Wp/szy/kakawsan nu Sakizaya

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | szyWp > szy > kakawsan nu Sakizaya
Jump to navigation Jump to search

u sayaway a musakamu tu kakawsan nu Sakidaya.

Patuduay撒奇萊雅族祝禱司.jpg
Sakizaya a limecedam

Contents

u kakawsan nu mita u Sakidaya

u sayaway a musakamu kaku tu kakawsan nu Sakidaya, anu duducen ku nakamuwan nu babalaki sa, u namakaydaay kita i nuwaliyan, i tebateban nu bayu saan ku kamu nu babalaki nu mita(hanca mahida ku kamu nu heni sa, nika caay tu pakaduduc kita tu kamu nu babalaki), sakamu sa ku babalaki sa, yu amapalid ku kakawsan nu Sakidaya sa, u namibutingay ku sakaudip nu heni i tawya saan, u kakawsan nu Sakidaya sa, u malkakaay a tatusa, u masakapahay henay atu limecedan, u sabaw tu pitu ku mihecan nu kaka u limecedan henay ku sausi; u saba tusaba sa limaay henay ku mihecan nu saba, maladay kuheni tabayu mibuting tu sapahabay tu iluma’ay, ahica naca kyahaw? u wawa henay ku nikaudip nu heni sa, matineng tu tabayu mibuting tu sapahabay tu babalaki, hatida ku nikatineng si balucu’.

mabahilay a calekakaan

u kungku nu Sakizaya

idaw(izaw) ku yadahay a kungku nu lalangawan nu mita, nika, caay kaw yadahay ku nasulitan a kungku. niku u tatenga’ay a kamu nu babalaki nimita kuyniyan, a hicanaca inayi’ kumayinengay mu duduc misulit, kyu caay kayadah ku malacudaday a kungku, ayda wahacacay hanaku mu duduc misulit, ku nakamuwan nu babalaki ngay matineng amin ku teluc nu Sakidaya,

u lu'timay nu kakawanan nu juliet ku cenengan nu Sakizaya a tademaw.

katukuh i telucnuteluc nu sakidaya.

madaceb nu baliyus

malingatu tu kaku amu sakamu tu na kungkuwan nu babalaki ayda, mahini sau

itwyda a demiad mahida tu ku heni, mamin sa henay namalanam sa, mubangad tu lalusidan pata balunga a tabayu mibuting, i telung hanay mubangad sa; tadu’ (haciu) saca muba’sing ku kaka tu limecedan, sakamu han nu saba ku kaka nida: amana tu katabayu ayda, hakya cikakapah ku culil nu mita han nu saba ku kaka, nika, apacici tu ku kaka atabayu mibuting. anu caay ka tabayu sa awhica ku kakanen nu iluma’ay, saan kunipatukil nu kaka kyu pacici tu a tatusa tabayu mibuting.

habelutan nu baliyus

katukuh ku heni i pabutingan sa, lingatu sa henay ku heni mibuting , tadu’ seli’saca ku cudetay a bali, caay ; a masumad kina demiad satu nga liwngiw ku heni, nika, ahican naca mubelih inywtu ku tabakiyay a bali, kasenun satu maniyulay ku tabakiyay a bali, musadakadakay tu ku heni a pacuna tu balunga sa. nika ahicahican nu heni pacuna ku balunga sa, a mademec nima ku icelang nu baliyas. tadu’ ngeli’ saca ku sapacuna, sadikuday hepipi’ satu ku heni i balunga, ahican henay inayi’tu ku ingaingay mulekal kunapalid satu ku heni miladay tu nika likid nudawhang atu niyup nubali.

u mamapatay tu ku sausi nu heni

namahida satu, laday satu tu nikabahil nu bali, ahica milalebu ku icelang nu iiyup nu bali saw? tumitumi’an i teban tu nulabi, maseli’ tu ku bali, ma hidahida u mikabitay ku balunga nu heni i tukus, debu satu ku heni tatukus, mabilil tu ku heni a mukilim tu tatuduhen a kasuy, i nayi’ ku kasuy sa ku heni sa, ala hatu nu heni ku namaka balungaay a sapad, patatukus mutuduh, cay hen katenes, tadu’ selebsaca kya tukus mulenek, mapaaw ku heni sa, kalamkam satu muculu’, tulalusidan a pakacaw i pabaw nu balunga, cikatenes tadu siway saica ku kikul nu sangidiu, micaliway i tuheniyan, ku adidi’tu a masapadec ku heni, dateng satu ku heni sa. alaw u sangidiway a buting kyalu, kya tuduhan nanay nu heni a tukus, madangdang kya kulul kyu mulenek.

mapaseta i balunga

namahida satu laday sananay tu kuheni tu culil nu dawhang , u kinapatayay tu kunidateng nuheni a kinapalid , matenes matenes ku demiad , i nayi’ tu kunanum i nayi’ tu ku kakanen ahicahican henay mu saungay , mi sadaadaang tu kuheni , anu idaidaw tu ku micaliwalay a balung nasa , i cuwa saw inayi’ kutekiteki nu caca cacay aca nu micaliwayay a balunga , matenes tu caay kan caay pinanum , ma patay nu pateluh atu ngaluh , seta’satuway kuheni i pabaw nu balunga , namahida satu pinaay tu hakiya ku demiad mapaseta’ i balung , nengil satusa kuhenisa i dadisapan tu nu tumay a pala kuheni .

palalacal mukilim tu tademaw

tatukusay twalu kita sa kuheni , mi saliuliut tu liwliw nu buyubuyu’an , mi palita anu idaidaw tu kutademaw , itini iliwliw nu pala , ngay mipalita i cuwa kina pala saw , nasa mu dateng ku heni , nika tatipen nukaka mukilim ta amisen nu saba mukilim , u kakasa katukuh i pispis nu buyu’ sa , liyuten nida talanu tipanen tu taamis hanida kuculil , u saba tunusaba sa makatu kuh imakaamis, sa liyuten nida ku cungus nu buyu’ tanutipan , makadih tu nanum nu bukelal kinacebu’ satu mililuc cinida , u kaka hantutunu kaka sa , mabaat henay makadih tu mililucay nu wawa , maduba’tu a tayda amipalita , nika katukuh satu i nuayaw

ansa , samtek satu miadih sa , caay kawcima alaw u sabaay tunida , a awaw satu tungangan , tatakec satu mu wangic kuheni
atatusa , pa sasukas satu kuheni tayda i nika pacahcahan nuheni , mi sabaluhay tu mudateng kuheni a tatusa .

misabalucu’ mukilim tu nyadu’

idateng satu kuheni a caay anu mihicahica sa , acika eneng sakita mu halhal satu , kyu mabilil tu musilmud tu balunga , a may dih tu tabayu mu kilim tu nyadu’ay kuheni , hamin sahenay masanga’ , u belut tu pakabalunga mukilim tunyadu’ , tabayu satu

sa daadaang satuway , ta amisen hakya ta tumulen hakya satu , ma lawylawtu balucu caay pakatepa tu tata laayawen , sa liwliwt satu i bayu makakilim tu dadan , mubelih mubelih aca kuheni a tatukus .

siwaden tu nu heni ku sadateng nu balucu’

nanutawya a demiad sa lucud satu kuheni mu sinanut tu balucu’ , u saka caayay tu pi dateng tu sakata nyadu’ a nadatengan sa a mahida tuwaca malalum kunidateng saan, a eneng sananay tu kita i tini satu a ma sasakamu kuheni, kyu sasa’ satu ku balucu’ nuheni caaytu pisa kucukucung mudateng.

misa baluhay tu maudip

namahida satu salucud satu kuheni mi sanga’ tu luma’ a e nengan ma laluung , sa icelang satu kuheni maudip , talabayu mi buting ta buyu’ maluk tu umah a tatusa, caytu pi sadatedate tuy canacanan a dadatengen , sa sekel satu misa icelang maudip kuheni, ma tenesmatenes la acawa satu kuheni a tatusa i tini i tumay a palaan maudip. matenes mabuwah mabuwah kuwawa

ni Sawmah aciKayu, katuudkatuud kunikasa binawlan nu nyadu’, sakamu satu ci kayu tuwawanida, mahini balaki tuwaca kuni

kaudip niyam a tatusa, anu ma patay satukami sa, itidan i cacekulan tu demiad kami mutadem, satu ku kamu ni kayu tuwawa

nida, tatenga’ mapatay satu ci Kayu tadem hantu itida inuayawan nu cace kulan, misuayaw tu namaka waliay abali, anu beliw anusa kubali amiladay kaku tubali taluma’ i nyadu numaku, u sananay kyu tadem hantu itida, katukuh ayda idatukya ku ukak ni

kayu aci sabak,

mabuwah tu kakawsan nu sakidaya

namahida satuway mabuwah mabuwah ku tademaw nunydu’, sakamu satu ku sakakaay a wawani Kayu tuci Namuh u kayu, sakamusa ci Namuh: binawlan ayda amisa kapah tu kita tuluma’ nu nyadu’ numita, satu kuni patukih tu sasakamun i katuuday,

nanu tawyasa u kaka lingatuan nu kakawsan , nu sakidaya ma udip i tumatumayan a pala , sayaway misanga’ kuheni tu tada luma’, a malingatu tu mi sabaluhay maudip, ahican caay pisanga’ tu luma’ satu, kyu sanga’ satu patideng tu masaluma’ay a luma’ tukakitidaan, nama kayni kukaka lingatuwan,nu kakawsan nu mita amueneng itini itaiwan, ma ngelu’ kuheni mibuting sami kaykung tu umaumahan , mangelu’ kuni kaudip nuheni, salingatu talaayaw kunika udipnuheni, matenesmatenes sa alaw siwawa a tatusa, cilacila sa alaw katuud tuku wawa atu sunasuna , namahida balakibalaki kunika udip nuheni, nika sakamu satu kukaka,ci Sawmah,tu saba ci Kayu an

, mahini balaki tuwaca ku nikaudip nu makusa , aw amutu kusi tatungusay tu nyadu’ , satu ci Kayu tu wawa nida . kutay hatu nuwawa nida ku sapi diput tunyadu’ , yu ma patay satu ci Kayu sa tademen nu binawlan i tida i picekulal nu nyadu’ tu demiad .kidu ni Kayu.9mabuwah tu ku suna ni Kayu aci Sawmah

namapatay satu ci Kayu sa, mabuwah mabuwah ku nyaduay a tademaw, caaycaay ka taneng tu kakalukan tu umah, ku itiday

a nyaduay a tademaw, kyusa misa mawmaw tu ku binawlan a mu lakuyt tu talawadaw, a tay ni i saetip mi kaykung tu a hebalay umaumahan, ma sasakamu tu ku babalaki nu nyadu’ , tu ahican ku sapi lakuwyt tu talawadaw, kina pina ami lubang i nay’ ku

heci nuni pilubang, kina pinapina muliyaw muliyaw i nayay tu kulaheci, satedep sahenay nayi’ kutekiteki’ matenes ,u duma a demiad tadu’ telas saca ku kamu tu sapi lakuwyt tu talawadaw, sakamu satu ku tumuk pa saupupuu tubabalaki nunyadu’, sa

kamu satu ku tumuk, mahisa ma cacelcel tu kunikaluk tu umah sa, si adaaw tu tukakalukan kuduma ,anu mahidasa a matate ngil kita tu sapilakuyt tu sauwac nu nanum, satu kukamu nu tumuk i katuuday, wa satu amin ku binawlan, malalihulihut tu ma sasakamu amin tu namaka balucu’ay akamu.

misabalucu’ tu ku binawlan a tanutipan

hamin satu nami lubang ku katuudatay, laluwaluwah satu ku masakapahay nu selal, tengil hansa alaw wa papisanga’en tu kakelic ku selal, satupin tu lalusidan nu pay lumaluma’,namahida satuway tucila a demiad, pa saupun aca amin ku inyadu’ay

a tademaw amin, patinengsatu ku tumuk i katuuday hinisatu, binawlan binawlan ayda amusapamu kaku tu tabakiyay a kawaw nu nyadu’, mahini ma tenestu a sibalucu’ ku binawlan ,tu sakalimadaw tu a tayda inutipan mi kaykung tu umah sa, ayda ama

laheci tu kyai kina kawaw, nika a i ayawtu kuni pi sanga’ ita tu kakalimadan a nyadu’,satu amu sakamu ku tumuk.

paluayaw tu patideng tu luma’ nu nyadu’

nanu tawya sa sa, demidemiad satu ku tumuk selal u babalaki, muketun tu talawadaw tayda i nutipan, misanga’ tuluma’, ma tabal tu sananal mu lakec tu tu sauwac a muketun ta nutipan, caay pi uwac tu sanasana nal, hanika sanga’ nu luma’ nunyadu’,

kakelic, sapi culu’ tu lalusidan nu luma’, satu kukamu nu tumuk.

misanga’ ku selal tu kakelic

mamin satu mu sakamu tu binawlan sa,sasekel satu ku selal mi sanga’ tu kakelic, saqdemi demiadsatu ku masakapahay, mi letek mi pudac mu lubiyaw tu awk tu apalalitilitin, mamin satu misanga’tu kakelic, pa subana’ aca ku tumuk tu inyadu’ay, sakamu satu pa tineng tu katuuday, banawlan ayda satu a malingatu tu kita pa kasaw mukan tutiti ,satu ku kamu nu tumuk i

katuuday, muliyaw pakilul aca tu sasakamun ku tumuk, ayda a demiad ku sayaway pakasaw papaka tulu a demiad satu, sa pakasepat tu sananal a pakacaw tukita tulalusidan i kakelic, satu kuni papelu nu tumuk i katuuday,tatenga’ pakasawamin ku nyadu’ a tademaw, nanu babalaki katukuh i munabuyay a wawa, mamin pakasaw inayi’ kyai ku caayyay pi tengil nu nyadu’ay,

maedem tu ku nipanu tekan tu demiad

sapaka sepat a demiad nikal sahenay tu sananal, mu culu’ tu amin tu lalusidan ku cimacima, katukuh kyai i telek nu cihek nu

cihek ku cilal, ywy satu ku tumuk tal cibaciba’ satu kuselal mu cuduh tu kakelilc, yu salingatu sahenay mu ketun tu talawadaw,

na kapah henay ku nanum nusauwac, katukuh i tebateban tadu’ kalilkid saca ku sanum, cika tenes kasenun satu tabaki ka kalidkid nuni cuduh nu nanum, caay tu pakademec kuselal tuni tengteng nu nanum, debu satu amin kuselal pakinapalid han tu nuheni ku lalusidan, matalaw amapalid tada ini kalalikeluh nu puu’ nu nanum, katukuh satu ku heni i tukus ma ekek amin ku heni tunikapalid nu lusifan, anakya caacaay aca ka belin kya kakelic amin, taydan aca ku selal mu tengteng tukakelic pa tatukus, sademiad satu ku selal mu culu’ tu lalusidan.

sipangangan ku nikapalidan i nyadu'

mamin satu kuyda a kawaw sa, si pa ngangan hantu nu babalaki ku nyadu’, tu nika palidan a kawaw i baluhay anisanga’ a nyadu’,tu palidaw a nganga nan, matenes matenes sa taydan hantu, nu namakaydaay i dumung a nanum ku nyadu’, matalaw

ku babalaki an yaan hanaw kyahaw, a nebneban nu balad ku nyadu’ satu mudateng, sisa paliyun hantu nu binawlan ,ku nga gan nu nyadu’ tu lidaw hananay katukuh ayda, nanu kasu mamadan caay ku babalakika, ka paceba sa mu sumad tu nganga

nu nyadu tah ayda, kyu makatukuhayda, i dawtu ku ngangan nu nyadu’ nu sakiyay katukuh ayda.

kalingatuwan nu nyadu’ malaliwasak

matenes matenes ku nyadu’ nu sakidaya i palidaw sa, micapien tu kakalukan tu umah ku duma sa, kaykayda satu mabulaw micapi tu kakalukan, sayawway malimad sa u Baliyalawan a nyadu’, taydan nu heni i nudikudan nu (紙漿廠後面沙石場) naidaw

ku langaw nu Balay itida kyu panganga hantu tu (Baliyalaw) ku nyadu’, u nieneng nu heni itida makala tu tulimaay a bataan a mihcan kya, sisa mabuwah ku nyadu’ nuheni, katukuh inika habelutan nunanum ku nydu kya malimad.

kalingatuwan nu Cikasuwan a nyadu’

na hicanaca haw patideng sa kuheni tu nyadu’sa, i tiban nu heni iteban nu bukelal, anu caacacay ka ala nu nanum i mihcaan sa, anu yaan sa umama alaaca nunanum, u kamu nu babalaki ku mahiniyay a kawawaw, i tawya ka tukuhan tu ku nanu sepiyan , habelut hantu nu tabakiyay abalad kunyadu’ mamin ma palid ku pala nu Baliyalaw a nyadu’an sa, limad satu tayni i lilis nu buyu’ mueneng, pa nganga hatu tu Cikasuwan kunika sanyadu’ nuheni. katuud ku mipalitaay uhicaan ku Cikasuwan ha nanay

katukuh i kadipunan, nacaay pi tenil tuni pikuwan nu dipun sa , lawp hatu nu hitay nu dipun kunyadu’ nu Cikasuwan, sebengan

tu sadikuday caay tu pakadungdung tuni pisebeng, kyusa lekal satu kuselal nu nyadu’, paculi tu misebengay nu hitay, nanutaw

ya salingatuwan macaceking, tela’ satu kuni kadadikec nu nyadu’ atu hitay nu dipun, ci pakademec ku selal nu Cikasuwan dakep hantuwamin, ku selal nu nyadu’ pa tacuwan mu pulilen, sadikuday ama leke kita satu kubabalaki nunyadu’,kyu balutebut satu malaliwaliwah tu mulaliu. kyu malawpes ku nyadu’ nu Cikasuwan.

mihinang tu ku binawlan u (Cikasuwan)

na mahida buliyas satu kunyadu’ nu Cikasuwan, ta cuwacuwa tu mi lakalak mulaliu, unu Cikasuwan anyadu’ caay kaytini dada’

inu kutubukiyan a pala, mahamin namakayni i ci Habayan ciLilasan ci Apaluwan atu Kiku Tuyuda ci Amengan ci Alupalan

Linahem, taunitu i Yusinuwan a pala i Mabuwakay i ci Kasuwan, caay kaw i tiniyayacacay lalaba’ennanay nu dipun sa, tatimul

tayda i Bunubunungan milimek, matalaw a patayen nu Dipun tayda satu i nutawan anyadu’, katukuh ayda sa caaytu kataluma’

itidatida satu mala u i timulay tu kusausi . hatida tu kuydaan u takubuwan tu ku sakamin numita .

mihinang tu ku binawlan (u Takubuwan tu)

namabulaw satu ku baliyalaw a nyadu’ malaci Kasuwan sa, mukilul satu u Takubuwan tu kyai ku miliyasay tu nyadu’, miliyas satu ku Takubuwan taydan nu heni i Tamasaydan, icuwa kina (Tamasaydan) anyadu’an, i tinii (hanakuyama), miki dadihing

tu buyu’ nu hanakuyama (花崗山)muaneng yu tayni kutakubuwan a nyadu’sa, caay kaw u Takubuwan ku ngangan nu nyadu’

u (Tamasaydan atu u Panay saydan) ku ngangan nu nyadu’, kau saydan han ku sapawama tu ngangan, umal kakaay ku heni malaliwasak paluma’ i tida, kakayda satu mala kakilulen nu katuuday a binawlan a paluma’ itida,

malimad tayda i Takubuwan

a hicanaca kyahaw tumitumi’an nengal saca ku Alikakay, i lumalumaan mukidem tu lutungay a wawa nu binawlan, sasayaway malaucep ku lutungay sa, mahedaw kya sa ku katuuday, caay pabaliu tunika maala nutaw, katuudkatuud ku mahedawaysa, pa baliutu ku binawlan, mi awawtu tu mapalaway a papi adih. adihan nutu nu mapalaway, sa kasenun sa ku mapaway ami

lilhida tuni ungal nu lutungay, kyu matineng tu amin ku binawlan tina kawawan. nanutawya malingatu tu kubinawlan a mikilam tu papisimawan tu adiwawa, saupu hantu nu binawlan ku wadiwawa , i tabaliyaya luma’papi simaw hantu nu katuuday a baba. laki tiyaluma’an. nika katuud henaw ku masabana’ay, nu pacucuway nu wawa i umaumahan, dateng satu ku kelas nu nyadu’,

anucaay sa amalimalimad acakita, satuku binawlan amala lihulihud, kyu salucud satu ku balucu’ nu binawla a malimad.

paluma tu tungawen

bhmateses ku selal nu nyadu’ makakilim tu kabulawan a kakitidaan, sini katepaan satu u kakanamuhan nubabalaki a pala, u Takuduwan a pala, u Takubuwan han nanay sa liuliuen lanulanuan, sacacay sananay ama satukus, kakanamuhan nubabalaki kumahidaay, kyu kasenun satu kunyadu’ malimad tayda, sasayaway nama namuh henay kubinawlan, ahica kyahaw debungan nu alikakay ku nyadu’ miubi tuwawa, malinge tu ku binawlan sakyu, lawp hantu nu binawlan ku kakitidaan nu Alikakay, nanu taya bahbah hantu nu mapalaway kuheni, sisa matatud tu mu lakuwyt tu bayu ta nuwaliyan ku Alikakay,

salingatu tu paseneng ku Takubuwan

nanu tawya ku ka lingatuwan nu takubuwan, i nayi’ay twalu ku mibulibulay sa kunidateng, misa tahatahaw tu kubalucu’ amisa celiceking, tu nyadu’ nu Natalan Lidaw Pukpuk pasu ci Kasuwan, i nayi’ ku maliwaliway hamin nen miceking, kyu saupu satu ku i timulay a nyadu’pacuay tu i takubuway anyadu’, namahida ku kawaw kyu balud satu ku sanbansya, misetset tu icelang nu

selal, ma palung ku selal nu sanbansya ami setset tu takubawan, caay pakademec ku san pansya tu selal nu takubuwan, ice icelang ku masakapahay nu i takubuwan a selal, wy canacanan ani kasasetset sa, caay henay pakademec tu selal nu takubu

an ku sanbansya, kanacacay tu saan u kamu nu babalaki nu sanbansya kwniyan a kungku, hinisa u, padeng han ku da’duc nu masa bulbulay a uway i nuayawan nu selalsa, pahacacay han pa mekmek tu uway ku selal, hay sadikuday aselal nu tademaw,

adih hantu kya masamulmulay a uwaysa, masatapiya’ kunu Takubuwan auway, adih hatu kuni sanbansya sa mahidahida tu caay ka hicahica aca, u sakasaan nina kungku twynuyan sa, u patinakuway tuni ka katuud nu selal nu Takubu.

muulic tu sa’wac babutingan

dnanu ni kasa setsetan aca ku saka sasulaecus nu nyadu’, mahini mademec tu kusanbansya sa mucunusmacunus kunika sasula’cus nu itimulay atu takubuan a nyadu’, sakamu satu ku namaka sanbansya ay a tumuk, hini satu u babutingan nu nyadu sa a ulican tuway satu mu kamu, matatengil tu ku kalaw tumutumuk tunika ahican mu ulic sananay a kawaw, mamin

ma tatengil ku tumuk sa papilubang hantu ku pay nyanyadu’,sakamu satu kutumuk nu nyadu’ inipi lubang, binawlan anu mi

buting ku lamu nuluma’ i sauwac nu hacuning sa, amana pi lakuwyt tuteban nusauwac nu hacuning, anu mulakuwyt sa dakep

paw nu i timulay a nyadu’ satu papelu kutumuk.

nikaaulic tu sauwac

mamin satu maaulic sa, anu adiding kunipi calap mi buting sa, madakep tu ku tademaw ita unu Takubuan ma cekulan tu nuselal kumi butingay nu nyadu’ sansanni sa madakep ku tademaw nu mita u takubu, sansanni sa pabakin ku tumuk a muwala tu madakepay, matenes macunusmacunus kuni kacaceking nu itimulayatu tukubuay, matenes masubaat, masubaat tu ku nika

cacumud nu nyadu’,atu labunuluma’, ma basaw mabasaw kuni kalaluung nu iamisay atu itimula (南勢) anyadu’, matenes sa cumudan tu nu namaka Hulingay a Pancah ku nyadu’ nu i timulay, malalamel tu ku tademaw nu i tidaay a Sakidayama a nyadu’, ma sumad twaca kunipa awaw tu nga ngan tu Takubu Sakidaya satu i titaan ayda, namakayni ku saka subatad nu nyadu’ay a binacadan numita atu i timulay南勢, katukuh ayda caay kaw Sakidaya kami ,satu ku kamu nu itimula (南勢阿美族)a Sakidaya, ahicanaca haw u masudaatay tu kita.

sasekel sa tu pahabay tu nyadu'

mahida ma cacengang tukunyadu’ sa caaytu kasasu cumud, kyusa sasekel satu pahabay tu nyadu’ay, u Sakidaya sa taynin

tu nunyadu’ i malungayangay kunipi buting, i tawya satu kasi puiuftelan mibuting i Hacuning, u nyadu’ nu Takubuan satu, caay piuwac mu liwliw paluma tu tungawien i nyadu’, kubetul satu kulangaw nu tungaen nu takubu, icuwacuwaay a laluma’an a tayni

i nyadu’ nu Takubuan mukilam tu laluma’an, caay pakatepa tu dacumud nunyadu’, saliwliwt sa mukilim tu panan a micumud,

hatida kunika kubetul kucebed kuliwliw nu tungawen a nyadu’, katukua i kalpacawan nuTakubuan.

1878 a mihcan

katukuh i 1878 a mihcan saka lawpes nu tukubuwan sa, u tatenga’ay nu kanatal atu kanatal anikalpacaw, yu mahka taytayniyay kinahulam sa, sa demidemiad sa i umaumahan ma lalabalaba’, sakamu satu ku babalaki nu nyad’ay, u sananay, malalabalaba’ i umaumahan caay kaluk wyca ku kanen, saan kunipi tapal nu katuuday, mabidang ku sakidaya tu mahiniyay a tademaw, anu maydih tu kakanen sa macimaluk sa kukamu nu babalaki, citenes tayni tu i lumalumaan mi’pun tu nilangecan, anu caay pabelii sa muala tu tukuwang, pa talaw tu binacadan nu nyadu’, hida saca u kukung, ahican caay pabeli tu nilangecan sa i tuheniyan, alaala satu tuni pawali atu nipadeng tu celedan, wyniyan ku sakalinges nu babalaki nu nyadu’, kyu malalihud tu ma sasakamu ku selal nu nyadu’,

teban nu labi midebung tu buntay nu hulam

gmalinges tu ku binawlan tunika hini nuhitay, libut satu kukatuuday, sisa sabalucu’ satu ku kelas nunyadu’, midebung tu hitay nu hulam, sini laday satu ku tumuk tu selal sa tulu a bataan, namakayni i takubuan mu duduc tu bacaywan, tadadisapan nu bayu, tu mutakuwal i hacuning a sauwac, tayda midebung tui Pukpukay a buntay, cumud sahenay kuselal, kasenun sa mupekpek mu patay tu hitay nu hulal, mamin mu patay u meduk satu, ku tatuuday ma balutbut mu laliu, mududuc tu sauwac taluma’ i Takubu an, katukuh i nyadu’sa inayi’ kumatinengay tina kawaw twyniyan, tucila satu makakilim tu kuhitay tunami debungay, hacacay hantu ku paynyanyadu’ mi saliuuc, nika inayinayi’ ku mihangay tinakawaw, satedetedep samin ku paynyanyadu’ay, matenes sa

caaytu pi kilam tu namidebungay, sakyai ku babalaki nunyadu’ay, tayni i bacaywan pa tawsi, atu canay nida tu kabalan sina epahan tukyai telasaca kukamu tuyniyan, katinengan twaca kina ziku tuyni, mahinay yalu satu ku kabalansa, mitudung mi debung tu hitay nu pazikay, mamin dakepen kuselal nuheni, debung hantu nuhitay ku nyadu’ nu kaliyawan, natayda ku selal nu

Takubuwa miedap pacuay, nika amademec nima ku hitay nu hulam, malatusa ku selal numita ma patay, sima udipay satu nay

tu kahacica, nika kaykayda hantu nu hitay mu lalaba’ ku selal nu Takubuwan, matineng tu kuhulam tina kawawan, mi samaw

maw tu kuhitay amutiyk tu Takubuan, tudumatu a demiad i teban nu labi, nengal saca ku hitay a midebung tu nyadu’ nu takubu , matengil nu misebengay kuculal i nanam, alawaw satu kunipi tuktuk tu tatuktukan, la labalaba’ satu kuselal tayni isacumud nu nyadu’ i cipawkan a panan. tuyda a labi salabi satu matatuktuk ku selal atu hitay, tahsananal ma lahilah tu ku sananal, maadih tu kunika saupu nu kidu nuhitay i nuayawan nu panan, maminay tuwalu ku nuayawan ita sa kuhitay, belut satu mulaliu kumu kilulay ahitay hatidatu kuni kalpacaw i tawya a liyad.

tademen nu binawlan ku kidu

mahida caytu ka adiadih ku tayniyay nu hitay sa, a tademen tuyta kinakidu nina hitay satu ku tumuk, kyu sademiad satu muculu’ pakelakela’ tukidu nyahitay, sausi hantu nuselal ku mapatayay a hitay sa, makala tu tusaay a bataan a kelakela’

patayda hatu nuheni i sacumad nu tatademan, (pabaliu kita hakya i tida si tulikungay nu takubuan) kunitadem, mamin mu tadem ku binawlan sa, ami libasaw kita paliluc mibanaw tu namitademay saan, ku selal nika caay pisulul ku tumuk tu mahini

yay a kawaw, matineng ku tumuk tu kakawaw, u papasukas aca kuhitay nuhulam tayni midebung, satu ku kamu nu tumuk tatenga’ kuni pabaliu nu tumuk.

sakinatusa anipidebung

sakina tusa alipay kya i tebanban tu nulabi i kakemetan nu tademaw, kelaskelas satu masuni i bacaywan mahidahida u si tademaway satu ku selal, sa wanwantanen acamay kunipi tengil satu kuselal, tengitengilen nuheni sa patumicek satu uhitay satu kuheni, belut satu misaicelang mu tuktuk tutatuktukan, beleng satu ku sela namakayda i kakabi’an nuheni, hanca u saka tayni nu hitay nu hulam sa, u mami patayaw tu Sakidaya ku sausi. nika, ahican aca mamin nuselal nu Takubuan, mupatay ku heni inayinayi’ kuliwan,

nika aydaay ani pidebung sa, malatusa kunipi debung nuhitay, u cacay a buntay si pakayni itini i dadaduman nu binawlan, i sakul ani kasanyadu’ ku sausi, itiniyay a nabumsa u dadaduman nu nyadu’nu Takubuan, u cebecebedan kuliuliw, kyu caay ka

katuud ku misebengaynu itidaay, kyu amed cumudan nu buntay, i tidaay anipi debung nu hulamsa, i nayi’ ku icelang nu mi sebengay, tadekes sa mu patayi ku misebengay, mapayay twalu ku mi sebengay saan, kyu a medtu mu patay tu siluma’ay, tusahenay a lalumaanan ku nipatay sa, makaktengil ku selal tuni ungal nu tademaw sisa, kasenun satu ma lalabalaba’ tayda ku selal, milikeluh milikeluh tu ngiha’ taydasatu sa, makadih hitay nu hulam mu patay tu iluma’ay, kila lawlawp hantu nu selal mupatay kyahitay, malekep inaynayi’ ku liwan nyahitay.

caay pakahemhem ku binawlan

mamin satu kyaniyan a liyad ani kalpacaw sa, matenes padeku tu balucu’ ku binawlan, u sakasaan si mapatayay nunyadu’,kyu

tabaki ku tangah nu tumuk amu hinum tu balucu’, nika wyni hantu u binawlan sa, caaytu pa kahemhem ku binawlan atu selal, tu sapililuc (malibadaw) i nanum, sakamu sa kuTumuk sa, amana kabaluduh kubalucu’, hemhem hanhenay kubalucu’ hakya atani henay ku buntay nu hulam, satu kukamu nu tumuk tukatuuday, mitengil tu kamu nu tumuk, halhal satu ku binawlan, hanca ma bilbil tu amin kubalucu’nu katuuday,,malakuwyt nu ku sakatulu a

yulalipayankya, tuydaa sananal matabal,i niutu amin ku katuuday a buntay, lawp hatu ku nyadu’ nu Takubuan, masilac tu kuhitay i liuliw nu takubuan a nyadu’,

belat sa tu ku lamai

namahida liuliuwen hantu nu buntay ku nyadu’ nu Takubuan, ataciwa henay mulakiu inayi’ tu ku lalaci’an, ma edep to amin kupanan nu nyadu’, samuhmuh satuamin ku binacadan ilabu nunyadu’, u halhal sananay tu tunipi patay nuhitay, ku katuuday a tademaw, katukuh i siwaay kya ku tukisa, palamal hatu amin kutangah nuacin, pasaynin amin i nyadu’ ku nipiacin nuheni, inayi’ ku pakalakuytay, nuacia i iluc nu tungawn, ma hetik amin isasa nu tungawen, ciyap datu ku maacakay nu papah, kina malikat tu kupapah nu tungawensa, caay tuka lalang ku kunika likat nulamal.

u sakalawpes nu Takubuwan

kina malikat tu kuauwk sa, caaytu kalalang kulamal,tatenga’ ma bangbang tu kulamal, ahican micapi lidalid satu matuduh, mu ungal tu amin ku tatayna nu nyadu’ atu wawa, sapaka lima ademiad, mamin tu matuduh kuTungawen sa malingatu tu, mu lusalus tu tuangangan nu tungawen, pa dadan tucaculilan nuhitay amu dakep tuselal nunyadu’,cumud satu ku hitay hamin hantu mudakep ku masakapahay atuselal, nu nyadu’ pa sasikesiket hantu ku lima, hacacay hantu ku icelanay henay paculi

a tademaw. inaynayi’ tu kuliwan nu sipatelaway henay, tunu babalakitu atu adiwawa ku liwan.

tuya inayi’ ku tekiteki’ nu Takubuwan

nani dakep satu ku icelacelangay nu nyadu’, katukuh tuyda alabi tal medumeduk, mulaliu ku binacadan nu tukubuan.

sakamu satu ku babalaki nu nyadu’ sa, mahini mamin tu dakep ku masakapahay, atu kapah nu nyadu’sa, acaytu kita kasa muhmuh sa i tini mu halhal, tunipipatay amulaliu tu amin kita satu ku kamu nu musakamuway, anu caaylaliu sa amalekep ku binacadan numita, ahican numita kya acaay kalawpes ku binacadan nu takubuan, satu kunika sasakamu nu babalaki, nika i

daw ku patukilay musakamu, sakamusaan mahica paluayawen ku wadiwawa palaliw, satu ku pacebuhay amu sakamu.

palaliw tu wadiwawa sapalwan tu teluc

mamin satu nama tatengil ku babalaki nu nyadu’ sa, malalihulihud tu kulabu nuluma’ tu ahican kunipa laliw, tatenga’ cikatenes i niutaamin ku wadiwawa mapulung, idaw kumal kakaay ldaw ku mah cacayay, si balakiyay sa sabaw tu enem ku mihecaan, u

sasabaay sa walu ku mihcan, pasu tatana atu tatamasa pulung hanmin, makala tu cacay a lasubu idaw ku pitu a bataan daw ku tusa amin, sakamu hatu nu babalaki amin kida adiwawa sa, amu hatu u sadikuday tu kamu maudip, anu inayi’tu kamusa

i nayi’aytu ku takubuan, amu tunamusa meduk han tatimul amana tu pasukas taluma’, anu mapatay kamu u inayi’aytu ku takubuan anyadu’ hatu nu katuuday a babalaki ku heni, kyu teban nulabi umeduk tu nu heni, nanu tawya i naynayi’ tu maadih kya wadiwawa taluma’, sini katengilan satu ku inyadu’ay sa, itida i piupiumaan misa nyadu’ saan kuni ka tengilan.

kita miliyas tu takubuan, satu ku kamu nu babalaki nu nyadu’, kyusa sa lumalama’ satu mu laliu miliyas tunyadu’ ku inyadu’ay a

tademaw, kyu cacay alabi inaynayi’ tu, ku mu enengay nu tademaw i takubuan, mala liwaliwasak tuamin mulaliu, caay tu kasu tinetineng tunika tacuwa nu laluma’an

malawpes tu ku Sakidaya

nanu tawya a labi sa, sakamu satu ku sanbansiy a nyadu’an, mamin tu mapatay kya takubuan a binacadan satu kukamu,(i naynayi’ en tu tadema inyadu’ kyu mahida ku kamu), nadikudan nuyda beleng satu kya nay saladay a tademaw mal alaalaw mu kiluma’ tunaluma’an nutakuduan, nanutawya salingatuwan, u hutawtuy amin ku muenengay i takubuan a pala. pasu lumaluma’hantu mi kiluma’, ku kakitidaan nu mita utakubuan, nakina laliwantuhaw caaytu ka pulu’ kumi cebuhay mueneng tuluma’, ahican henay a taluma’ mueneng, sa kakunidanida satu mi kilam, tu a enengan i umaumahan ku binawlan.

mihinang i umaumahan

jmahida kitidaan tu nutaw ku nyadu’ nu takubuan, inayitu kuluma’ kakitidaan mueneng sa, itidatida satu mihinang i umaumahan,

matenes katuudkatuud ku taluma’ay, nu namihinang i cuwacuwa, makatengil tunika idaw kunika saupu nubinawlan, taydatayda

satu micapi tu katuuday, kyu katuudkatuud kunika saupu nu binawlan, matenes saupusaupu satu kumasa nyaduay, i tidatida satu i pihinangan a pala patideng tu kakilidungan muenge, matenes pakatusa amihecan nami laliu mihinang, mananam tu mu

eneng itidatida satu paluma’ caytu pi liyaliyas laenel satu mueneng.

manaenel mueneng i nihinangan

a hicanaca amiales ku nipiliyas tu nyadu’ nuudip, nani pihinandan miliyas tuluma’ mi laliuw tu nyadu’, tusa henay a mihcan a law mananam mueneng ipihinangan, sadikuday kaykayda satu manaenel mueneng ini hinangan, sanyadu’ satu inikasaupuwan

a pala, laliwaliwasak satu ku nyadu’ nu takubuan, uma lawlawpes say a nyadu’sa, awu Takubuan atu ciBalbalan, tacuwan ha kya nuheni mihinang inayi’ ku makaadihay, tina tusaay ana anyadu’an, makatukuh ayda inaynayi’ matengil, nu katuuday kuni pacela nnina nyadu’, uSakul kumaydih taluma’i tadanyadu’ sa ahican naca, u nikitidaan makiayaw tu nutaw ku luma’ahina henay taluma’,sakyu itidatida satu mueneng ini hinangan , katukuh i nika palidan nunanum ku nyadu’ katukuh ayda, uci Pawkan anyadu’sa taydannuheni ililis nu hacuning a sawac, matalaw amu lakuwyt tu sawac, abakepen nu itimulay a nyadu’,sa

kyu i tidatida satu mueneng kuheni icipawkan, ahicanaca katukuh i kadipunan sa, matalaw a alan nu Dipun ku masakapahay a tademaw, nu luma’amalakuli nu dipun, kyu miliyas aca tu naenengan tatimul, ayda maadihay itasa u Maibul u Kaluluan, mawas

was kuduma i Kalutungan atu ci Lakayan ci Habayan. unu sakul hatu matalaw a lingaluhan nuhitay nu hulam, mebuk sa mu du

duc tu lilis nu bayu tatimul, u sabaatay makatukuh i tulik ( nuTaytu ani kuwanan ), malaliwaliwasak i tida iduuduutay inayi’ay ku

muenengay apala, u dumasa i sinku mahidatu i cuecuedan nu nydu’ nutawu, laklak sa i sawali a nyanyadu’an, anu maletep isu

ni eneng nu binacanan numita, inutawan a nyadu’ i cuecuedan mueneng sa, talalusa’ kisu malalum makadih, ma adiadih aku kunikaudip nuheni talalusa’ kita makadih, ada inayi’ tuamin kyani katepaan aku u wawatuamin ku iaway, maliyuh tu tukakaw san nuudip, sakadihiyan sa ku wawa nu Sakidaya inutawan a nyadu’

u itimulay hananay a nyadu’

u itimulay a nydu’ hananay, i kasumamadan caay kaw ( Pangcah ) caay kaw ci( Kasuan ), u tadawawa nu Sakidaya kuheni, a hicanaca tada matabal mi liyas tu tadanyadu’ nu Sakidaya kuheni, ma lawylaw aca tunu namaka timulay akamu ( amis ) , kyu milhidahida tu musakamu kuheni, katukuh ayda caaytu kasumad, hidahida sa nanay tuway makatukuhayda, sakamu satuway

u pangcah kami sa kukamu i titaan, malcaday tu kitasa ku kamu, kyamahida ku kamu a saca kumitapalay, makatukuh ayda sa caay kaw Sakidaya kami satu musakamu i tawan. nika katuud henay ku musakamuway tu u Sakidaya kami sananay nu baba laki nuheni, nika u adiwawa maliyuh tu kuheni tu kakawsan, anu pasubana’n tu nubabalaki nanu a didingkaw, kumatineng tu

tukakawsan nuheni, hanca mahini ku petun nu binacadan numita, nika amana ka pawan u malecaday ku kakawsan nimita.

u ngangan nu Cikasuan nu caay kahida

u kamu nu babalakisa, namakayni i Baliyalaw ku sayaway nu heni, u sayaway mi liyas i Palidaw a nyadu’, tayda i Baliyalaw a pala, maala nu nanum ku aenengan nu nyadu’ , mahamin ma palid kyu malimad tayni i ci Kasuan, u sayaway a ngangan sa caay kaw ci Kasuan, yu mahka taytayda ku binacadan nuheni sa, u kasukasuyan ku liwliw nu papaluma’an, u kasuy amin ku

liwliw kyusa lihalay amu tuduh tu kasuy, tayda i nutawan a nyadu’ kuheni midangsa, sipa kungku niheni ku mahiniyay a kawaw

, matineng tu amin kui cuwacuwaay a tademaw, kyu makadih tuna makaydaay i sikasuyay a tademaw sa, mu tudu’ tu musaka

mu tuheniyan, ( yah iniutuhaw ku nama ci akasuyay ) satu amin ku sanbasya musakamu, ma tenesmatenes sa kakayda hantu

tu ci Kasuyan, ta dikudikud tusa ( ci kasuan ) hantu, kunipi awaw tu i tidaay anyadu’.

u tademaw nu Sakidaya

i tawya buliya se nanay nu hitay nu hulam ku takubuan sa, anu pulungen ku namaka takubuan a tademaw sa, makala tu tukya tu ( walu way a malebut )kya , ku i tawyaay a tademaw nu takubuan a sakidaya, anu pakaynin mu sausi inu sakulan a anydu’ ku tademaw sa,makala tu ( tusaay a malbut iadaw ku pitu a lasubu =1700=) ku tademaw nu sakul i kadipunan, anu pakaynin i
kuni sausi, tunu i timulay anyadu’sa, 2700x3=16.100 hatini ku tademaw nu itimulay, papulunge tu nama Takubuan sa , +8.000 =24.000 hatida tukya ku tademaw itawya, ayda i cuwa tu amin kina tademaw nu sakidaya, 1. sa acawa tu lueak atu hulam sa, malanutaw tu ku sausi, saka, 2. satusa mabulaw tayda inu amiamisan(Pangpangcah) a nyadu’, hidahida satu malaPangcah.

u saka 3. satusa taydaay i Taipak pasu ta sa’tipay a nyanyadu’an, umahiniyay a tademaw caay twamin kataluma’ i Sakidaya,

pay mihmihcan mawada’ku tademaw nu Sakidaya sa, pasusun katuud henay ku caayyay pa naangan, makatukuhayda tada hatini tukyai ku tademaw caaytu pakaala tu cacay amalbut.

hatida tu kyai kuni pisulit,tu sakay tini i nu kakaw san atu sakay nu laylayan a kakawaw.

malalitin tu ihekaay atu zumaay a natinengan

nasulitan ni Nuwatan O Kumud, 2019.