Jump to content

Wp/qxp/Kiru

From Wikimedia Incubator
< Wp | qxp
Wp > qxp > Kiru
Runaq kirunkuna
Wiñaypaq kirukunaq ruwaynin.

Kiru (latin simimanta dens, dentis ) [1] nisqawanqa mikhuykunata ñut'ukun hinaspa mikhuyta atikun. Kiruqa nananmanmi, ichaqa mineralizakun aychakunawan hinaspa tukuy rikch'aykunamantawan. [2] Kaykuna kashan: calcio, fósforo, magnesio; paykuna rumiyayta qun kirukunaman. Kasqanllatataq "leche" kirukunaman wiñayninpaq ruwan.

Chhayhinallataq, hatun yachaykunapi nikun: Huk sinchi anatómico órgano, maxilar, mandibular tullukunaq alveolar procesosninpi. Chhaynallataq, huk especial articulación nisqawan churasqa gomfosis sutiyuq.


Kirukunamanta

  • Incisivos: kuchuqmi
  • Canino: llik’iqmi
  • Premolares: ñut’uqmi
  • Molar: ñut’uqmi [3] [4]
Kiruchakuna.

Kiru wiñariymanta

[edit | edit source]

Ñawpaq kaq leche kirukunaqa 5 utaq 6 watayuq kashaspa chinkayta qallarinku, musuqkuna ukhurimun.

Kiru wiñayninqa huk ancha sasachakuykunayuq ruwaykunam. Kiruyuq kanku tukuy uywakuna hinapis runakuna. Aswanqa, runakunapiqa, esmalte, dentina, cemento, periodonto nisqakunata qatipakun. [5] [6]

Caries nisqakuna kastilla simipi.

Kiru unquymanta

[edit | edit source]

Caries nisqa ukhurin carbohidratos nisqawan, mana allin higiene oralwan, mana allin cepillo técnicawan ruwasqanchisrayku; chaymi kirukunata sinchi kayninta chinkachin, hawanmanta desmineralización nisqa qallarikun. Kurukuna tiyapun, chaykuna t'uquta ruwapunku utaq fisura nisqata.

Tukuy unquykunamanta

[edit | edit source]

1- Gingivitis nisqa: Kayqa inflamación hinaspa yawar lluqsiymi encías nisqamanta huk infección bacteriana nisqanrayku. Cipilluwan pichakuqtinchis aswan ukhurin, hinapis nananku, yawar lluqsiyta qallarin ima.

2- Periodontitis nisqa: Tulluta kiruwan tinkuchiq aycha chinkachisqa kaptinmi rikurin. Kirukunaqa suchuyta qallaripunku encías inflamación nisqawan. Ulceras rikhurinku mayqinkunachus infectasqa, chaytaq tullu pisimanta pisi chinkaripunku.

3- Kiru nanay (Odontalgia nisqa): Kiru nanay huknin patología nisqamanta rimaymi, simipi k’irisqa hinallataq kayqa kirukunapi k’irisqa, chaymantam rimakun.

Qillqasqakuna

[edit | edit source]

Template:Wp/qxp/Reflist

  1. Real Academia Española. «diente». Diccionario de la lengua española (23.ª edición).
  2. Zerón Agustín. «Aforismos, axiomas y postulados para empezar el siglo XXI.» ADM 1999; LVI(5):204-208 http://www.medigraphic.com/pdfs/adm/od-1999/od995g.pdf
  3. Zerón Agustín. Biotipos, fenotipos y genotipos. ¿Qué biotipo tenemos? (Segunda parte). Revista Mexicana de Periodontología 2011; 2(1): 22-33. http://www.medigraphic.com/pdfs/periodontologia/mp-2011/mp111g.pdf
  4. Zerón Agustín. «Nueva clasificación de las enfermedades periodontales.» ADM 2001; 57 (1): 16-19.
  5. Zerón Agustín. Como conservar sus dientes y encías toda la vida: Odontología para pacientes. Colección Manuales de prevención. Ed. UNAM, 2003. ISBN 970321214X, 9789703212149
  6. Testut, L. y Latarjet, A. (1986). Anatomía Humana. Salvat Editores. ISBN 84-345-1144-4