Wp/pwn/Yanping

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | pwnWp > pwn > Yanping
yenpin

(延平鄉)

yenpin imaza(qudjidji a pinakeljang)
na tjaivavaw a sihu a kinapangaljan a paljavak taituking
sicuayanga a ngadan beisetjiu(北絲鬮), pasikau(巴喜告)
sepaljavak lima mula, sepatj puluq sa tjelu a talingan
sihu

-guciu

-remasudj a kilalaing takakudan a pacaqan

-qinati a hulic a sihu

-胡黃廣文(pacun ta guciu na yenpin)

-naseyenpin a gukusiu

-daihiyukay na yenpin

pulingetjan nua kadjunangan 455.8805km²
kinamamamawan tua vavavan nua gadu ita kuzulj sa tjelu taiday sa lima maru vavavan tadjekuacan (1,305m)
caucau

-pipenuljatan na caucau-papu ngadan tjai sangasangas

-paljingan

-tjelu a kuzulj sa lima taiday sa lima puluq sa pitju a caucau(3,557)(2021 a cavilj kata tjelu a qiljas)

-masansimuluq saka lima (15)

-ita kuzulj sa unem puluq sa alu a paljingan (1,068)

sasupuan na yubinkiuku/yuzeng 953
pukeljang a venecikan na takakudan a umaq a sihu 10014130
tjuljivar ta guan haydan, luye, dunghe, binan, mawlin, wutai

yenpin guan imaza i taituking, i pasakaledep a vecekadan nua taituking, i viri nakidjekec tua haydan, i viri kata kacedas nakidjekec tua luye, i pasakaledep mavananga i mawlin nua i takaw kata akaw wutay. a i navalj kicaing tua i binan. aza yenpin maitazuanga masan taitu lima kacalisian a kadjungan. au pakata mavalitan izua amin tu 7 caucau/km², aicu imaza tasika tjelu a pasemelaw tua sengsengen i taiwan, a mavalidan nua caucau masansimatjelj kemasi likuz.

aza yenpin guan ka ripun djiday avan nu pasanavalj a kacalisian a kadjunangan nua taituting(台東廳) guansandjin(關山郡) kaki rukuzan. i pakagadugaduan i vecekadan tua taiwan, siva puluq sa unem a pasasuiday sedjelj a gadugaduan, au pakata kinamamamavan tua vavavan nua gadu izua sepatj taiday maru vavavan tadjekuacan.

a kalevelevan semezan tu kemaledeledev. aza sikataqaljan sedjelj a puyuma zuku. a katalemmang avan aza pakata nugiu. a kai pinuyumakan. ka 1968 a cavilj, aza hungye tjakakedriyan benulu djemalim i kimapaqaqayam kata ripun tjakakedriyan benulu, masan ta daihiuy pakata undu aicu a sineljavakan kata na masan tjapungadangadan i kacauan. saka patagilj aza king djiday nua taiwan izua tjelu pinapiliq ta cavilj a maqati a benulu.

paljavak tua kadjunangan[edit | edit source]

izua lima mula kata sepatj puluq sa tjelu a rin i yenpin guan.

tawyuan(桃源村 pasikau), hungye(紅葉村 vakangan), yungkang(永康村 sanungsung), wulin(武陵村 buklavu), luansan(鸞山村 tulanzang). au izua puluq sa ita a qinaljan imaza:

kainisungan(卡努舒岸), kamisatu(卡米莎度), kaminu(卡米努),

nakanu(拿卡努), sununsung(蘇儂頌), buklavu(布谷拉夫),

kalisahan(卡里沙汗), minami(米娜咪), vakangan(瓦岡岸), pasikau(巴喜告), talunas(達魯那斯).

aza luansan mula mecevung kata tawyuan mula a pana, ika namavaday aicu drusa a kadjunangan, saka yenpin guan masan ta tjanasekuya ma alang a qinaljan.

rikishi[edit | edit source]

aza yenpin guan kasicuayan avan nu rukai zuku a linaulj, ka citing a djiday, aza bunun zuku kemasi nantu(南投) pakagadugaduan patje maza au linidjelj ta qinaljan.

ka ripun a djiday, aicu a  kacalisian a kadjunangan nua taituting guansandjin, sinan na kacalisian a quma, avan za sihu a kinsac na djemadjas a kanrivi. ka 1941 a cavilj, izua nebenlu(內本鹿) livulivu, saka aza bunun zuku minili paljeteku sema pairang, au patjavat sema luyezuang(鹿野庄) rikunghu(雷公火) i sanye(上野), zungye(中野) kata siaye(下野) aicu tjelu a kakaizuanan. au kapuamin a maqaqeci, qepuing nanga aicu tjelu a qinaljan masan lusan(鸞山) mula. saka avan nu lusan mula sipavecik payenpin guan. au ka 1946 a cavilj, aza yenpin guan kemasi luye guan a kitjuwaya a kanri, sipungadan ta “yenpin” kemasi ti kamakama “鄭成功”, au linindjelj ta “yenpin guan” patjeljatucu. pitjayvili ta 1990 a cavilj anga, aza kacalisian kinemenemen pakata bunka niamadju. tjatjuruvuan a kacalisian patagilj a pavalitan ta ngadan matu a kacalisian a ngadan, ka 2014 a cavilj, aza guciu qivu ta “yenpin” aicu ngadan neka kanki kata imaza a kadjunangan, saka patagilj maljavar kata sikataqaljan pakata atalasi a ngadan a guan.

guciu[edit | edit source]

sazazatj guciu
sangasangasan kata sikamasanmusalj 胡元貞
pitjayvililj a 1951 a cavalj
sangasangasan, sikamasanmusalj kata sikamasantjelulj 林生
sikamasan simatjelj kata sikamasan limalj 余忠義
sikamasan nemelj kata sikamasan pitjulj 胡洋考
sikamasan valulj kata sikamasan sivalj 古義
sikamasan simuluq 蔡全福
sikamasan simuluq saka ita kata sikamasan simuluq saka drusa 邱勝英
sikamasan simuluq saka tjelu kata sikamasan simuluq saka sepatj 胡武仁
sikamasan simuluq saka lima 胡振英
sikamasan simuluq saka lima 胡榮典 (sevalit ti 胡振英)
sikamasan simuluq saka unem kata sikamasan simuluq saka pitju 胡榮典
sikamasan simuluq saka alu 胡黃廣文(tucu)

caucau[edit | edit source]

cavilj caucau +:metjeruvu

-:mavekelj (%)

1981 sepatj kuzulj sa sepatj taiday sa pitju puluq sa alu a caucau (4,478 a caucau) —    
1986 sepatj kuzulj sa drusaiday sa alu puluq sa sepatj a caucau  (4,284 a caucau) −4.3%
1991 sepatj kuzulj sa puluq sa pitju a caucau (4,017 a caucau) −6.2%
1996 tjelu kuzulj sa alu taiday sa siva puluq sa ita a caucau (3,891 a caucau) −3.1%
2001 tjelu kuzulj sa pitju taiday sa drusa puluq sa siva a cuacau (3,729 a caucau) −4.2%
2006 tjelu kuzulj sa pitju taiday sa tjelu a caucau (3,703 a caucau) −0.7%
2011 tjelu kuzulj sa lima taiday sa unem puluq a caucau (3,560  a caucau) −3.9%
2016 tjelu kuzulj sa lima taiday sa drusa puluq sa tjelu a caucau (3,523 a caucau) −1.0%
2021/2 tjelu kuzulj sa lima taiday sa unem puluq sa lima a caucau (3,565 a caucau) +1.2%

nasidjaravacan[edit | edit source]

kunglu
TW PHW9.svg masansivalj a djalan i taiwan
vinaciqan ta djalan(naking djalan)
TW CHW197.svg itaiday siva puluq sa pitju a vinaciqan (cemalivat guansan, luye kata yanpin)    
vinaciqan ta djalan (naguan djalan)
taitu tjelu puluq sa drusa a vinaciqan  
taitu tjelu puluq sa unem a vinaciqan  
taitu sepatj puluq a vinaciqan
basu
basu a ding dung

sinupuan[edit | edit source]

sinupuan
gaku na kutjung
gaku na kutjung a tawyuan(桃源)
gaku na kukumin
gaku na kukumin a tawyuan
gaku na kukumin a wulin(武陵)
gaku na kukumin a hungye(紅葉)
gaku na kukumin a luansan(鸞山)

kivangvangan[edit | edit source]

紅葉少棒紀念館 na hungye sinipapukinim ta benulu a umaq

紅葉溫泉 hungye a ungesing

布農族射耳祭 puyuma zuku a malahtangia

松楓橋 sungvung tjakudrang

racev[edit | edit source]

李子 sumumu
甘蔗 tjeves
梅花 na umi a hana

kasizuan[edit | edit source]