Wp/qxp/Yachay wasi
Yachay wasi nisqaqa yachachin yachaykunata. [1] Chaypin yachachiqpis hina yachapakuqpis huñunakunku.
Mayninpi ashkha irqiyuq kanku, mayninpi hatun hallp'ayuq kanku, ichaqa llapanku huk llank'ayllata ruwanku: yachachinku. [2]
Qichwa simipi, kay llapan wasikunata Yachay wasi nispa ninku, ichaqa sutiyallankutaqmi: hatun yachay wasi; iskay ñiqin yachay wasi utaq qallariy yachay wasi nisqa. (Kaykunaqa kashan: primaria, secundaria, universidadpis kastillasimipi).
Yachapakuy pachakunamanta
[edit | edit source]Kay Abya Yala suyukunapi, yachay wasikuna astawan 7 inti pawarimuq pachata 12 kuska pacha p'unchaykama yachapakunku. Mayninpitaq 2 kuska pacha p'unchayta 6 pacha ch'isiyaykuykama tarikunku; chhayhinallataqmi hatun yachay wasikunapis, 7 utaq 8 inti pawarimuq pachata 9 icha 10 tutayaykuykama taririkunku. (T'aka t'aka chisiyaq, nispa nikullanmantaqmi).
Kunan yachachikuymanta
[edit | edit source]Kunan pachapiqa, yachakuqkuna kallpanchakushanku, kikin yachay puriyninta sapanka tarinanku, nispa. Kayta nin musuq pedagogía nisqa yuyay. Manas ñawpaq pacha qaqa yachaykunta kawsachipuyta munapunkuchu.
Sasachakuykunamanta
[edit | edit source]Chhayhinallaqa, sasachakuykuna kay pachapi kanraqmi. Qaqa yachapakuykunata irqikuna qatipashankuraqmi: chaninchayta utaq much'uchiyta yachapakuypi qatishankuraqmi, (premio o castigo kastillasimipi). Hinallataq qatipashankuraqmi allin ruwayta, mana allin ruwaytapis (kaymi kashan exito o fracaso kastillasimipi).
Kaykunata yuyaysapakuna Ivan Illich, Célestin Freinet, hinapis Maria Montessori rimanku.
Yachay wasimanta
[edit | edit source]Ñawpaq watakunapi, yachachiy paqarimurqanhina, manan mayt'u hap'inapaq utaq qillqanallapaqchu ukhurirqan; astawanqa awqanakuypaq, pukllaypaq ima. [3] Kaykunata, <i>Isparta</i> ñawpaq hatun llaqtapi yachapakurqanku. Chhayhinallataqmi Atinas nisqa llaqtapi, harawitapis, takiytapis yachapakurqanku.
Ñawpa yachay wasikunamanta
[edit | edit source]Chay wakin ñawpa yachay wasikunaqa, riqsisqa runaq wawankunallapaq karqan, aristócratas nisqaq. Chhaymi, warmi wawakunapis manan riqkuchu. Paykunapaq, chaninchasqa kamachikuyta qipapiraqmi paqarichimurqanku.
Qillqasqakuna
[edit | edit source]- ↑ Romero, Claudia (2008). Hacer de una Escuela una buena escuela. Evaluación y mejora de la gestión escolar. Aique. ISBN 9789870608738.
- ↑ "Escuela" según el Diccionario de la Real Academia Española: 1. Establecimiento público donde se da a los niños la instrucción primaria. 2. Establecimiento público donde se da cualquier género de instrucción.
- ↑ Marrou, Henry-Iréneé. (1985). Historia de la educación en la antigüedad. pag 28-31.
- ↑ Marrou, Henry-Iréneé. (1985). Historia de la educación en la antigüedad. pag 58-69.