Wp/tly/Portal bioloqiyə haftə səçınyə nıvıştəy/Arxıv

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | tly
Jump to navigation Jump to search

Hırs

Həyvonon (lat. Animalia yainki lat. Metazoa) — оrqanizmon qırdəbəy, bioloji məkan, çe zооlogiya elmi tədqiqə obyek. De ənənə, həyvonon kоnsument (hozoə uzvi ibəyon hardəkəson) iyən daima hərəkət kardəyon hesob bedən. Əncəx, bə elmi passiv yiə həyvononən məlumin.

Həyvonon aləm ve curəbəcur iyən zəngine. Bə alimon oxonə hesobkardəyon qoroş Bumə planetədə yimon kardə həyvonon nuvlon aşmard 2 milyonisən zyode. Həyvonon nuvon pesoxtə fərdon de ıştə yoli-rukiəti iyən de ıştə sanqinəti ve curinin. Məsələn, məməynə həyvononədə bıə kavuə balina qoni 150 ton, qədə (rukə) zardədandonon* qoni isə 3 qrame. Həmçinən moyon, ovədə-hışkədə jiəyon, fırsiəyon, pərəndon, melıon, həşəraton iyən co həyvonon araədə nəhəngon iyən cırtdanon hestin.

Həyvonon həmən de ıştə xarici iyən daxili onemoni, vebeyəti, inkişafı, iyən suluki goroş muxtəlifin. In muxtəlifəti oşko təsəvvur kardero fili, kəsı, akula iyən muçəki muqayisə karde kifayəte. Həyvonon bo har vırədə – Zəmini səpe, zəminədə, ovədə, həvoədə jiero mij bıən. Kali həyvonon rəstəyonədə, kali qılon həyvonə orqanizmonədə, hətta insoni orqanizmədə jidən. Həmmə həyvaonon bə ıştə jiə muhiti şəraiti mij qətəşone. De həvoədə jimoniyəti (pərəndə jimon) əlaqədar pərəndonku, pusinkəşonku, həşaratonku kəşon inkişaf kardəşone. De ovədə jie əlaqədar fıskə bədənə forma, pər (moyonku) yainki bə hiyə oxşər dast-poçə (balinaku, ovəsıpəku) inkişaf kardəşe. Bəçey qoroşən, bə həyvoni xarici onemoni gorə, əçey kom muhitədə jie, çoknə hərəkət karde iyən iştə hardəyon çoknə pəydo karde muəyyən karde bedə. (bə dumo dəvard...)