔧ ꕪꕌ ꗏꘋ ꗃ ꕃꔤꘂ ꗏꖺ ꕎ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꖴꘋ ꖴꗷ ꗏ ꕇꔧꕰ ꗯꗷꘋ.

ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꗞ ꖸ ꕩꕌ ꖸ ꗓ, ꕉꖸ ꖴꗷꗡ ꖸ ꖴꖨꘋ ꖏꖃ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꗏ ꕘꕞꘋ ꖸ ꕮ ꕉꖸ ꖴꗷꗡ ꖸ ꕮ.

ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꗏꗒꗡ ꖸ ꖴꘋ ꗏꘋ ꕗ ꕗ ꖸ ꗃꕎ ꔒꔟꕩ ꕮꔕ ꖸ ꕮ. ꕉ ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꗪꗡꕯ ꗏꗒ ꔳꕩ ꖴꕟꖺꕄ ꕎ ꖏ. ꕉ ꔳꕩ ꖺꔻꖤꔃꔷꕩ ꖏꔕ ꕎ ꖏ ꕉ ꘃ ꖷ ꗪ ꗚ ꖴꗷ ꔱꔷ ꖏꔕ ꔱꔤꕮ ꗪ ꗬꔤꕮꕊ. ꕧꕓ ꕧꕞꘋ ꕎꕌꔳꘂ ꖝ ꗏ, ꕘꔈꔀ ꖸꔧ ꗻꗡ ꕎ ꘃ ꕉ ꕮ ꕪꘋ ꗏꗒ ꕉꖸ ꕀꕡ ꕒ ꕉꖷ ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꗃ ꖴꖨꘋ ꕒ. ꖴꕟꖺꕄ ꖸꔧ ꗃ ꕪꘋꗣ ꗃꖺ ꖸ, ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꗬꗷꔒ ꖸ ꗃ ꕉꔤ ꔇꔀ ꕉꖸ ꗃꗡ ꖸ ꕞ. ꕉ ꗬꗡ ꗏ, ꖴꕟꖺꕄ ꖷ ꖸꔧ ꗃ ꗛꖺ̃ ꕰꕮ ꖜꘋꔕꔀ ꖸ ꕧ, ꕉꖸꕊꖸ ꕎ ꔳꕩ ꗏꘋ ꕃꔤꕰꔒ ꗃꕯꕊ ꖸ ꖏ. ꖴꕟꖺꕄ ꗏꗒ ꖴꘋ ꗏꘋ ꗃꕎ, ꘃ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꕀꕡ ꕎꔤ ꗏꘋ ꗃ ꔎꕬ ꕮ. ꖏꔕ ꗏꗒꔤ ꗏꘋ ꔳꘂ “ꕎꕌꕸ-ꕎꕌꕸ-ꕎꕌꕸ!” ꕉꖷ ꖏꔕ ꗋꗡ ꖸ ꔱꔷ ꕉ ꗱ ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꗃ “ꕴꕱꕱꕱꕱꕱ!” ꕒꕡ ꖷ ꖏꔕ ꖸ ꗬꗡꔤ ꗏꘋꗣ ꗓꕎ, ꕉꖸꔧ ꗏꗆ ꖸꔧ “ꕎꕌꕸ” ꗃ ꕉꖷ ꗏꘋ ꔳꘂ ꖏꔕꔀ “ꕴꕱꕱ!” ꗃ. ꗏ ꕘꕞꘋ ꔒꘋꔧ ꔳ ꕎ ꘃ ꗏꘋꗣ ꕮ ꕢꘋ ꕮꔕ ꔰ ꔧ ꕪꘋ ꕮꔕ ꖷ ꔰ ꕉꖸꔧ ꔳꕩ.

ꖃꗸꘋꖉ ꕞ ꕪꕌ ꘃꗡ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ| ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ]

ꖺꔻꖤꕟ ꔱꕩ ꗃ ꔌꘋ ꕪꕌ ꕪꔤꘂ ꗛꘋꕟꔵ ꖃꗸꘋꖉ ꕞꕌ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕮ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꗷꔤ ꖏꔕ ꖸꔧ ꖏꕎꔀ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ, ꖺ ꕉꖸꔧ ꖏꕎꔀ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꔳꕯ. ꕉꕌ ꗱꗡ ꘃ ꖏꔕ ꔽꔤ ꗏꗒ ꔰ ꕚ ꖴꗷ ꔱꔷ ꕃꔤ ꗪ ꕉ ꘃꖷꔤ ꗃ ꗏꖺ ꘃ ꕪꘋꗒ, ꕒꕡ ꖷ ꔰ ꕉꖸꔧ ꔳꕩ ꗷꔤ ꗏꔤ ꕞ. ꖴꗷ ꔰ ꕚ ꕮ ꖏ ꕎ ꗪ ꕉ ꗱ. ꖏꖷ, ꔧ ꖏꔕ ꗏ ꕆꔧꕰꕊꔒ ꔳꕩ, ꕉꔤ ꖏ ꕮ ꗚ ꕆꔧꕰꕊ ꗪ ꕉꖷ ꕉꔤ ꕆꔧꕰꕊ ꖴꗷ ꔱꔷ. ꕉ ꘃ ꕩꕌ ꕮ ꖏꔕ ꕮꔕꔀ ꖸ ꕉ ꕮꔧ, ꕉꖸꕩꕌ ꗓ ꘃ ꕆꔧꕰꕊ ꖏ ꗪ ꕮꕯ.

ꔧ ꖏꔕ ꕀꕡ ꖸ ꗪ ꔪꔤꕯ ꕪꘋ ꖴꕮ, ꕉꖸꔧ ꔳꕩ ꔞꔀ ꘃꕯ ꕉꗒ “ꔪꔤ! ꔪꔤ!” ꘃ ꔧ ꖏꔕ ꗛꖻꔒ ꕞ ꔌꘋ ꗱꗡ ꕉ ꘃꖷ ꕈ ꗏꘋ ꖏꕎ ꕉ ꗛꖺ, ꕉꔤ ꔳꕩ ꔞꔀ ꘃꕯ ꕉ ꗏ, “ꗏꘋ ꔌꘋ! ꗏꘋ ꔌꘋ!” ꕎꕌꔳ ꘈꗢ, ꖏꔕ ꕀꕡꕌ ꕘꕞꕌ ꗏꔤ ꕘꕞꘋ ꕎ. ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸꔧ ꖴꖕ ꗓꕎ ꔞꔀ ꘃꕩ ꕪꘋꗒ ꕉꗒ, “ꔪꔤ ꖨꕮ ꕃꕞ! ꔪꔤ ꖨꕮ ꕃꕞ!” ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꗃꕎ ꕒꕡꕌ ꗏ ꕉꖸꔧ ꕉ ꗏ ꕉꖸ ꕀꕡꕌ ꖸ ꔰꔤ ꔳꕩ ꔞꔀ ꗏꗒꗡ ꘃꕯ.

ꖴꗷ ꔱꔷ ꘈꗢ ꕉꖸ ꗠꖻ ꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ, ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꔤ ꔳ ꖴꗷ ꔅꕯ ꖴꖫ ꖸ ꕎ ꖏ ꗚ, ꔿꔝ, ꔛꔀ ꔳꘂ ꖴꖫ, ꖴꗷ ꔱꔷ ꕒ, ꔧ ꖴꗷ ꕢꕓ ꖴꗷ ꔱꔷ. ꕎꕌꔳꘂ ꗃꖺ ꖸ, ꖴꗷꗡ ꗳꔤ ꕧꘋꕨꕌ ꕎ ꘃ ꕉꖷ ꕉꔤ ꔳ ꗏꘋ ꖏ. ꕉꖸ ꗳ, ꔪꔷꘋꔧ ꖙꖕꖤꖤ ꖴꗷ ꖷ ꔱꔷ ꔧ ꖏꖏꔷꖎꖏꕱ ꖷ ꔳꘂ ꕪꔤꕮꕊ ꕩꕌ ꔱꔷ. ꖏꔕꔀ ꖸ ꔇꔀ ꖴꘋ ꖴꗷ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗏ ꕘꕞꘋꕡ. ꕉꖸꕩꕌ ꕮ ꖤꘋ ꗷꔤ ꗏꗒꗡ ꕎ. ꖏꔕ ꔬꕩꔒ ꕎꔤ ꔳ ꖴꗷ ꔱꔷ ꗏꗒꗡ ꕮ ꕎꕌꔳ ꖷ ꔰ ꖏ ꗏꔤ ꕞ ꗃꕎꘋꔕꔀ ꕉ ꖴꘋꗒ ꕃꔤ ꗏ. ꔻꔭꔤꕯ ꖷ ꗪ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖏ ꖷ ꕯꕊ ꕉꖸ ꕧꕌ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꖴꗷ ꔱꔷ, ꕉ ꔳꕩ ꖏ ꕎ ꖏ ꕉꖸꔧ ꕪꕌꕮ ꕉ ꕞ: ꕉꖸꔧ ꕯ ꕎ ꘃ ꕉ ꕞ ꕉꖸꕊ ꕴꖃ ꕒꕡꕌ. ꖴꗷ ꔱꔷꘂ ꗃꖺ ꖸ ꔻꔪꔻꘂ ꗃꖺ ꖸ ꗳ, ꕉꔤ ꔳ ꖏ ꕎ ꖏ ꕉꖸꕩꕌ ꕪꕌ. ꘃ ꗦ ꕉ ꔳ ꕔ ꖏ ꕉꖸꔧ ꖏ ꕪꕌ ꕉꖸ ꕪꕌꕮꕊ ꕉ ꕞ.

ꕧꕃꗍꖺ ꖷ ꗃꕎ ꕉꔷꗳꘋꗩꕅ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꗛꘋꕟꔵ ꖃꗸꘋꖉ ꕞ ꕀꔤ ꔻꔤ ꕉ ꕮ ꘃ ꖏꔕ ꖸꕊ ꗏꘋ ꗃꔒꔀ, ꕉꖸꔧ ꖴꗷ ꖷ ꖸ ꔱꔷ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꕉꖸ ꗃꖺ ꖸꔧ ꔳ ꕎ ꘃ ꗏꘋꗣ ꗏ. ꕧꕃꗍꖺ ꕀꕡ ꖸ ꕎ ꔳꕩ ꖃꗸꘋꖉ ꕸꖃ, ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗏ ꘊꘊꔒ ꔳꕩ ꖦꖕꕰ ꘃꗡ ꗱꕞꕯꕊ ꕚ ꕒꕡ. ꔎꔒ ꗏꗒ ꕮ, ꖏꔕ ꗛꖺ ꗏꗒ ꕞ ꕧ ꘀꗡ ꕮ. ꕪꕴ ꕀꔤꕪ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꖏꔕ ꖷꖬꕮ ꘈꗢꔧ ꔻꔤ ꔻꔻ ꗃꕯꕊ ꕎ ꖴꕮ ꔞꘋꗣ ꕒꔤ ꕉ ꕩꕌ ꗏꘋꗣ ꗃ, ꘃ ꕉꕌ ꗏꘋꗣ ꗏ, ꕉꔤ ꖴꗷ ꕎ ꔱꔷ ꖤꘋ ꕉ ꘃ ꖷ ꖃꗸꘋꖉ ꕞꕌ ꗓ ꘃ ꕉ ꖝ ꗏꗡ ꖷ “ꕯ ꖴꖕꖿ! ꕯ ꖴꖕꖿ!” ꔎꔒ ꗏꗒ ꕮ, ꕉ ꗳꗺ ꕎ ꖃꗸꘋꖉ ꕞ ꘃꖷ ꕉꕌ ꖏꔕ ꕪꔤꕮ ꗏꗒ ꗱꗡ ꕉ ꗃꕎ ꖏꔕ ꕀꕡ ꗏ ꕉꖸ ꗪ ꔇꔀꕯ, ꕉꖷ ꕉ ꔻꔤꕩ ꕉ ꕮꔧ ꔻꔻ ꗃꕯꕊ ꖨꖕꘂ ꕒꔤ. ꖃꗸꘋꖉ ꕢꕌ ꕉ ꕞ ꗯꗷꘋ ꘃ ꕉꕌ ꕪꔤ ꖷ ꕢꕮꕊ ꕎꕌꔳ ꗱꕰꕮ ꕞ ꖏꕎ, ꕉ ꕎ ꕉ ꕧ ꖴꖕꖿ ꗱꗡ ꕉ ꕞꕒꘋꗣ ꗏ.[40]

ꕉꕡ ꗏ ꕘꕞꘋ ꖷ ꗱꗡ ꔧ ꕉꖸꕊ ꗳ ꕪꕌ ꔽꔤ ꕮ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏ ꘊꔧꔒ ꔋꘋ ꔋꘋꗣ ꗱꗡ: ꖏꔕꔀ ꖸ ꗃꕯꕊ ꔖꘋ ꗳꗡ ꕮ ꖴꖕ ꖸ ꔧ ꖴꔺꔤ ꖸ ꕐꔳꔒ ꔳꕩ ꕇ ꔖꔜꕮ ꖏꔕ ꗛꖺ ꖸ ꖴꖕ ꖸ ꔧ ꖴꔺꔤ ꗛꖺ ꗛꖻꔒ ꖸ, ꖏꔕ ꔖꔜꕯ ꖷ ꗞ ꖸ ꕞꕌ ꗓ

ꔖꘋ ꗳꗡ ꗬꔤꕮ ꕔ ꖸ ꗪ ꕉ ꕮ ꔧ ꖏꔕ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꖸ ꗪ ꖴꖕ ꖸ, ꕉꔤ ꕒꕢ ꗱꘊ ꖴꔺꔤ ꔪꕩ ꖸ ꕞ ꗍꘋꖢꔸꗚꕇꔻ, ꕇ ꔖꔜꕮ ꖏꔕ ꗏꗒ ꕦꔤꕯ

ꘃꗺ ꔌꘋ ꗋ ꕿꔒ ꗛꖺ ꕪꕌ ꗞꖻ ꖸ ꕞ ꕪꘋ ꗏꔤ ꖸ ꗛꖺ (ꕞꘆꔻꕚꗳꘋ) ꕪꘋ ꖷ ꕉꕡ ꖏꔕ ꗛꖺ ꗛꖺ ꖸ ꖴꖕ ꖸ ꗛꖺ̃. ꕉꖸꕊ ꕢꕯ ꕈꕰꕊ ꔳ ꕎ ꗪꗡꕯ ꘃꖷ ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꗪꗡꕯ ꕒꕌ ꖸ ꕉꖸ ꖴꔺꔤꘂ ꖸꕊ ꖏꕎ ꔳ ꕎ ꕧ ꔛ, ꕉꖷ ꕎꕌꔳꘂ ꗃꖺ ꖸ ꗏꘋ ꔌꘋ ꖷ ꖸ ꕉꕡꕌ ꗏꘋ. ꔌꘋ ꗛꖻꔒ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗱ, ꖷꕊ ꗓ ꘃ ꖏꔕ ꖸ ꗃꕎ ꘃꗺ ꔌꘋ ꗏꘋ ꕜꖆꗓꖺ ꖸ ꕎ ꗏ (ꗳꖄꗁꔵ ꖸ) ꖱꕟꔼ ꕒꕡꕌ ꖝ ꗏ.[41] ꕉꖸ ꕸꖃ ꕪꕌ ꕇ ꔖꔜꕮ ꕦꔤꕯ ꖏꔕ ꖬꕮꔒ ꘆꗡꗦꗡ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕞ. ꕎꕌꔳ ꗏꗒ ꘈꗢ, ꕉꖸ ꖌꕱ ꔋꘋ ꔋꘋ ꖸ ꔪꗳꖄꗓꖺ ꖸ ꕀꔤꕪꕌ ꕮ ꕀꔤꕩ ꕉꔤ ꕒꕢ ꕉꖸ ꘆꗡꗦꗡ ꖸ ꕞ ꕉꖷ ꕉꖸ ꕢꕮꕊ ꘈꗡꖇꖉꔀ ꕒꕡꕌ ꖝ ꗏ.

ꕚꔻꖺꗟꔈꔻ ꖸ (ꗞ ꖷ ꖸ ꕞ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꗳ ꕮ ꔽꔤ ꖸ ꕮ ꕪꕌ) , ꕉꕡ ꖏꔕꔀ ꖸ ꘃ ꕉꔍꔻ (ꕉꔲꕩꔒ) ꔽꔤꘂ ꗏ ꕎ. ꖏꔕ ꖸ ꕎ ꔳꕩ ꘃ ꕜꖆꗓꖺ ꕔꕌꖿ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸ ꗏꖺ ꗪ ꗦ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꖦꖕꕰ (ꗋꖺꕒꕌ ꗱ, ꕉꖸ ꔳꕩ ꕜꖆꗓꖺ ꖸ ꕎ ꖏ). ꖏꔕ ꖸ ꔧ ꕘꔤ ꖸ ꔳꕩ ꕮꕊ ꗻꗡ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖷ ꖸ ꗪ ꗦ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꕉꖋꗓꖺ ꘃꗺ ꔌꘋꗣ ꖸ ꗳ ꕉꖸꔧ ꖽꖺ ꕉꖸ ꖝ ꕺꖃꔀ ꕮ.

ꕉꖸꕊ ꗪ ꕃꔤꘂ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꗞ ꖸ ꕞ ꕉꔍꔻ ꕃꕞꔻꘂ ꘈꔧ (1990) ꘃ ꕉꖸ ꔳꕩ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꖢꔒꔀ ꖸ ꕎ ꖏ ꔧ ꕉꕃꖎꔪꗳꔻ ꔷꕿꖶꕟꔱꕪ.[42] ꘃ ꕉꕃꖎꔪꗳꔻ ꕮ ꔳ ꕎ ꖢꔒꔀ ꖸ ꕎ ꖏ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖏꕎ. ꕉ ꘃ ꖷ ꕉꖸ kafai ꔳ ꔪꔤ ꖏꕎ, ꕉ ꕮꕊ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕎ ꖝ ꗏ.[43] ꖏ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꗞꖻ ꖸ ꕞ ꘈꔧ ꕯꕊꕇ ꖸ ꕎ ꕀꕩ. ꖏꔕ ꖸ ꖴꘋ ꔳꕩ:[43] 1. ꕉꖋꗓꖺꗡ ꖸ ꔰ ꕔꕌꔒ ꗪ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕞ ꕉ ꔇꔀꕩ ꕘꔤ ꖸ ꕞ (ꕉꔍꔡꕚꕢꔷꕩ). 2. ꕧꕌ ꕧꕌ ꕉꖋꗓꖺꗡ ꖸ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꖸ ꗪ (ꕉꕾꔱꖃꖛꖨꕮ) 3. ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꕜꖆꗓꖺ ꖷ ꖸ ꔪꔤꕩ (ꖺ ꕉꔲꕩꔒ) 4. ꕉꔍꔻ ꖸ ꖝ ꗏꗡ ꖴꘋ ꔳꕩ ꖢꔒꔀ ꕞꕊꕮꕯ ꖸ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗬꗡ ꖸꕊ ꖏꕎ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꕎꕌꔳ ꘈꗢ ꔧ ꕉꖸ ꗃꕎ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗬꗡ ꗏ (ꕉꖸ “ꕮ ꗓꔒ ꖸ”, ꖏ ꘀꗫ ꕃꔤ ꗱ ꕉ ꘃ ꖷ ꔳꕩ ꖏ ꗏꗒ ꖏ ꕇꖎꕯꔧꗳ ꖸ ꕞ).

ꘃꗺ ꔌꘋ ꔖꔜꕯ ꖷ ꖸ ꗃꕎ ꖏꔕ ꕞ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꕉꕃꖎꔪꗳꔻ, ꕉ ꗃꕎ ꖱꕟꔼ ꕪꘋꗒ ꕢꘋ ꔈꔷꗚꘋ 150 – 145 ꔇꔀꔒ ꗦ (ꗡꕆꕎꔤꔀ), ꕉꖷ ꕎꕌꔳ ꗱ ꕰꕮ ꕞ ꖏꕎ ꕉꖸ ꔳꕩ ꖏꔕꔀ ꔖꔜꕯꕊ ꖸ ꖏ ꗞ ꖸ ꕞꕌꖸ ꗓ ꘃ ꕉꖸ ꖴꘋ ꔪꔤꕩ. ꕉ ꔳꕩ ꖏꔕ ꕮ ꗓꔒ ꕎ ꖏ ꗪꔤꕮꕊ ꕉ ꕎ ꔳꕩ ꖏꔕ ꗛꖺ ꗛꖻꔒ ꔖꔜꕯꕊ ꖏ ꕦꔒ ꕜꕌꔨꘋ ꕞ ꕺꖃ ꕢꔒꔀ ꕪꘋꗜꖺ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕌꕮꕊ ꕞ ꕢꘋ ꖽꗒ 19ꗢ ꖸ ꖝ ꗏ. ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏ ꘀꗫ ꕃꔤ ꖸ ꗱ, ꕉꕃꖎꔪꗳꔻ ꔇꔀ ꖴꘋ ꔨ ꔪꔤꕩ ꗪꗡꕯ.[44] ꖴꖕ ꗛꖺ ꗛꖻꔒ ꕮꔕ ꖸ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ, ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ, ꗛꘋꖢꔿꗚꖇꕇ ꖸ, ꕉꘋꔿꖎꕇ ꖗꔻꔒꔤ ꔧ ꕐꕟꔍ ꕮꔕꔀ ꖸ.

ꕇ ꔖꔜꕮ ꖏꔕ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖴꖕ ꗛꖺ ꖸ ꕉꔤ ꕒꕢ ꕜꖆꗓꖺ ꖬꕮꔒ ꖸ ꕞ, ꗞ ꖸ ꕞꕌꖸ ꗛꖺ ꔷꕩꖄꕇꕄ ꕐꕌꔳꘂ ꕮ ꕦꔤꕯ ꗛꔤ ꕪꘋꗒ ꔎꔒ ꗃ.[45][46] ꕉꖸ ꗳ, ꕉꘋꔿꖎꕇ ꖗꔻꔒꔤ ꖸ ꗪ ꕉꔤ ꔬ 160 ꗡꕆꕎꔤꔀ.[47] ꖴꖕ ꗛꖺ ꗛꖻꔒ ꘈꗢꖸ ꖸ ꕞ ꕧ ꕀꕩ ꕮ ꘃ ꔳꖄꗁꔵ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꔳ ꕎ. ꔌꘋ ꔮꔷꘋꔕ ꘈꗢꖸ ꖸ ꖨꕮ ꗛꖺ, ꕉꖸ ꕿ ꕎ ꕃꘉꔧ ꗪꗡ ꗏ ꘃ ꖷ ꗞ ꖴꘋ ꕉꖸ ꕪꕘ ꖴꔺꔤꘂ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸꖖ ꗱꗡꕩ ꕔꕌꕢꕌ. ꕉ ꘃ ꕞꕌ ꕮ ꖷꕊ ꗓ ꘃ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꖸꕊ ꔳ ꕢꖝꘂ ꔖꔜꕯꕊ ꔳꕩ ꘃ ꕉꔤ ꘃꗺ ꔌꘋ ꔫꔤꖸ ꖸ ꕺꖃ ꗏ ꕔꔺ, ꕉꖷ ꗦ ꕎꕌꔳ ꕪꘋꗜꖺ, ꕉ ꔳꕩ ꔪꔤ ꖏ ꕞ ꖏꕎ. ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꔳꕩ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꕜꖆꗓꖺ ꖬꕮꔒ ꘈꗢꖸ ꖸ ꕎ ꖏ.

ꘃꗺ ꔌꘋ ꖴꖕ ꗛꖻꔒ ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꗞꖻ ꖸꕊ ꕞꕴ ꗦ ꘃ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗪ ꕆꕇꕟꔪꕿꕟ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꗏꗆꗡ ꖸ ꗳ ꕎ. ꕉ ꘃ ꗪ ꕉ ꗏ ꔖꘋꕯꕊ ꕢꖝ ꖷ ꕞ ꖏꕎ ꖷ ꗏ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔳꕩ ꕜꖆꗓꖺ ꖷ ꖸ ꗪ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ.

ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꕪꕌꕮꕊ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕꔀ ꖸ ꕎ ꔳꕩ ꗃꖺꕩꕌ ꕔꕌꔒ ꕒꕌ ꖸ ꖏ ꕘꔤꘂ ꖸꕊ ꖏꕎ. ꕉ ꘃ ꔳꕩ ꘃ ꗪꔤꕮꕊ ꕉꖸ ꗱꕞ ꘈꗢꖸ ꖸ ꕿ ꕎ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꕉꖋꗓꖺ ꗏꗆ ꕒꕌ ꖸꕊ ꖏꕎ.[48]

ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕮ ꗃ ꗏꔤ ꕉꕃꖎꔪꗳꔻ ꖸ ꗏ ꕎ. ꕉꖸꕊ ꔵꗡꕇꔀ ꕞ ꔖꔤꕧ ꕮ, ꘃ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ (ꕇꗚꕇꗳ ꖸ) ꕪꕌꕮꕊ ꖴꔓꕚꔻꗚ ꕎꕌꔳ ꗱ ꕰꕮꕊ ꖝ ꗏ ꕎ.[49] ꗓꖺ ꗱꕞꕌ ꗓ ꖬꕮ ꘃ ꖸ ꗪ ꕉ ꕀꕩꕯꕊ ꘃ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗃꕎ ꖴꔓꕚꔻꗚ ꔖꔜꕯꕊ ꖸ ꗏ ꕎ.

ꕜꖆꗓꖺ ꗛꖺ ꗛꖺ ꖷ ꖸ ꗃꕎ ꖏꔕ ꕞ, ꕉꖸ ꗪ ꕉꔲꕩꔒ ꗏꗆ ꕒꕌ ꗏ ꕎ.[50] ꗞ ꖸ ꕞꕌꖸ ꗱꗡ ꕶꖃꘋ ꖱꕟꔼ ꕎꕌꔳꘂ ꗳ ꗳ ꕒꕡꕌ ꕎ, ꗚ ꕢꘋ 170 ꔈꔷꗚꘋ ꔇꔀꔒ ꗦ. ꗬꗺ ꖏꔕ ꔖꔜꕯ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗚ ꕉꘋꔿꖎꕇ, ꕉ ꖸ ꔇꔀ ꖴꘋ ꔨ ꔪꔤꕩ ꕭꕯꕊ ꕒ ꕞ. ꖏ ꗛꖺ ꗪ ꔨ ꕉꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕸꖃ ꕮ ꗚ ꕈꘋ ꖸ ꕉꖸ ꕔꘋ ꖸ ꗏ ꔧ ꗱꘊ ꖴꖕ ꕰꕮ ꖸ.[49][48]ꕺꖃ ꕧꕓ 274

ꖴꔓꕚꔻꗚ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸꕊ ꕒꘋ ꖦꖕꕰ ꖏꔀ ꕚꕌꘂ ꕢꘋ ꔈꔷꗚꘋ 66 ꔇꔀꔒ ꗦ ꕒꕡ ꖷ ꕜꖆꗓꖺ ꖷ ꖸ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꔇꔀ, ꕉꖸꕊ ꖏ ꕪꕌ. ꖏꔕ ꖸ, ꕪ ꕪ ꔟꔀ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꗪ ꗛꘋꔳꘉꗢ ꖸ ꕮ ꗛꔤ ꔒꘋꗣ ꕃꕞ, ꕿ ꕎ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꕎꕌꔳ ꘈꗢ ꕚ ꕒꕡ ꕉꖷ ꕉꖸ ꕸꖙꕎ ꕪꘋ ꕮꔕ ꖸ ꖦꖕꕰꕊ ꕮ.[51] ꗏ ꕘꕞꘋꗣ ꖸ ꕮꕊ ꖴꔓꕚꔻꗚ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸꕊ ꕒꘋ ꕎꕌꔳꘂ ꕎ.[52]

ꗓꕧꕌ ꕒꕌ ꖸ ꗏꗒ ꗏ “ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗪ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꗦꗷ, ꕉꖸ ꗃ ꗠꖻ ꖸ ꔳ ꕎ ꖏꔕ ꖴꖕ ꗛꖺ ꗛꖻꔒ ꖸ ꗳ ꗻꖆꖉꔀ ꕒꕡꕌ”... “ꖏ ꗬꗷꕩꕌ ꔋꘋ ꔋꘋ ꖸ ꗪ ꗦ ꗬ ꘃꖷ ꗞꔧ ꖏꔕ ꖸꕊ ꗳ ꕪ ꔽꔤ ꕮ ꕧ ꔛ... ꕉ ꗪ ꗚ ꖷꕊ ꖏ ꔒꘋ ꗏꖺ ꗓ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꗳꕮꕊ ꗏ ꕪ ꖷ ꗪ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗳ ꔱꕩ ꗃꗡ ꗏ ꖴꔓꕚꔻꗚ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕚ ꕒꕡ”.[53] ꕪꘋ ꗪꗡꕯ ꖴꘋꗒ ꕪ ꖏ ꖸꕊ ꖏꕎ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ ꔳꕩ ꕃꔒꘈꘋꔳ ꔛ 2007 ꕎ. ꕃꔒꘈꘋꔳ ꕞ ꖏ ꖷ ꖸ ꕢ ꕺꖃ ꕮ ꖦꖕꕰ ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖏꕎ. ꗛꘉꗢ ꖳꕇꕙꔖꔎꔀ ꕞ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ (ꕉ ꖇꘋꗏꗒꕯꕊ).

• ꖏꔕ ꖸ ꗃꕎ ꕪꘋ ꖷ • ꕐꕟꔍ ꖸ • ꕉꔻꗳꔸꖎꕇ ꖸ

ꖏꔕ ꖸ ꗪ ꗞ ꘃꗺ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꕮ] • ꗞ ꖸꔧ ꕪꕯꔓ ꖸ ꗓ ꕎ ꘃ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕉꖸꕊ ꗏꘋ ꕃꔤꕰꔒꔀ ꖸꕊ ꖏꕎ. • ꗞ ꖸ ꕞ ꕉꔱꕪ ꕐꖄꔳ ꕺꖃ ꕮꔧ ꖛꖕꘂ ꗓ ꕉꕌ ꖏꕎꔀ ꖏꔀ ꕞ ꖏꕎ. • ꗞ ꖸꔧ ꕪꕘ ꖝꘋꔕ ꔎꕉꔷ ꕶꕱ ꖏꔕꔀ ꕔꔤ ꘃ ꕎ ꘃ ꕇ ꕉꖸꕩꕌ ꕀꕩ ꘃ ꕉꖸ ꕸꖃ ꔳꔺꕩ. • ꕸꖃ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꗏ, ꗞ ꖸ ꕀꔤ ꗪ ꘃ ꔻꗋꕃ ꖸꔧ ꕯ ꕌꕩ ꕎ ꕞ.

ꗞ ꖸꔧ ꖏꔕꔀ ꗃꖺ ꖸ ꗏꘋ ꕎ ꘃ ꖨꕎ ꔌꘋꕡ. ꕉꖸ ꗳ, ꕎꕌꔳꘂ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕉꔤ ꔳ ꔳꘂ ꕎ ꖏ ꕉꔤ ꕒꕢ ꕉ ꔞꔤꘂ ꖸ ꕞ, ꘃ ꗏ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ, ꗞ ꖸ ꕅꔤꔻ, ꔪꕢꘋ, ꗛꕃ, ꔧ ꕶꕱ ꖏꔕ ꖸ ꗨꗡ ꗏꘋ. ꖏꔕ ꕮꔕ ꖷ ꖸ ꗃꖺ ꖸ ꗞ ꖸ ꕩꕌꖸ ꗏꘋ, ꕉꖸ ꔳꕩ ꔀꖷ ꖸ ꕎ ꖏ, ꔧ ꖺꔻꖤꔸꔿ ꖸ, ꔧ ꔪꔷꘋ ꖸ, ꔧ ꖶꖩꔖ ꖸ, ꔧ ꖴꔃꔷ ꖸ, ꔧ ꕶꕱ ꖸ, ꔧ ꗛꘋ ꗏ ꗛꕃ, ꔧ ꗏ ꗨꗡ ꗏꘋ ꗃ ꖏꔕ ꖸ. ꔻꔪꔻꘂ ꗃꖺ ꖸꕊ ꕒꘋ ꗪꔤꕮꕊ ꗞ ꖸ ꕞꕌꖸ ꔳ ꗏꘋ ꔌꘋ ꖏ, ꗚ ꔘꔊꖤꖕꖤꖕ ꔧ ꕐꔖꕨ ꔪꔷꘋꗣ.

ꖏꔕ ꔻꔪꔻ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕞꕌ ꕪꕌ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꗏꘋ ꗞ ꘃꗺ ꖸ ꕸꖃ. ꖏꔕ ꕀꔤꕪꕌ ꖸ ꔻꔪꔻ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗏ, ꕉꕡ ꕔꔤ ꕢ ꗱꗡ ꕢꖝ ꔫꔤ ꕞ ꖏꕎ. ꔻꔤꖶꖕ ꖸ ꔧ ꖴꗷ ꔱꔷ ꖏꔕꔀ ꖸꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꖸ ꗓꖺ ꕎ ꘃ ꖬꖫ ꖸ ꕮ. ꗱꕟꔷ ꔪꔷꘋꗣ (ꖏꖨꕓ ꔷꔲꕩ), ꔻꕐꖄ (ꕐꗓ ꖁꘈꕉꔤꔸꗛꔻ) ꔧ ꔻꕚꔷꘋ ꖸ (ꔻꖤꖸꔻ ꖣꔷꕭꔸꔻ) ꖸ ꕀꕡ ꕒ ꕎꔤ ꕿ ꕪꘋ ꗏꗒ ꕢꕨ ꖬꕮꔒ ꖸ ꗏ ꔧ ꕢꕨ ꕒ ꖸ ꗏ ꖦꖕꕰꕊ ꕮ.

ꕎꕌꔳꘂ ꗃꖺ ꖸ, ꗞ ꖸꔧ ꗓ ꘃ ꖏꔕ ꖸ ꘃ ꕎ ꘃ ꕔꔤ ꗏ. ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ, ꖴꗷ ꔱꔷ ꔪꔷꘋꗣ ꖸꔧ ꕚꕌ ꕎ ꘃ ꖴꗷ ꖬꕡ ꖸ ꕞ. ꔎꔒ ꘈꗢꖸ ꖸ ꖝ ꗏ ꗞ ꖸ ꕩꕌꖸ ꗓ ꕎ ꘃ ꘃꖷ ꕉꖸꔧ ꕮꕊ ꖏ ꖸ ꕮ. ꗞ ꖸꔧ ꕘꕌꗛꘋ ꖸ ꘃ ꕎ ꘃ ꕔꔤ ꗏ ꕉꖸꔧ ꕔꔤ ꘃ, ꔧ ꗛꗞꕟꘋꔳ ꖸ ꕀ ꗱ ꕮ ꖏꕎ. ꕎꕌꔳ ꗃꖺ ꗛꖺ ꗨꘋ, ꗞ ꖸꔧ ꕪꕯꔓ ꖸ ꘃ ꕎ ꘃ ꕔꔤ ꗏ ꖨꕮ ꖜꕢꘋ ꕪꘋ ꖸ ꕉꖸꕩꕌ ꗱꗡ ꔧ ꘈꔳꘋ ꔻꔻ ꕰꕊꕮ ꗪ ꔱꕩꕌ ꗏ.

ꗞ ꖸꔧ ꖏꔕ ꕺꖃ ꕮꔧ ꕈꕰꔒ ꖸ ꗓ ꕎ ꘃ ꗚ ꕐꖄꔳ ꖸ ꔧ ꕆꕯꕊ ꖸ ꕉꖸꕊ ꗋꗄ ꘃ ꔌꘋ ꖸ ꕞ. ꖏꔕ ꕀꔤ ꕮ ꗓꔒ ꘈꗢꖸ ꖸ ꖴꖨꘋ ꖏꖃ ꗞ ꖸ ꕸꖃ ꕮ ꗪꔤꕮꕊ ꕉꖸꔧ ꗞ ꘃꗺ ꖸꕊ ꖏꕎꔀ ꕃꔤ ꗏ ꕇꔧ ꕎ ꘃ. ꕢꖝ ꘈꗢ ꕞ ꖏꕎ ꗞ ꖸ ꖏꔕ ꖸ ꔬꕩ ꕎ ꘃ ꕉꖸ ꕚꕌ ꕉꖸ ꕞ ꕸꖃ ꕮꔕ ꖸ ꕮ ꕪ ꖏꕎ. ꗞ ꖸ ꕮ ꕸꖃ ꔻꔤ ꗏ ꕉ ꘃ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗛꖺ ꔎꔒ ꘈꗢꖸ ꖸ ꖝ ꗏ. ꗞ ꖸꔧ ꖏꔕ ꖸ ꗓ ꕎ ꘃ ꕉꖷ ꕉꖸꕩꕌꖸ ꕪ ꖏꔕ ꕪ ꕪꘋ ꖸ.

ꗞ ꖸꔧ ꖏꔕ ꕃꕩꕌ ꖸ ꗃꖺ ꖸ ꔬꕩ ꕎ ꘃ, ꗋꖺꕮ ꔖꔤ ꕞ ꖏꕎ ꗚ ꔻꔳꖏꔻ, ꕢꔷꗞꔕꖃꔻ, ꕪꔪꖃꕑꔳꔸꖎꔻ, ꕇꖳꕃꕩꔻꕿ ꕃꕩꕌ, ꕆꖏꕑꔳꔸꖎꔻ, v10. ꕉꖄꔻ ꕃꕩ ꕰꕊꕮ ꖷ ꕉꖸ ꕩꕌ ꔞꔀ ꔤꘋꖢꔒꘋꕤ, ꔧ ꕅꕩꔵꕩꔻ, ꔧ ꖴꔓꕿꔻꕶꔸꕩꔵꖎꔻ. 2005 ꕢꘋ ꖝ ꗏ, ꖏꔕ ꖸꕊ ꔤꘋꖢꔒꘋꕤ ꔱꔳꕯ ꕃꕩ ꘊꘊꕰ ꕪꘋ ꗃꖺ ꖸ ꖦꖕꕰꕊ ꕮ, ꕎꕌꔳ ꗃꖺ ꕉꖸꕩꕌ ꔞꔀ ꕉꔲꘂꘋ ꖢꖨ.

ꗞꗢ ꗃꖺ ꖸ, ꖏꔕ ꗛꖙ ꖸ ꗪ ꕉꖸ ꕸꖃ ꕉꖸꕊ ꗛꔤꘂ ꖸ ꗏ ꕉꖸꔧ ꕪꘋ ꔇꔀ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔝ ꕉꖸꔧ ꔞꔤ ꕢ ꔧ ꕪꘋ ꖷ ꕉꖸ ꖴꘋ ꗏꘋ ꔌꘋ ꗱꗡꕩ ꔧ ꕀ ꕪꘋ ꕃꕮꔒ ꕒ ꖸ ꖺ ꕪꘋ ꕔꕌꔒ ꕒ ꖸ. ꕉ ꘃ ꕩꕌ ꕮ ꕎ ꘃ ꗞ ꖸꔧ ꖏꔕ ꘈꗻꗡ ꖸ ꗱꗡ ꗉꖺ ꕉꖸ ꕮꔧ ꕉ ꘃ ꖷ ꖸ ꕧ ꖸꖕꔒꔤ ꔳ ꗃꗄꗡ ꖸ ꗏ ꔧ ꗛꘋ ꖸ ꗏ.

• ꔳꔳ ꖝꘋꔕ

• ꔞꘋ ꗏ ꔻꕐꖄ ꕪꔤꕮ

• ꕦꔱꘋꔿ ꕪꔤꕮ

• ꖸꕚꔿ ꖨꖕꖿ ꗬꔤꕮ

ꖏꔕ ꖺꕜꕌ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖺꕜꕌ ꖸ ꗋꖺ ꖸ ꘈ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗬꗡ ꖸꕊ ꖏꕎ: • ꕃꕞꔻ ꗏꖺꕮ ꕒꕌ ꕐꔒꖎꕇꕩꔎ • ꖺꕜ ꕒꕌ ꔻꖤꔳꖎꕆꗞꔌ ◦ ꔻꖤꔳꖎꖓꗉꔡ • ꖺꕜ ꕒꕌ ꖓꕿꕐꔒꖎꕋꔎ ◦ ꔓꔤꗉꔡ ◦ ꔳꕯꕆꗉꔡ ◦ ꕪꖬꕎꔸꗉꔡ ◦ ꕉꔪꔎꔸꕅꗉꔡ • ꕃꕞꔻ ꗏꖺꕮ ꕒꕌ ꕇꖎꕋꔎ ◦ ꖺꕜ ꕒꕌ ꕭꖃꕎꘋꔖꔓ ▪ ꕭꔷꗉꔡ ▪ ꕉꘋꔖꔸꗉꔡ ◦ ꖺꕜ ꕒꕌ ꕇꖎꕉꔍ ▪ ꕽꕇꖏꔪꔎꔸꗉꔡ ▪ ꕶꔵꔻꔅꔨꔵꗉꔡ ▪ ꗛꖨꔭꗉꔡ ▪ ꔡꔻꗋꕇꔳꗉꔡ ▪ ꔎꖄꕃꔷꔵꗉꔡ ▪ ꕉꕶꔵꗉꔡ ▪ ꕪꔪꔸꖷꕅꗉꔡ ▪ ꖨꖨꔷꗉꔡ ▪ ꕱꔳꔵꗉꔡ ▪ ꖷꖇꕘꕅꗉꔡ ▪ ꕱꔪꔻꕿꖏꕆꗉꔡ ▪ ꕅꖩꔤꗉꔡ ▪ ꕦꕟꖦꔸꗉꔡ ▪ ꕭꔲꗉꔡ ▪ ꖛꖄꔖꕞꔸꗉꔡ ▪ ꔻꔌꕇꔻꗉꔡ ▪ ꖬꖨꗉꔡ ▪ ꔅꔒꕪꕇꗉꔡ ▪ ꖳꔸꔪꕅꗉꔡ ▪ ꕘꕿꘋꔳꗉꔡ ▪ ꕦꕚꔳꗉꔡ ▪ ꕉꔿꔪꖤꔸꗉꔡ ▪ ꔻꖤꔸꕅꗉꔡ ▪ ꖏꔷꗉꔡꔒꔪꕿꖇꕆꗉꔡ ▪ ꖤꖄꖑꕇꗉꔡ ▪ ꖜꔖꖄꔳꗉꔡ ▪ ꖏꕟꔻꗉꔡ ▪ ꔪꔿꗉꔡ ▪ ꕪꔸꕩꕆꗉꔡ ▪ ꕘꔷꖏꕇꗉꔡ ▪ ꔻꕚꔻꗉꔡ ▪ ꕐꗻꔸꗉꔡ

ꖏꔕꔀ ꖸ ꕀꔤꕪꕌ ꕮ ꗪ ꕀꔤꕯꕊ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] ꖴꗷ ꗃ ꖏꔕ ꔱꕩ ꗃꗡ ꖦꖕꕰ ꕩꕌ ꕮ ꕢꘋ ꖇꕱꖨ ꔰ ꖝ ꗏ, ꕉꔤ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕀꔤꕪꕌ ꕀꕩ ꕎ ꘃ ꖦꖕꕰꕊ ꕮ ꔰ. ꗏꗒ ꖏꔕ ꖇꘋꕢꕔ ꔰ ꗳ ꕮ ꗃꔒ ꕎ ꔳꕩ”.[54]

ꕺꖃ ꕧꕓ ꖷ ꖸ ꔻꔭꔤꔒ ꗪ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] • ꖏꔕ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ • ꖏꔕ ꕞ ꕸꖙꘂ

ꖏ ꘈꗢꖸ ꖸ ꗃꕎ ꕪꘋ ꖷ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] 1. ꖜꕟꘋꔻ, ꔗꔤꕞ (14 ꖺꗝꖬ 2008). “ꔖꔻꗳꕮ ꕒꕡ ꖏ 2000 / ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꗳ ꕪ ꔽꔤ. ꕃꕞꔻ ꕉꔍꔻ”. ꕮ ꖏ: ꕚꖇꗟꕆꗛꘋꘋ. ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗋꖺꕰꕊꕯ ꗏ 5 ꔈꔀ 2008. ꕸꖃ ꔞꕩ ꕉ ꕞ 11 ꖱꘋ 2012. 2. ꔿꕩꔅ ꗡꗷ ꗡꕆ ꔧ ꔵꔞ ꕀꔛ 2002. ꖏꔕ ꖸꕊ ꘊꘊꗢ ꔡꖇꖉꔃ ꕒꕡꕌ. ꕢꘋ ꔰ ꕮ ꘀꗫ ꖦꖕꕰꕊ ꗪ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꖏꕎ ꔧ ꕉꖸꕊ ꗳ ꕪ ꔽꔤ ꖸ ꕮ. 33:91–124. 3. ꕮꕃꔕꔷ ꕉꔒꕤꕡ 10. ꕉꗐ. 1975. ꗛꖺꔐꔀ ꖸ. ꕪꘋꖜꔓꕀ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 0 521 20472 0. ꕦꔪꕚ 11: ꖏꔕ ꖸ . 4. ꖛꖩꕆ, ꔓꔿ ꕱ. 1999. ꕚꕌ ꕧꕌ ꗪ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꖸꕊ ꕪꕌꕮꕊ ꕞ ꗃꕯꕊ. ꔎꔒ ꔰ ꕺꖃ ꗏ ꖬꕮ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꕪꕌ ꖏ ꗏ. ꗓꕯꕊ ꔫ: ꗞꔒꖴꕞ ꗪ ꕚꕌ ꕧꕌ ꕞ ꕪꕌꕮꕊ. 285 (4): 291–306. [1] 5. ꖗꔻꔒ, ꖱꔷꕩꘋ 1930. ꖏꔕ ꘀꗫ ꔧ ꖏꔕ ꔉꔀ. ꗏꗒꘋ: ꕦꕿ ꗪ ꔨꖫꔻ, ꕺꖃ ꕧꕓ 83 ꔧ ꕉ ꔻꔭꔤꕯ. 6. ꔻꕐꔷꔵꘋ ꔵ. ꔀ. 1872. ꖏꔕ ꖃꔤ ꖸꕊ ꖏ ꕮ ꗏꖺ. ꖦꖕꕰ ꖏ 6, 485–6. 7. ꔻꕐꔷꔵꘋ ꔵ. ꔀ. 1873. ꕮꕃꔈꔷꕩꘋ ꕮꕭꔽꘋ 27, 282–293. ꕢꗢꔻ ꖏ ꕧ ꘊꘊꔒ ꕪꕴ ꔰ ꕞ ꖏ ꗏꗒꗡ ꘊꔧ: [2] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-07-09 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ. 8. ꔻꕐꔷꔵꘋ ꔵ. ꔀ. 1876. ꖏ ꕮ ꗏꖺ ꔧ ꕸꖃ ꖴꘋ. ꕪꕴ ꔰ ꕢꗢꔻ ꖏ ꕧ ꘊꘊꔒ 8. 9. ꖃꗸꘋꖉ, ꗛꘋꕟꔵ 1966, ꕦꔪꕚ 7. ꕪꕌꕮ ꗪ ꗏ ꕘꕞꘋ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꕮ. ꗏꗒꘋ: ꔡꖤꗦꘋ. 10. ꖜꖩꗋꘋ 10. ꕉꗐ. 1985. ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏ ꕚꕌꘂ ꕃꔤ. ꕉꖢꔓ ꖆꔪꔱ. ISBN 0-394-53957-5 11. 11.0 11.1 ꕉꗳꘋꖜꖄ, ꔐꔍ 1998. ꖏꔕ ꖸ ꔱꕩ ꗃꗡ. ꖛꔸꘋꔻꗋꘋ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 0-691-01633-X 12. ꗟꔸꔻ ꔞ. ꔧ ꔪꘋ ꔵ. (ꖸ ꕮꕯꕊ) 2002. ꖏꔕ ꖸ ꘆꗡꗦꗡ ꖴꕮ ꗱꗡꕯ: ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꖷ ꕈ ꖤꘋ ꔧ ꕉꖸꕊ ꕚꕌꘂꗡ. ꕪꘋꖜꔓꕀ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 978-0-521-78949-3 13. ꔷꕢꕅ ꔀ. ꗡꕆ. 1975. ꕺꖃ ꖜꖴ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ: ꕢꘋ ꖽꗒ ꖇꕱꖨ ꖏ ꗋꖺꕮ ꔖꔤꔒ ꖸ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ. ꕇꖳ ꗚꕃ: ꕘꔤꗍꘋ. ISBN 0 7148 1667 1. 14. ꖏꔳ, ꖗꕀ ꔫ. 1940. ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꔧ ꕺꖃ ꕮꔧ ꖷ ꔬ. ꗏꗒꘋ: ꔡꖤꗦꘋ, ꗱꕞꕯꕊ: ꔌꔀ ꕧ ꕀꕩ. 15. 15.0 15.1 ꖏꔳ, ꖗꕀ ꔫ. 1940. ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꔧ ꕺꖃ ꕮꔧ ꖷ ꔬ. ꗏꗒꘋ: ꔡꖤꗦꘋ. 16. ꕽꔫꔻ ꔪ. 2009. ꗱꗡ ꘃ ꖛꖕ ꖝꘋ ꕼꕱ ꗱ: ꕮꔧ ꖿꗻꘋ li ꘃ ꖴꗷ ꗪ ꕧ ꖸꖖ. ꕇꖳ ꔂꔲꘋ. ꔝꔷ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 978-0-300-12539-9 17. ꕴꔱ, ꕉꕌꔳ 2005. ꕢꕮ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ. ꕇꖳ ꗚꕃ: ꖜꔷꔱꘋꔿ. ISBN 0-8212-5750-1 18. ꗞ ꖷ ꕞ ꕉ ꘃ ꘈꗢ ꔖꔤ ꔳꕩ ꖦꕅꕞꔻ ꔻꕐꔷꔵꘋ ꕎ ꖏ. 19. ꕉꔒꕤꕡ, ꔐꔍ ꔤ. 2002. ꖦꖕꕰ ꔪꔤ ꘃꗺ ꔌꘋꗣ ꖸ: ꖏꔕ ꖸ, ꔵꔵ ꖸ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꖝꖕꕯꕊꔧ ꖴꘋ ꔪꔤꕩ. ꕑꔳꕹꕱ: ꗘꘋ ꕳꔪꕃꘋꔻ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 0-8018-6756-8 20. ꕷꘈꔷ, ꔛ. ꔛ. 1993. ꕸꖃ ꕧ ꕺꖃꔀ ꕉꔲꘂꘋ ꗓꕯꕊ ꖸꕊ ꖏꕎ: ꕯꕆꕯ ꕉꕯꕿꕆꕪ ꕉꔲꗚꘋ. ꕪꘋꖜꔓꕀ: ꖸꕚꔷ ꖏꔕ ꕪꕌ ꖴꗷ ꗏꗒꗡ. 21. ꗋꖺꕒꕌ ꕞ ꖏꕎ, ꖷꕊ ꗓ ꘃ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸ ꕞ ꕪꕘ ꖸ ꗱꗡ ꕎꕌꔳ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ ꕉꖸꕊ ꕪꕌꕮꕊ ꗏ ꕉꔤ ꔬ ꕔꔤ ꘃ ꕜꖆꗓꖺ ꘈꗻꗡ ꖸ ꕮ. ꗩꘋꗋꘋ, ꕮꔧꗛ [3] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2022-02-24 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 22. ꔲꔐꗷ ꔛ.ꔛ. 2005. ꕉꔲꘂꘋ ꕞ ꔪꔤ. ꖺꔻꗉ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 0-19-856603-4 23. ꕪꕸꔕꕟꔻ, ꕪꕌꔒꔻ 1992. ꕉꕯꔳꔐ ꕘꔈꔀ (ꕶꕱ ꖏꔕ, ꕅꔤꔻ ꔧ ꖬꕎꘋ ꖸ). ꔐꔷ ꕳꖎ, ꖌꗻ; ꗡꔷꗚꔳ, ꕉꖫꖩ; ꕢꖺꕭꕚꔷ, ꗘꖺꔵ (ꖸꕊ ꕺꖃ ꕢꔒꔀ ꗏ) ꕸꖃ ꕧ ꕺꖃ ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꖏꕎ ꖦꖕꕰ. ꔽꔤ 1: ꕉꔤ ꗃ ꖺꔻꖤꔸꔿ ꕮ ꕉꔤ ꕶꕱ ꖏꔕ ꖸ ꔬꕩ. ꕑꔖꖃꕯ: ꔷꘋꔻ ꕺꖃ ꕢꔒꔀ, ꕺꖃ ꕧꕓ 536 – 629. ISBN 84-87334-10-5 24. ꔳꔞꔷ 24. ꗍꔫꖳ. ꗡꗷ. ꗡꕇ. 2000. ꕉꔷꕑꖤꖄꔖ ꖸ. ꖬꗻꔻ: ꔪꕪ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 1-873403-94-1 25. ꕌꔿ ꔛ.ꔛ. ꗛꔤ ꕪꘋꗒ ꖦꖕꕰ ꖁꔺ ꗳꕇ (ꔻꗳꕯ ꕐꕟꔵꕢꔤꔝ), ꕶꕱꔒ ꔀ. ꗪ ꕅꔷ ꗡꔱ (ꖸꕊ ꕺꖃ ꕢꔒꔀ) ꖏꔕꔀ ꖸ ꕉꘈꗢꕪ ꗛꔤ ꕪꘋꗒ. ꔌꔒꗵꔱꕩ, ꔪꔀ. 26. ꕅꔷ, ꖢꕟꘋꕃ 2007. ꖏꔕ ꕪꕌ. ꕇꖳ ꗚꕃ ꗡꕇꕎꗡ: 24. ꗍꔫꖳ ꔀꔿ ꔱꔤꕮꔧ ꔧ ꗛꘋꔅꔕ. 27. ꗞ ꖸ ꕞ ꖏ ꕚꕌꘂ ꕃꔤ ꗱꕞ ꘈꗢꖸ ꖸ ꔰꔤ ꔬ ꖺꔻꖤꔃꔷꕩ ꗓꖺꗉ ꖴꘋ ꘊꔧꔒ ꗛꕪꕿꕱ ꕞ, ꕉ ꘃꖷ ꖴꘋ ꔳꕩ ꕢꖝꘂ ꖏ ꗞ ꖸ ꕞ ꗛꕃ ꗋꖺɛ ꔻꔤ ꗞ ꕮ, ꕉ ꘃ ꖷ ꘀꗫ ꘃꕩ ꕶꔤꔻꘂ ꖸꕊ ꖏꕎ ꕪꕊ ꘃ ꕒꕡ. 28. ꗳꗡꗂꕅ ꔛ 2005. ꖏꔕ ꕀꕡ ꗏ ꕒꕢꔒ ꔧ ꖏ ꕚꕌꘂ ꕃꔤ ꗏꔤ ꕉꖸ ꗳꕮꕊ ꗏ: ꕉ ꗓꖻꗢ ꗪ ꕉ ꕯꕘꕌ ꘃꖷ ꖏꔕ ꗏ ꕒꕢꔒ ꖸꔧ ꔳ ꗠꖻ ꖸ ꗱ ꗅꘋ ꖸ ꗳ. ꘈꗢꕃꘋ ꔎꔒ ꔰ ꕺꖃꔀ ꗞ ꘃꗺ ꗃ ꗠꖻ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꕪꕌ ꖏꕎ. 21 (2): 87–100. [4] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-07-10 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 29. ꖩꔳꔻ ꔻ. 2006. ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꔪꔤ. ꗦꔻꕶꔳ: ꖶꔸꘋꖙꖕ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ISBN 978-0-313-33545-7 30. 30.0 30.1 ꕢꖎꔷ ꗡꔱ ꗪ ꕉ ꗃꗡ ꖸ. 2020. ꗞ ꘃꗺ ꖸ ꖏ ꕪꕌ ꕞ ꖏ ꖴꖨꘋ ꕒ ꕧ ꖸꖖ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖏꔕ ꖷ ꖸ ꔇꔀ ꔪꔤ. ꕢꗢꔻ ꕚꕌ ꕧꕌ ꖏ ꖸ. 6 (49):eabb6095, DOI: 10.1126/sciadv.abb6095.[5] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-08-06 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 31. ꕃꔖꔪꕪ ꔵ.ꔳ; ꗩꗡꔎꔷ, ꕢꕟ ꗪ ꕀꕩꕇꕇ, ꗟꖺꖻꗩꕿ P. 2006. ꘃꗺ ꔌꘋ ꕞ ꕪꕌꕮꕊ ꔧ ꕉ ꖝꖕꕯ ꗛꖻꔒ ꔖꔤꔌꕇꔻꗉꔡ (ꗨꖵꗦꘋ ꖸ), ꕉꕌ ꘀꗫ ꕉꕌ ꗪ ꕃꔤꘂ ꕞ ꖏꕎ. 22 (#5): 412–441 32. ꕤꗥꗡ, ꖒꔻꕚꕘ 2012. ꖝꖕꕯꕊ ꕞ ꘀꗫ, ꕉꕌ ꘀꗫ ꕮꔧꖏꔻꖏ ꗛꖺ, ꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꕞ ꔇꔀꕯꕊ ꖸ ꕉꔲꘊꘋ ꖸ ꖝꖕꕯꕊ ꗏ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸꔧ ꘉꔧ ꗏꘋ ꔌꘋ ꖸ ꕞ: 1 – ꖏꖤꕇꔻ. ꔱꕩ ꕢꗢꔻ ꔎꔒ ꔰ ꕺꖃ ꘊꔧꔒ. 9: 252–275.[6] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-10-29 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 33. ꗥꗐꘋ ꖜꘋꔕꔀ ꔬꕩ ꔞꔀꕮ ꖸ ꕪꕇ ꕎ ꘃ. [7] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2020-02-28 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 34. ꖢꔸꔵ, ꔷꖎꕯꔵ ꔀ. 1987. ꔻꔤꗠꖻꕧ ꗱ ꕰꕮ ꖷꔧ ꔳ ꔞꘋ ꗏ ꖇꕯ ꖨꕮ ꖙꗸꘋ ꖸ ꗳ: ꕉ ꔳꕩ ꕒꕢ ꕎ ꖏ ꖺ ꗏ ꕔꔤ? ꘈꗢꕃꘋ ꖦꖕꕰ ꕪꕌ ꗞꖻ. 130 (4): 507–525. doi:10.1086/284728 35. ꖑꕎꔎ,, ꕐꖤꔸꔻꕩ ꔀ. (1983)> “ꖏꔕ ꕪꔤꕮꕊꔧ ꕔꔤ ꖷ ꘃ ꖏꔕ ꔔꘋ ꕞ ꖏꕎ ꔻꔤꗟꖻꕧ ꗏꗒ ꔺꕩꗞꕧ ꗏ ꔎꔒ ꗃ ꖏꔕ ꖜꘋꔕꔀ (ꔻꕩꔷꕩ ꔻꕩꔷꔻ) ꖸꕊ ꖏꕎ”. ꘈꗢꕃꘋ ꖦꖕꕰꕊ ꕪꕌ ꗞꗢ. 121 (2): 149–160. doi:10.1086/284047. ISSN 0003-0147. S2CID 84258620. 36. 36.0 36.1 ꔱꔷ, ꖢꕟꘋꕃ 1995. ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕌ. ꕇꖳ ꗚꕃ: ꔱꔤꕮꔧ. ISBN 0-7167-2415-4 37. ꗞꔸꔖ ꔛ. ꖑꘋꕤꔒꔽ ꔀ. ꔐꔷꖇꔷ, ꕀ. ꕪꕒ ꗡꕆ. ꔷꕙꔤ ꗡꔱ. ꗁꖫꖄꘋ ꔪ. 2005. ꔀꔻꖤꕟꔵꖎ ꔸꗻꔪꕚ-ꕉꔷꕘ ꖏ ꘊꔧꔒ ꔂꕶꕚꕞꕮ ꗪ ꔷꔈ ꗓꕯꕊ ꖸ ꗏ ꔀꔨ ꖸ ꗏꔤ ꕧ ꖷꔧ ꗱꗡ ꕎ ꘃ ꖏ ꖷ ꖸꔧ ꔳ ꕚꕌꘂꕯ ꖝꖕꕯꕊ ꗏ ꕷꕱꔻ ꕒꕡꕌ. ꕳꗞꘋ ꖸ ꔧ ꖏ ꕚꕌꘂ ꕃꔤ. 48 (1): 34–43. [8] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-07-10 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 38. ꖨꔻ ꕳꔵꔻꘋ [ꖿꗱ ꗃ ꕪꕌꔳꘂ – [ꔤꘋꗳꘉꔳ ꕪꘋ ꖴꖨꘋ ꕒ ꖸ]-[ꗡꔻꗡꗷ][ꔪꗡꔻ_ꕢꖿ~ꗡꕇ~ꔀ_ꕔꕌ ꗓ ꗞꖻ ꕞ ꘈꔧ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖏꔕ ꗏꘋꕡ ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-07-02 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ] 39. ꕿꕱꔅ ꗍꔫꖳ. ꔀꔿ. 1958. ꗷꔤ ꖷ ꖏꔕ ꖸꔧ ꗏꘋ ꗃ ꕃꔤ ꕪꕌ, ꕉ ꘃ ꖷ ꕞ ꔷꔤꔒ ꗪ ꕦꔱꘋꔿ ꕞ ꗏꘋꗣ ꕮ. ꖢꔸꕅꕞ ꖏꔒꔫ ꖸ. ꖏꔕ ꖸ 100, 4, p535-570. [9] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2021-07-08 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 40. ꖃꗸꘋꖉ ꗛꘋꕟꔵ 1952. ꕃꘋ ꗓꔒꗞꘋ ꕞ ꕒꕮꔒꘋꗣ ꖴꗷ. ꗏꗒꘋ: ꔡꖤꗦꘋ, ꕦꔪꕚ 11 ꕉꖸ ꗪ ꔬꕩ ꗏ ꕢꘋ ꕢꕔ. 41. ꔷꔍꔘꔀ, ꔫꔻ; ꖮꔻ, 10. ꕉꗐꗡꗷ (2007). “ꖺꕜ ꕪꘋꗒ ꕰꕮ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꕪꕌꕮꕊ (ꗳꖄꕶꕜ, ꕉꔍꔻ: ꕇꖎꕇꔎꔻ) ꕉ ꕙꕌꔒ ꗪ ꖏ ꘀꗫ ꕞ ꕉꖸꕊ ꗪ ꕃꔤꘂ ꖸ ꗱ. 2. ꖏ ꗏ ꗬꗮ ꗪ ꔷꕩꕹ ꕢ”. ꔎꔒ ꔰ ꕺꖃ ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꕪꕌ ꖏꕎ ꔷꕇꘂꘋ ꖇꕢꔤꔎꔀ. 149 (1): 1–95. doi:10.1111/j.1096-3642.2006.00293.x. ISSN 0024-4082. PMC 2517308. PMID 18784798. 42. ꔌꔒ ꔛ. ꖴꔸ ꗪ ꘃꔲꘋ ꕐꔵꕩꘋ (ꕉꖸꕊ ꕺꖃ ꕢꔒ ꖸ) 1997. “ꖏꔕ ꕞ ꗃꕯꕊ” ꕜꖆꗓꖺ ꗡꘋꕢꖨꖃꔅꔵꕩꕌ ꗏ, ꕉꕪꗵꔈ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ, ꕺꖃ ꕧꕓ 41 – 96. 43. 43.0 43.1 ꖑꔳꔝ ꔛ.,, ꗪ ꔐ ꖴꔤꖄꔽ ꔞ. 2001. ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸ, ꔪꔤ ꕜꖆꗓꖺ ꖸ, ꕜꖆꗓꖺ ꕮꕨꕌ ꖸ ꔧ ꕉꔍꔻ ꗋꖺɛ. ꕺꖃ ꕧꕓ 7 – 41 ꖏ ꘀꗫ ꕃꔤ ꕯꕮ ꗏ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖏꔕ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꔧ ꕎꕌꔳ ꖷ ꔖꔜ ꕉꖸ ꕪꕌꕮꕊ: ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꖸ ꖦꖕꕰ ꕞꖇꘋꗣ ꗘꘋ ꔀꔿ ꕱꔻꖤꖄꕆ ꕞ ꗪꗡ ꔻꔤ ꖏꕎ (ꔛꔀ ꖑꔳꔝ ꗪ ꗡꗷꗡꔱ ꕭꔷ ꖸꕊ ꕺꖃ ꕢꔒꔀ ꖸꕃ). ꔪꔤꗂꔐ ꕆꖮꘋꗣ ꖦꖕꕰ ꖏ ꗛꖺ ꕞ ꖏꕎ, ꔝꔷ ꖳꕇꕙꔖꔎꔀ, ꕇꖳ ꔂꔲꘋ, ꗛꘉꔎꗛ. 44. ꗻꘋꔎꔀ ꔪ. 2006. ꕪꕘ ꖴꖕ ꕞ ꕢ ꕃꔤꘂ ꗳꖄꗁꔵ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸ ꗏ ꔧ ꕪꕘ ꖴꖕ ꔻꔤꕯꕊ ꖏꔕꔀ ꖸ ꔧ ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕘ ꕔꔻ ꕞ ꕔꕌ ꗓꕯꕊ. ꕉꔻꕚ ꕐꔒꕱꘋꕿꖃꕅꔿ ꔪꖃꕇꕪ. 45. ꕦꗳꔛꔀ, ꗡꔻ. 1997. ꖏꔕ ꖸꕊ ꕪꕌꕮ. ꗘꘋ ꖽꔪꕃꘋꔻ ꖳꕇꕙꔖꔎ ꕺꖃ ꘊꔧ ꕪꘋꗣ. ꕑꔳꕹꕱ. ꕺꖃ ꕧꕓ 150 – 151, 153, 158. 46. ꕦꗳꔛꔀ, ꗡꔻ.; ꗳꘋꔪꔷꘋ, 10. ꕉꗐ ꔛ. 2002. “ꕉꔞꔤꔪꔎꔸꔻ ꕞ ꔪꔤꘂ”. ꕒꕡ ꕢꗢꔻ ꖏꔀ ꖸ. 90 (1): 27–32. Bibcode:2003NW.....90...27C. doi:10.1007/s00114-002-0385-0. PMID 12545240. S2CID 25382695. 47. ꖃꕄꔸꔿ, ꕇꖃꕞꔻ 10. ꕉꗐ. 2012. ꕇ ꔖꔜꕮ ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꕞ ꕢ ꕃꔤꘂ ꕉꔞꔤꔪꔎꔸꔻ ꕽꕿ ꔫꔒ ꔧ ꕉꘋꔿꕱꔸꕇꔻ ꖗꔻꔒyi. ꗓꖺ ꗱꕞꕌ ꗏ ꘃꗺ ꔌꘋ ꕪꕌ ꖏ. 22, 23, 2262-2267. [10] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2020-09-04 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 48. 48.0 48.1 ꗩꘋꗋꘋ ꗡꕆ.ꔛ. ꕺꖃ ꕢꔒ 4ꕯꕊ. ꗳ ꖴꖕ ꘃꗺ ꔌꘋ ꗛꖻꔒ ꖸ ꖨꕮꕊ ꗛꖺ ꕪꕌ ꘃ. ꔨꔒ-ꔫꕞꕃꗦꗡ, ꕺꖃ ꕧꕓ 154 ꔧ ꕉ ꔻꔭꔤꕯ ꖸ. 49. 49.0 49.1 ꔷꔤ, ꕮꔧꗛ ꗡꔻꕎꗡ; ꖏꕱ, ꕉꖫꔓꕩ; ꕜꔸꘋ, ꕯꔤꔼ; ꕭꗸꔳ ꔛ ꗪ ꕜꔤꔞ 2014. ꘃꗺ ꔌꘋ ꖸꕊ ꗪ ꕃꔤꘂ ꕉ ꗛꖻꔒ ꖸꕊ ꕪꕌ ꖏ ꗏ, ꔧ ꕉꔍꔻ ꖷ ꖸꕊ ꔳ ꕔꕌ ꗓꕎ ꖴꔓꔎꔻꗚ ꕎꕌꔳꘂ ꗳ ꗳ ꕒꕡ. ꔱꕩ ꗃ ꔌꘋ ꕪꕌ ꖏ ꔬꕩ ꕃꔤ ꕚꘋꔕ. 63 (1): 442–449. 50. ꖑꔳꔝ, ꕧꕃ (1986). “ꖇꔸꔼꘂꘋ ꖢꔒꔀ ꖸ ꔧ ꖏꔕ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ”. ꘃꔲꘋ ꕐꔵꕩꘋ (ꕞ ꕺꖃ ꕢꔒꔀ ꗏ). ꖏꔕꔀ ꖸꕊ ꗃꕯꕊ ꔧ ꗷꔤ ꖷ ꕉꖸ ꖴꖕ ꗓꕎ ꔪꔤꕩ. ꖴꘋꗒ ꕪ ꖏ ꘊꔧꔒ ꖸ ꕪꔒꖢꕇꕰ ꕢꗢꔻ ꕉꕪꗵꔈꔀ 8. ꕢꘋ ꖢꕟꘋꔖꔻꖏ, ꔻꔀ: ꕪꔒꖢꕇꕰ ꕢꗢꔻ ꕉꕪꗵꔈꔀ ꕞ ꕺꖃ ꕢꔒ. ꕺꖃ ꕧꕓ 1 – 55. ISBN 0-940228-14-9. 51. ꖏ ꗛꖺ ꖸ ꖦꖕꕰꕊ ꕞ ꖏꕎ, ꕉꔤ ꖏ ꖷ ꕮ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕞ ꗦꗷ. wwwsciencedaily.com. ꘈꗢꕃꘋ Muzuwɛŋ ꖦꖕꕰ ꖏ ꗛꖺ ꕞ ꖏꕎ 2015. [11] ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2018-04-03 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ 52. ꖴꕞꕟꖷꘋꔳ, ꗡꔻ.; ꖴꕟꖴꕟꔱꔳ, ꔛ (2015k). “ꕎꕌꔳ ꕯꕮ ꗛꘋ ꕞ ꕧ ꕀꕩ ꕮ ꘃ ꖦꖕꕰ ꖏ ꗛꖺ ꖸ ꘊꔧꔒ ꗪ ꖦꖕꕰ ꕚꕌꔒ ꕧꕌ ꖏꔕꔀ ꖸ ꕮ”. ꕢꗢꔻ Lajii. 1 (11): e1501005. Bibcode:2015SciA....1E1005C. doi:10.1126/sciadv.1501005. PMC 4730849. PMID 26824065. 53. ꗩꘋꗋꘋ ꗡꕆ.ꔛ. 2015. ꗳ ꖴꖕ ꘃꗺ ꔌꘋ ꗛꖻꔒ ꖸꕊ ꕪꕌ ꖏ, ꕺꖃ ꕢꔒ 4ꕯꕊ. ꔨꔒ-ꔫꕞꕃꗦꗡ, ꕺꖃ ꕧꕓ 274. 54. ꔐꕾꕪꔤꔳꔻ, ꕮꕊꕃ 2018. ꖦꖕꕰ ꖴꗷ ꗂꘋ: ꖦꖕꕰꕊ ꕞ ꖏꔕꔀ ꖸ 40% ꕮ ꗪ ꕀꔤꕯꕊ. ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2019-05-25 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꗬꗡ ꖏꔕ ꖸꕊ ꖏꕎ

ꔤꘋꗳꘉꔳ ꕪꘋ ꕮꔕ ꖸ [ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ | ꗏ ꕘꕞꘋ ꕮ ꖏꔀ ꖸ ꗃꕯꕊ ꖸ ꕮ] • ꕉꔲꕑꔖ – ꖦꖕꕰꕊ ꕞ ꖏꔕꔀ ꖸ ꖴꘋꗒ ꕪ ꖴꖫ ꕮ ꕉ ꗃꕎ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2008-10-20 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ • ꖏꔕ ꗏ ꕒꕢꔒꔀ ꖸ ꖴꘋꗒ ꕪ ꖴꖫ ꕮ – ꕔ ꗱ ꗓꖺ ꕮ ꖏꔕꔀ ꖸ ꗋꖺɛ ꖸ ꗱ, ꔻꔫꔒ ꕞ ꖏꔕ ꗳ ꕪꕌ ꔽꔤ ꕮ ꘃ ꕔꔤ ꗏ • ꖦꖕꕰ ꖏꔕ ꕪꕌ ꗛꕆꔳꘂ ꕉ ꗃꕎ ꕉ ꕢꕯ ꕈꕰꔒ ꗏ 2010-04-11 ꔃꕑꕃ ꖴꖫꘂ ꕮ

ꖏ ꔬꕩꔒ ꖸ ꗪ ꔨꕃꕆꔵꕩ ꗛꗞꔻ ꕸꖃ ꕮ ꕉꔍꔻ ꕞ ꖏꕎ

ꖏ ꖸ ꗪ ꔨꕃꔻꔪꔻ ꕸꖃ ꕮ ꕉ ꕞ ꗓꔒ ꗪ: ꖏꔕ ꖸ ꕞ

ꖏ ꗳ ꕪꔒ ꖸ ꔽꔤ ꕮ: • ꕶꕱ ꖨꖕꕴꕱ ꗘꖺꗱꗡ ꖏꕎꔀ ꖴꗷ 850 • ꖏꔕꔀ ꖸ • ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸ • ꕪꕘ ꖴꔺꔤ ꕜꖆꗓꖺꗡ ꖸ