Wp/qxp/Para
Appearance

Paraqa (utaq pluvĭa latin simipi)[1] pampaman urmaq sut'u unukunam. Kayqa phuyukunapim kawsan; ñawpaqtaqa quchamanta, mayumanta ima waqsimun, chaymantaqa hanaqtam rin.
Paramanta
[edit | edit source]Paraqa, phuyuta ruwaspa pampaman urmamun, ichaqa ruphaymi kaykunata q’uñishaqtin hanaqman huqarin, chiriyapuqtintaq sut’ukuna hatunyapun, chayraykum paran, llasaqtinku.
Hanaqmanta urmamun hina parata paqarichimun. Kaytaqa "pluvial" sutiyuq riqsinku. [2]
Paraqa chakra llank’ayta yanapan, yurakunata wiñachin, runata uywata kawsachin. Hinallataq wakninpi wayra pachapi kuntaminantis nisqakunata ch'uyanchan.
Chhaynallataqmi ichaqa wayra kuntaminasqa/qhillichasqaqa parata tikrachin acido paraman.

Tukuy rikchaq parakunamanta
[edit | edit source]Kaykunallawantaqmi paraqa huqarikun:
- Kallpanchasqan. Intinzidad nisqa. Kallpanchasqa para unay-pacha parawan, unaychus usqaychus chaymanta willakun. Kay riqsisqam curvas IDF sutiwan. [3]
- Unayasqan. Unaychus usqaychus: pisi pachanmanta ashkha punchawkama parasqanmanta willakun. [3]
- Patayasqan icha ukhuyasqan. (Altura utaq profundidad) May kama parasqanmanta willakun.
- Sapa kuti chayasqan. (Frecuencia nisqa) Hayk'a unayniyuq sapa kuti parasqanmanta willakun.
- Pachapi rakinakusqan. (Distribucion temporal nisqa)Ashkhachu chikanchu rakikusqanmanta willakun: Hietograma nisqapi rikukun. [3]
- Hanaqpi rakinakusqan. (Distribucion espacial nisqa) Hatunchu chikanchu hanakpi sayasqanmanta willakun. Hinallataq, wayra-paraqa huk'ucha hina purin hanaqpi, imaraykuchus wayra qatin hina.

Kallpanmanta
[edit | edit source]Tabla 1. Parakuna kallpankuman hina
| Mayqinkuna | Huk horallapi (mm/h) chawpi kallpa . | |
| Unpu | ≤ 2. | |
| Mana nishu unqu | > 2 y ≤ 15 | |
| Sinchi | >15 y ≤ 30 | |
| Ancha kallpasapa | >30 y ≤ 60 | |
| Wayra-para Torrencial nisqa | >60 | |
Pukyu: AEMET
Qillqasqakuna
[edit | edit source]- ↑ «pluvia | Definición | Diccionario de la lengua española | RAE - ASALE».
- ↑ Real Academia Española. «pluvial». Diccionario de la lengua española (23.ª edición).
- 1 2 3 Pazos R.V., Hidrología agrícola.