Wp/smn/Jyväskylä

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | smnWp > smn > Jyväskylä
Jump to navigation Jump to search
Jyväskylä
Jyväskylä
Jyväskylä
Jyväskylä.vaakuna.svg Jyväskylä.sijainti.Suomi.2020.svg
Staatâ Flag of Finland.svg Suomâ
Eennâmkodde Koskâ-Suomâ
Vijđodâh 1 466,35[1] km²
– eennâm 1 170,90 km² (79,9 %)
– sisčääci 295,45 km² (20,1 %)
Ässeeloho 142 445[2] (30.4.2020)
Ässeesaahâdvuotâ 121,7 ässed/km² (31.1.2020)
Eenikielâ 31.12.2019[3]
– suomâkielâ 94,6 %
– ruotâkielâ 0,2 %
– sämikielah 0,0 %
– eres kielah 5,2 %

Jyväskylä lii kaavpug Suomâst, Koskâ-Suomâ eennâmkoddeest. Jyväskyläst ääsih 135 961 olmožid, já ton vijdodâh lii 1 466 km², mast 295,45 km² lii čääci. Jyväskylä naaburkieldah láá Joutsa, Toivakka, Jämsä, Luhanka, Muurame, Petäjävesi, LaukaaUurainen.

Historjá

Jyväskylä finnij markkânvuoigâdvuođâid ive 1801 já kaavpugvuoigâdvuođâid njuhčâmáánu 22. peeivi ive 1838. Talle kaavpugist lijjii 189 ässed. Carl Ludvig Engel lii sundáttâllâm kaavpug kuávdáá. Jyväskylä servikodde šoodâi ive 1875, já kaavpugkirkko valmâštui ive 1880. Tom lii sundáttâllâm Ludvig Isak Lindqvist. Tälvisuáđi ääigi Jyväskyläst lijjii tuše 8000 ässed, mut tastmaŋa ässeemeeri lii stuárrum jotelávt. Säynätsalo lohtui Jyväskylän ive 1993, já Jyväskylä táálunkieldâKorpilahti lahtojii ive 2009.

Eennâmtiätu

Jyväskylä lii Päijänne taveriddoost. Kaavpug kuávdáš lii Jyväsjäävri pirrâ. Jyväsjäävrist lii ohtâvuotâ Päijännen Äijäläčuálmi miätá. Kaavpug kuávdáá čoođâ kolgá Tourujuuhâ, mon vyemeest lii luándusuojâlemkuávlu. Kaskoo kaavpug kuávdáá lii ollâ puolžâ, mon alne lii sahis pecimecci.

Čuákkipääihih

# Čuákkipäikki Ässeeloho
(31.12.2017)
1 Jyväskylä kuávdáščuákkipäikki* 121 644
2 Tikkakoski 4 183
3 Korpilahti markkân 2 523
4 Puuppola 1 752
5 Vesanka 916
6 Kuohu 415

* Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild.

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.

Jotolâh

Jyväskyläst lii väldimaađij 4, 9, 13 já 23 ratkuuttâh. Jyväskylä finnij ryevdirađe ja junasajattuv ive 1896. Uđđâ mätkikuávdáš šoodâi ive 2002 puáris junasajâttuv paaldân, já talle meiddei linjâšautosajattâh varrij kävppimarkkân alne siämmáá viäsun. Jyväskyläst lii ryevdirađeohtâvuotâ máádás Tamperen, viestârân Haapamäkin, tavaskulij Haapajärvin já nuortâs Pieksämäki. Jyväskylä kirdemkieddi lii Tikkakoskist, suulân 20 kilomeetter keččin kaavpug kuávdáást tavaskulij. Jyväskylä haammân lii Jyväsjäävri riddoost. Keessiv lii mađhâsemtamppâohtâvuotâ Lahtin Päijänne miätá.

Kuokkala šalde ovdâstit kaavpug kuávdáá ja Kuokkala Jyväsjäävri paijeel. Šalde lii 480 meetter kuhes, já tot valmâštui roovvâdmáánu 23. peeivi ive 1989.

Máttááttâs

Jyväskyläst lii ollâopâttâh. Tot šoodâi ive 1934. Jyväskylä ollâopâttuv Mattilanniemi kampus lii Jyväsjäävri riddoost.

Kovegalleria

Käldeeh

  1. www.maanmittauslaitos.fi Čujottum 26.7.2020 (suomâkielân)
  2. Tilastokeskus - Ässeeloho Čujottum 26.7.2020 (suomâkielân)
  3. Tilastokeskus - Eenikielâ Čujottum 26.7.2020 (suomâkielân)