Wp/osi/Krim (Republik)

Template:Wp/osi/Infobox country

Républik Otonom Kriméa (Template:Wp/osi/Lang-uk, Avtonomna Respublika Krym; Template:Wp/osi/Lang-ru, Avtonomnaya Respublika Krym; Template:Wp/osi/Lang-crh, Къырым Мухтар Джумхуриети), punika satunggaling laladan otonom utawi republik otonom ing Ukraina ingkang gadhah luas wewengkon 26.200 km² lan populasi 1.994.300 jiwa (2005). Kutha krajanipun inggih punika Simferopol. Républik Otonom Kriméa punika lajeng mardika saking Ukraina mawi ngwontenaken referendum ingkang kontrovèrsial lan salajengipun nggabung kaliyan Fédérasi Ruslan.

Sajarah

Ing pungkasan taun 1917 ing Krimea, saksampunè ngantos taun-taun bergolak Perang Saudara Ruslan, pungkasané nggayuh kemerdekaan Républik Rakyat Krimea. Anananging nagara punika berumur pendek amargi ing Januari 1918, republik punika dipunduduki déning Bolshevik. Antawis taun 1921 lan 1945 wewengkon punika wonten ing Laladan Otonomi Krimea Républik Sosialis Soviet, ingkang kalebet péranganing SFSR Ruslan. Saking taun 1945 status otonom dipuncabut lan republik kaèwah ing Oblast Krims. Ing taun 1954, Krimea kanthi sadayanipun ngantos pamaréntahan Nikita Khrushchev wewengkon punika dipuntransfer saking Ruslan ing Ukraina. Ing wulan Januari 1991 mayoritas penduduk nglampahi referendum nyèrukan kanggé pembentukan Républik Otonomi Krimea ing salebeting Uni Soviet. Kaliyan runtuhipun Uni Soviet ing taun 1991, Krimea dados péranganing nagara merdeka énggal Ukraina, amargi sapérangan ageng ètnis ing Krimea dipundominasiaken ètnis Ruslan sasampunipun program transmigrasi saking Ruslan hal punika njalari pinten-pinten ketegangan antawis Ukraina lan Ruslan. Ing tanggal 6 Mèi 1992 mendet parlemen ing Simferopol konstitusi kapisah kanggé Républik ingkang énggal dumadi saking Crimea. Hal punika ugi dipunsepakati manawi Républik Krimea minangka sebuah republik otonom ing Ukraina badhé dipunlajengaken. Ing wanci punika Républik Krimea utawi Républik Otonomi Qirim gadhah senjata lan bendera piyambak.

Dhémografi

Miturut sensus Ukraina ing taun 2001, ing tlatah punika berpenduduk 2.033.736 tiyang kaliyan komposisi ètnis inggih punika:

Ruslan-58,3%
Ukraina-24,3%
Krimtataren-12,1%
Bélarusians-1,44%
Tatar-0,54%
Armenia-0,43%
Yahudi-0,22%

Manawi basa Ukraina inggih punika basa resmi nagara pamaréntah nasional, punika boten kadadosan ing Républik Krimea, ing pundhi pamaréntah lokal taksih ngginakaken basa Ruslan. Sanesipun kaping kalih basa punika ugi kasebar ing sadaya republik inggih punika basa Krimtataars ingkang kalebet ing kelompok basa Turki. Miturut sensus taun 2001 basa-basa ingkang dipun-ginakaken inggih punika:

Russian-77%
Krimtataars-11,4%
Ukraina-10,1%

Pembagian Administratif

Krimea dipunperang dadosi 25 laladan: 14 raion s (dhistrik s) lan kutha kutha 11, kanthi resmi dipuntepang dados "wewengkon dipunatur déning dewan kutha".^[1] Manawi Kota Sevastopol manggèn ing ujung Krimea, kanthi administratif kapisah saking sisa Krimea lan punika salah satunggaling saking kalih kutha mliginipun saking Ukraina. Sevastopol, manawi gadhah administrasi kapisah, terintegrasi ing infrastruktur saking sadaya ujung.

Rayon

375px|left|Subdivisi dari Crimea

1. Bakhchisaray Raion

2. Bilohirsk Raion

3. Dzhankoy Raion

4. Kirovske Raion

5. Krasnohvardiyske Raion

6. Krasnoperekopsk Raion

7. Lenine Raion

8. Nizhnyohirskyi Raion

9. Pervomayske Raion

10. Rozdolne Raion

11. Saky Raion

12. Simferopol Raion

13. Sovetskyi Raion

14. Chornomorske Raion

Kota Munisipalitas

15. Alushta municipality

16. Armyansk municipality

17. Dzhankoy municipality

18. Yevpatoria municipality

19. Kerch municipality

20. Krasnoperekopsk municipality

21. Saki municipality

22. Simferopol municipality

23. Sudak municipality

24. Feodosiya municipality

25. Yalta municipality

[[Wp/osi/Gambar:Simferopol center.jpg|thumb|right|Simferopol]]

Kota Ageng

15px Simferopol: capital
15px Sevastopol: Hero City, Black Sea Fleet base (administratively separate)
15px Kerch:Hero City, important industrial, transport and tourist centre
15px Yevpatoria: major port, a rail hub, and resort city
15px Feodosiya: port and resort city

15px Yalta: one of the most important resorts in Crimea
15px Dzhankoy: important railroad connection
15px Bakhchisaray: historical capital of the Crimean Khanate
15px Krasnoperekopsk: industrial city
Armyansk: industrial city
15px Alushta: resort city

Géografi lan Iklim

Krimea manggèn ing pasisir lor Laut Cemeng lan ing pasisir kilent Laut Azov, kawtesan kaliyan Oblast Kherson saking Lor. Manawi wonten ing pérangan Kilen daya ujung Krimea, kutha Sevastopol nggad status munisipalahi mliginipun nanging status kapisah kaliyan Ukraina. Total luas lahan Crimea inggih punika Template:Wp/osi/Convert.

Gladri

Srengéngé sumerep ing Sevastopol.
Gunung Burun.
Jurang Yalta.
Peta Krimea ing kutha-kutha gedhé.
Srengéngé sumerep ing Sevastopol.
Gunung Crimea cerak kutha Alushta.

Waosan Lanjutan

Template:Wp/osi/Ru icon Bazilevich Basil Mitrofanovich. (1914) From the history of the Moscow-Crimea relations in the first half of XVII century Template:Wp/osi/Webarchive (Из истории московско-крымских отношений в первой половине XVII века) at Runivers.ru in DjVu and PDF formats
Template:Wp/osi/Ru icon Bantysh-Kamensky Nikolay. (1893) Register of cases of Crimean court with 1474 to 1779 Template:Wp/osi/Webarchive (Реестр делам крымского двора с 1474 по 1779 год) at Runivers.ru in DjVu and PDF formats
Template:Wp/osi/Ru icon Berg Nikolai. (1858) Sevastopol album by N. Berg Template:Wp/osi/Webarchive (Севастопольский альбом Н. Берга) at Runivers.ru in DjVu and PDF formats
Template:Wp/osi/Ru icon Berezhkov Michael N.Plan for the conquest of the Crimea compiled during the reign of Emperor Alexis of Russia Slav scholar Yuri Krizhanich Template:Wp/osi/Webarchive (План завоевания Крыма составленный в царствование государя Алексея Михайловича ученым славянином Юрием Крижаничем) at Runivers.ru in DjVu and PDF formats
Template:Wp/osi/Ru icon Berezhkov Michael N. (1888) Russian captives and slaves in the Crimea Template:Wp/osi/Webarchive (Русские пленники и невольники в Крыму) at Runivers.ru in DjVu and PDF formats
Template:Wp/osi/Ru icon Bogdanovich Modest I. (1876) Eastern War 1853-1856 Template:Wp/osi/Webarchive (Восточная война 1853-1856 гг.) at Runivers.ru in DjVu format
Template:Wp/osi/Ru icon Dubrovin Nikolai Fedorovich. (1900) History of the Crimean War and the defense of Sevastopol Template:Wp/osi/Pranala mati (История Крымской войны и обороны Севастополя) at Runivers.ru in DjVu format
Template:Wp/osi/Ru icon Dubrovin Nikolai Fedorovich. (1885–1889) Joining the Crimea to Russia Template:Wp/osi/Webarchive (Присоединение Крыма к России) at Runivers.ru in DjVu format

Cathetan suku

Template:Wp/osi/Reflist

Rujukan

Template:Wp/osi/Reflist

Template:Wp/osi/Cite book
Template:Wp/osi/Cite web
Template:Wp/osi/1911
Crimea, terra di mille etnie, 1993 di Giuseppe D'Amato in Il Diario del Cambiamento. Urss 1990 – Russia 1993. Greco&Greco editori, Milano, 1998. pp. 247–252. ISBN 88-7980-187-2 (The Diary of the Change. USSR 1990 – Russia 1993) Book in Italian.
Crimea, la penisola regalata di Giuseppe D'Amato in L’EuroSogno e i nuovi Muri ad Est. L’Unione europea e la dimensione orientale. Greco&Greco editori, Milano, 2008. pp. 99–107 ISBN 978-88-7980-456-1 (The EuroDream and the new Walls at East. The European Union and the Eastern dimension) Book in Italian.