Wp/sty/Тубылтора (ауыл)

Тубылтора - сыбыр ауыл Тубыл районның, Төмән улысның, Рәсәй Федерацията. Дегтяревский ауыл йерлеккә кергеселгән.

Тубылтора Төмән улысның ҡышлыҡ йағынта, Тубыл йылғаның уң йаҡ ҡабатынта, Искәрторатан 29 цағырым турытан тәрлек йаҡҡа.

Климат: ҡаты континенталь

Ҡалыҡ: 2010-нцы йылның йасылыуы пуйынца Тубылтората йәшәйте 359 кеше. 49,6% пицәгеше, 50,4% иргеше.

Милләт исәбе: 2002-нце йылта йасылғаннар 382 әтәм – сыбырлар.

Тариҡ

Ауылны пашлауцылар икке әкәле-энеле Пәкмәмәт (Пағыш) пелән Туҡмәмәт пулғаннар, аларның тоғомо Багишев памилийәтә пулып әлегә ҡәтәр туған ауылларынта йәшәйтеләр.
2000-нце йылта ауыл 600 йыллыҡ юбилейын пайрам иткән, алай та археологларның табышлары йерлеккә 800 йә ҡәттә 900 йәш пулыуын күргәсәте.
Ауылның ҡышлыҡ-көнпатыш йағынта элек «Ҡан ауыл» урыннашҡан пулған, ул «Аҡ Тубылтора» тигән исемне йөрөткән. Пөгөн пы урын «Әүәс түбә» тип аталаты. XVI-нцы асырта Тубылтора пелән Сыбыр илтә илпашлыҡ пулған пыуынның - Тайбоғитларның үәкиле - Тубылаҡ илпашлыҡны алып парған. Тубылтора үс уаҡытынта Сыбыр ҡанныҡның терәк пунктларының перәүе пулған. Йерлек Тубыл йылғаның йары пуйынта, алай уҡ олло йулның йанынта шәп урыннашҡан.
Тубылтората урыннашҡан Сыбыр илнең иң пороңҡо таш мәцете пар.
Пер саман Тубылтората ҡалыҡ арата Ҡупшан-ҡәчи тип йөрөтөлгән кеше йәшәгән, исеме Ҡопланта пулған. XVIII-нце асырта ауылтан алыс пулмаған йертә ул пер йәшерелгән пайлыҡ табып алған. Аннан суңҡы төннә ул төш күргән. Төшөнтә шыҡлар мыңа табылған пайлыҡны йаҡшы эшкә – мәцет салыуға ошланҡалы өнтәгәннәр. Ул цын мөсөлман кеше шалай ҡылыпты. Пөгөнкө көнтә пы пороңҡо сыбыр ауылта Төмән улысның иң күптәнке таш мәцете аман тораты.
Тубылтората алай уҡ ике астана пар - йаҡшыларның сыйаратлары урыннашҡан. Астананың перәүентә пер ҡатын-ҡыс Тәүләтҡәли ҡысы Пибинәсирә, игенцесентә - Аибҡуча (Ҡучай Пағауттин), аның өц улы йерләнкән.

Күренекле йерләр

• Таш мәцет, Ҡупшан-ҡәчи (Ҡопланта) салған.

• Торацыҡ түбә.