Wp/qxp/Paqucha
| Subclass of | domesticated mammal |
|---|---|
| Short name | V. pacos |
| Taxon name | Vicugna pacos |
| Taxon rank | species |
| Parent taxon | Vicugna |
| Taxon common name | Alpaca, alpakka, alpaca, alpaka |
| Original combination | Camelus pacos |
| This taxon is source of | alpaca fiber, Alpaca fur-skins |
| Has characteristic | viviparity |
| Taxon synonym of | Lama pacos |
| Taxon range | Chile, Bolivia, Argentina, Peru |
| Sequenced genome URL | https://www.dnazoo.org/assemblies/Vicugna_pacos, http://www.ensembl.org/Vicugna_pacos |
Paqucha (Vicugna pacos) Urin Awya Yalamanta hamuq uywan, uywasqataqmi kunan p'unchaykuna hinantin suyukunapi. Llamamanmi rikch'akun hawanpi, ashwanqa huch'uyniray. Paquchakunataqa aychanraykun hinallataq willmankuraykun uywanku, Llamakunatañataqmi llasa q'ipikunata apanankupaq.[1]
Mikhuyninmanta
[edit | edit source]Paquchakunaqa q'achutan astawan munanku, ichaqa yachakullankun imaymana q'achu mikhuyman.
Mirayninmanta
[edit | edit source]Paquchaqa yaqa 355 p'unchaymi (11-12 killa) chichu kanku. Paykunaqa 20 watakamam kawsanmanku, kay kawsayninpitaq 3 utaq 4 kutitan willmanta rutuyta atikunman.
Uywayninmanta
[edit | edit source]Yaqa 5.000 watamanta 6.000 watakamam Puna ayllu runakunaqa wik'uña nisqataqa kunan pacha paqucha nisqaman uywayta qallarirqanku, aycha hinallataq willma ruruchiq uywa hina.
T'aqakuyninmanta
[edit | edit source]Paquchakunaqa iskay hatun t'aqakuyniyuqmi, wakaya, suri. Iskayninkumanta ashwan t'aqanakuyqa willma chaninmi, aycha wiranmi, hinallataq willma rikch'ayninmi. Wakaya ashwan mana sasa uywana chaymi allinta miraykun hinantin llaqtakunapi. Suri ashwan sasa uywana, uñancuna ratu wañurparinku, hinallataq willman sasa k'antinan. Surikunaqa ashwan chaninniyuqmi, pisilla kasqanrayku, willmanku ashwan munasqa kasqanrayku, ashwan ñañu kasqanrayku ima.
Qhatuyninmanta
[edit | edit source]Paqucha willmapaqqa ashkha qhatuypaq llank'aykuna kan. Ñawpaqtaqa p’achapaqmi. Ashwan munasqa kashan qhutunpi wiñaq willma, chayqa kanmanmi ñañullana. Hinallataq imaymana p'achakunan awayta atikunman, kaykunahina: unkhu, punchu, chumpa, wara, pullira, chumpi, ch'ullu, ch'uku, lliqlla, ch'uspa, q'ipirina ima.
- ↑ (2001). "Genetic analysis reveals the wild ancestors of the llama and the alpaca". Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences 268 (1485): 2575–2584. Template:Doi/link:10.1098/rspb.2001.1774. Template:Multilingual link/wrapper 11749713. Template:Multilingual link/wrapper: 1088918.