Wp/pwn/Xincheng

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | pwnWp > pwn > Xincheng
sincen

(新城鄉)

ljaljevavavan na sincen
sincen imaza(qudjidji a pinakeljang)
na tjaivavaw a sihu a kinapangaljan a paljavak kalingu king
sicuayanga a ngadan daluwan(大魯宛), yenhay(研海), takidis
sepaljavak alu a mula, drusa taiday sa drusa puluq sa sepatje a talingan
sihu

-guciu

-remasudj a kilalaing takakudan a pacaqan

-qinati a hulic a sihu

-何禮臺(pacun ta guciu na sincen)

-nasesincen a gukusiu

-daihiyukay na sincen

pulingetjan nua kadjunangan 29.4095 km²
kinamamamawan tua vavavan nua gadu puluq sa pitju a maru vavavan tadjekuacan (17m)
caucau

-pipenuljatan na caucau-papu ngadan tjai sangasangas

-paljingan

-ita kudrav sa siva kuzulj sa siva taiday sa siva puluq sa siva a caucau(19,999)(2021 a cavilj tjelu a qiljas)

-masansimatjelj

-pitju kuzulj sa alu taiday sa unem puluq sa pitju a paljingan (7,867)

sasupuan na yubinkiuku/yuzeng 971
pukeljang a venecikan na takakudan a umaq a sihu 10015040
tjuljivar ta guan hualien hici, siulin

sincen(新城鄉)

sincen guan (tinurukuan: alang paru;’inamizukuan: sudadatan;pinairangan: sin-siânn-hiong;nginaingayngan: sinˋ shang hiongˋ), sicuayan izua drusa ngadan timadju tauta duluman kata daluwan. i maza i pasaviri tua taiwan a kalingu king, a i viri kata keledep nakidjekec tua siulin, a i tjaikacedas na kicevung tua taipingyan, a i navalj kicaing ta milun pana dideq kata hualien hici. a sikici 29.4095 km², na ljaqedi  ta hulien hici avan ta tjaljakedrian a qinaljan i kalinguking.

aicu guan sangasangasan a siljitaladje ta kalingu, aza kinaizuanan a kadjunangan a kicain ta gadu sa i ljaving ta ljavek, saka izua ngadan “sincen kasintan” aya qivu. aza ljaviljaving a paka ljavek a djalan kemasi navalj i cisintan(七星潭) sema viri mata yueyawan(月牙灣) a pacunan ta ljavek. izua liaw talem a racev kata kakudanan, mirazek ta sengsengan a qacilay kata inalang a qaciljay. saka taqinaljan kidjalu tu salenguwaq, izua masa ljivavaw mirazek a kivangavangan.  

ljadut ta hualien hici, mamaw kata djian guan mirazerazek a hici, aicu penuljat ta hici a caucau kimaya djemaljum drusa puluq kudraw. au a i kalinguking tjaljaqacavan a vavelian a siubay “carrefour”, “hola”, imaza a king.

kadjunangan[edit | edit source]

a kadjunangan i sincen guan sedjlj lizulizu, avan angata 97% pakata penuljat a kadjunangan a guan. a kinalangan nua kadjunangan ladruq saka lusepitj, maka ljaviljaving kemasi viri patje navalj tu 16 km, a kemasi kacedas patje keledep tjalja melavan kimaya 5 km. izua milun(美崙) pana, sanzan(三棧) pana kata shumici(須美基) pana cemalivat semamaza. au pakata sengsengan, ngiu, kiciqaw, izuanan semaqaciljay miraezk tauta. pakata kinapangaljan a paljavak i sincen guan, izua alu qinaljan, sinecen, senan, kangle, dahan, beipu, djalin, djali kata djasin. a penuljat a guan izua sincen kata beipu, aicu drusa qinaljan piniliq pasaviri a sincen kata pasanavalj a sincen. aicu drusa a qinaljan avan za sanzan pana a dideq. aza kinacadjan tu 12 km. aicu pasaviri a sincen matjadrusa mula izua sincen kata senan, na kicaing ta tairuku nua kuka kakivangvangan kata suhua kunglu. izua gaku na kutjung a siulin, gaku na kukumin a sincen, disiaba i sincen, biu i sincen, sincen a kakivangvangan, sincen a sicuayan a hici. sinipapungadan a nanemanga i maza i pasaviri a sincen, ljakua aicu imaza a caucau amin tu drusa kuzulj sa lima taiday. kimaya 1/8 pakata penuljat a guan. au izua unem a qinaljan, beipu, djali, dahan, kangle, djasin kata djalin, kimaya aza penuljat a caucau pakata sincen guan imaza. a kinaljcadjan izua tu 3 km kata hualien hici, izua disiba i beipu, sincen a gukusiu kata venecikan na takakudan a umaq, na nugiu cacukingan, iubingkiyuku, kakipucemelan a kalingu nua sivitai a kuga, cisintan, kalingu hikugiu, tjasan hikugiu na sivitai, dahan daigaku, kuzing haysin kaucung a gaku, gaku na kutjung a sincen, na sihu a papudingkingki kata vavelian a siubay “carrefour”, a tjalja papazangal a kikang imaza linindjelj.

kalevelevan[edit | edit source]

a kalevelevan semezan tu kemaledeledev, a ta caviljan a sezaman 22.5°C, au a sikudjaljan avan 2264 mm, nasuzusi a igininkan a kalevelevan.

cinalivatan[edit | edit source]

aicu sincen guan ka sicuayan pakata turukuzuku a qivu “daluwan”, saka pairang a qivu “duluman” kata “dawkeman”. ka cinting a djiday, ti wuchuan(吳全) kacuing a nugiw semamaza a qemuma, lja turukuzuku puliaw a kiqeci malap tua quluqulu, au cukulu ta ripa sikiqecen ta turukuzuku, avan nu sikipu ngadan ta “sincen”(imi atalasi a hici)” . ulja aza izua kacalisian mangetjez a kilivu avanzua kitjukuda vaik a pasanavalj. ka 1875 a cavilj, ti kamakama a ludacun(羅大春) kacuing a sivitai semandjalan kemasi suaw(蘇澳) mata kalingu, au sinivarung imaza masan ta sangasangasan a guan siljitaladje ta kalingu, saka izua ngadan “sincen ” aya qivu. ka 1896 a cavilj, lja yiwe(乙未) makilu ta ripun a maqaqeci avan zua qavan nua ripun semamaza. ka 1914 a cavilj, aza ripun kamakama zudjudjian zumatay (佐久間左馬太) kacuing a sivitai vaik a kiqeci djemadjas tu turukuzuku, ka maka semanguaq lemingdjelj ta kalingukangting(花蓮港廳) a sincen citing(支廳), aza ripun sihu ulja mapuala ta sinikakudan ti kamakama zudjudjian, saka ka 1920 a cavilj, cemekaulj aza ngadan ta “yenhay” timadju, sincen citing pavalitan ta “yenhay citing” , a sini varung lemindjelj pinyei(平野) ci. ka 1937 a cavilj, aicu pakata kalingukangting a pavalitan a sirasudjan, cucansu pavalitan tua citing. sualapen yenhay citing, saka pinyei ci pavalitan ta “yenhay zuang”, kanri pakata kalingukangting a kalingudjin. au kapuamin a maqaqeci  avan nanan za kinipungadan, kanri ta kacalisian a kadjunangan nasekalingudjin, linindjelj ta yenhay guan imaza, saka ka 1946 a cavilj, pavalian ta “sincen” aicu a ngadan, “sincen guan” aya, au ulja ceviqen a kacalisian a kadjunangan, linindjelj ta siulin guan patje tucu.    

guciu[edit | edit source]

sazazatj guciu
sangasangasan kata sikamasanmusalj 鄭德運
sikamasan tjelulj 吳萬紫
sikamasan simatjelj kata sikamasan limalj 曾炳西
sikamasan nemelj kata sikamasan pitjulj 吳萬紫
sikamasan valulj kata sikamasan sivalj 林榮亮
sikamasan simuluq kata sikamasan simuluq saka ita 陳朝和
sikamasan simuluq saka drusa kata sikamasan simuluq saka tjelu 傅慶華
sikamasan simuluq saka sepatj kata sikamasan simuluq saka lima 何禮台
sikamasan simuluq saka unem kata sikamasan simuluq saka pitju 錢自立
sikamasan simuluq saka alu 何禮台

paljavak tua kadjunangan[edit | edit source]

matja 8 qinaljan i sincen. matja 12 qinaljan imaza, pacidal(華陽部落), paudadan(大德﹙巴烏拉藍﹚部落), lalumaang(東方羅馬部落), palamitan(康樂部落), kaliyawan(嘉里部落), cilapuk(嘉新部落), sudadatan(新城部落), pibutingan(順安部落), hupu(北埔部落), katanka(佳林部落), pabuisan(北星部落), palinkaan(復興部落).

caucau[edit | edit source]

cavilj caucau +:metjeruvu

-:mavekelj

(%)

1981 ita kudrav sa alu a kuzulj sa drusa a taiday sa tjelu puluq sa unem a caucau (18,236 a caucau) -
1986 ita kudrav sa siva kuzulj sa itaiday sa tjelu puluq sa lima a caucau (19,135 a caucau) +4.9%
1991 ita kudrav sa siva kuzulj sa drusa taiday sa alu puluq sa unem a caucau (19,286 a caucau) +0.8%
1996 drusa kudrav sa tjelu a taiday sa tjelu puluq sa sepatj a caucau (20,334 a caucau) +5.4%
2001 drusa kudrav sa pitju taiday sa drusa a caucau (20,702 a caucau) +1.8%
2006 drusa kudrav sa alu taiday sa drusa puluq sa drusa a caucau (20,822 a caucau) +0.6%
2011 drusa kudrav sa itaiday sa tjelu puluq a caucau (20,130 a caucau) -3.3%
2016 drusa kudrav sa drusaiday sa pitju puluq sa sepatj a caucau (20,274 a caucau) +0.7%

a sincen guan masansimatjelj a caucau i kainlinguking, au masansitjelulj a mavalidan pakata kinapangaljan a paljavak. saka aicu a mavalidan tjaljavavaw ta na kuka a papamaw. tucu 15 a caviljan, aza caucau itua 20000-21000, ka 2019 a cavilj lima qiljas mamaw kata 2011 a cavilj a cuaucau. ika na miralua a tjuruvuan ta caucau. avan nu masan maljian na hici a mirazek i taiwan. ljakua tucu a kinsihu i beipu mula semanumaq tu 651 paljingan a ljavavavavan izua tu pitju a sinan na maqacuvucuvung a kakaizuanan, a sinan tjaljatekuan avan za siubay, au kinsihu a kisang djemaulj ta uli sa siubuy a sengesengan. lja aicu a kadjunangan ljadut ta hualien hici, izua qacaqaca a  siuby linindjelj imaza, nu tjaivilianga qatjaw masan tua i kalingu a tjaljat djaljavan a mirazek a kadjunangan.

nasidjaravacan[edit | edit source]

kisiya a djalan
taiwan kisiya kanriki
a kisiya a djalan a cemalivat tua taiwan i pasa viri
disiaba i sincen
disiaba i beipu(北埔)
basu
basu a kalingu
basu a tairuku
basu a ku kang
basu a dunglian
basu a sudu
basu a taipaq
basu a hici nua kalingu king
kunglu
TW PHW8.svg masansivalulj a djalanan i taiwan (zunghen kunglu)
TW PHW9.svg masansivalj a djalanan i taiwan (suhua kunglu)
vinaciqan ta djalan
TW CHW193.svg itaiday siva puluq sa tjelu a vinaciqan          
hikugiu
kalingu hikugiu

sinupuan[edit | edit source]

daigaku
dahan daigaku
kaucung a gaku
kuzing haysin kaucung a gaku
gaku na kutjung
gaku na kutjung a sincen
gaku na kutjung a siulin
gaku na kukumin
gaku na kukumin a sincen
gaku na kukumin a beipu
gaku na kukumin a kanle(康樂)
gaku na kukumin a djali(嘉里)

hasisiw[edit | edit source]

i kalingu sincen a hasisiw

gimeng a beipu(北埔)

gimeng a djali(嘉里)

gimeng a djamin(佳民)

gimeng a djawan(加灣)

kakipucemelan[edit | edit source]

kakipucemelan a kalingu nua sivitai a kuga

sincen isisiu  

kinsic[edit | edit source]

nugiu[edit | edit source]

izua talem a racev, katawa, puday, ljaceng, paday kata vurasi. izua mapulju na temalem ta suyka, rigayan a qudis, veljevelj kata kamurav. pakata ziriu a kinisan nua kingsihu, aza i sincen guan a dikilu qumaing a kadjunangan 943.87 marutarauljan. tucuan cavilj lja tja sanpazangalem a nugiu sengsengan kata kaizuangata kakivanvanngan tu mirazek, aza nugiu patagilj a papirazek ta i qinaljan a maljian a racev sipaveli pasa gaikuk, paruza katawa, vasa, vurasi, zinaung qaljeceqec a ljaceng kata lukuc. a pakata kiciqaw, izua paka pana puciqavan kata pakaljaving ta ljavek. makapana a ciqaw izua liaw a maljetimalj a kanaciqavan, saka izua kisan cukuluing tua malji a na ciqaw a racev a kuba. pakata pana puciqavan, liaw a ukui amareka ciqaw, hama kata quzang.

kuba[edit | edit source]

sincen guan a sengsengan avan za malanglang ta qaciljay, izua mareka maljimalji a kana qaciljaciljaing, izua zaqtja. au penuljat drusa pulua sa tjelu a kuba, nu ita cavilj a inalangan izua tu lima puluq sa sepatj a laulavan.  

siubay[edit | edit source]

kivangavangan[edit | edit source]

aicu ziriu pakata caucau semamaza i cisintan(七星潭)

cavilj caucau a penuljat pakata cavilj caucau pakata ljemitaqiljas +:metjeruvu

-:mavekelj

(%)

2014 1,249,196 104,100 -20.66%
2015 1,404,469 117,039 +11.06%
2016 1,441,282 120,107 +2.62%
2017 1,358,944 113,245 -5.71%
2018 1,062,612 88,551 -21.81%
2019 1,185,843 98,820 +10.47%
2020 731,466 60,956 -38.32%

racev[edit | edit source]

酸菜 qaljeceqec a ljacen
九號花生 paketjaw
木瓜 katawa
麻糬 qavay
芋心番薯 vurasi kata vasa italadj
翻車魚 manbu ciqaw
大理石 djiljeqi a valjy
玫瑰石 qaciljay a mikui

kasizuan[edit | edit source]