Wp/nyn/Zimbabwe
| part of | Southern Africa, East Africa |
|---|---|
| inception | 18 April 1980 |
| official name | Zimbabwe, Zimbabwe, République du Zimbabwe, Rhodesia |
| native label | Zimbabwe |
| participant in | Kivu conflict |
| named after | Great Zimbabwe |
| anthem | National Anthem of Zimbabwe |
| culture | culture of Zimbabwe |
| motto text | Unity, Freedom, Work, Unitat, llibertat, treball, Undeb, Rhyddid, Gwaith |
| continent | Africa |
| country | Zimbabwe |
| capital | Harare |
| located in time zone | UTC+02:00, Africa/Harare |
| coordinate location | 19°0′0″S 30°0′0″E |
| coordinates of easternmost point | 19°46′35″S 33°3′45″E |
| coordinates of northernmost point | 15°36′41″S 29°49′25″E |
| coordinates of southernmost point | 22°25′15″S 31°18′33″E |
| coordinates of westernmost point | 17°54′34″S 25°14′14″E |
| geoshape | Data:Zimbabwe.map |
| highest point | Mount Nyangani |
| lowest point | Runde River |
| office held by head of state | President of Zimbabwa |
| head of state | Emmerson Mnangagwa |
| office held by head of government | President of Zimbabwa |
| head of government | Emmerson Mnangagwa |
| legislative body | Parliament of Zimbabwe |
| central bank | Reserve Bank of Zimbabwe |
| shares border with | Zambia, Mozambique, South Africa, Botswana |
| driving side | left |
| electrical plug type | AC power plugs and sockets: British and related types, BS 1363 |
| replaces | Southern Rhodesia |
| studied by | Zimbabwean studies |
| official website | https://www.zim.gov.zw/index.php/ |
| hashtag | Zimbabwe |
| top-level Internet domain | .zw |
| flag | flag of Zimbabwe |
| coat of arms | coat of arms of Zimbabwe |
| geography of topic | geography of Zimbabwe |
| has characteristic | partly free country |
| history of topic | history of Zimbabwe |
| railway traffic side | left |
| maintained by WikiProject | WikiProject Zimbabwe, WikiProject Countries |
| economy of topic | economy of Zimbabwe |
| demographics of topic | demographics of Zimbabwe |
| mobile country code | 648 |
| telephone country code | +263 |
| emergency phone number | 999, 994, 995, 993 |
| licence plate code | ZW |
| maritime identification digits | 679 |
| Unicode character | 🇿🇼 |
| category for maps or plans | Category:Maps of Zimbabwe |
| Commonwealth Sport country code | ZIM |



Zimbabwe, omu butongore, Republic of Zimbabwe, n'eihanga eritaine nyanja omu mashuma g'oburugwa-izooba bwa Africa, ahagati y'emigyera ya Zambezi na Limpopo, eri aha nsharo za South Africa omu mashuuma, Botswana omu mashuuma g'oburengyerwa-izooba, Zambia omu matemba, hamwe na Mozambique omuri burugwa izooba. Orurembo rukuru kandi orurikukirayo obuhango ni Harare, kandi orwa kabiri n'orwa Bulawayo.
Eihanga eririmu abantu 16. abantu obukaikuru 6 kurugirira aha kubara kwa 2024, enganda ezirikukirayo obuhango omuri Zimbabwe n'aba Shona, abarikukora ebicweka 80% by'abantu, barikukuratirwa aba Ndebele ab'omumatemba hamwe n'abandi bantu bakye. Zimbabwe eine endimi z'obutegyeki 16, hamwe n'orungyereza, Shona hamwe na Ndebele ezirikukirayo kukoresibwa munonga. Zimbabwe n'omwebembezi w'ekibiina ky'amahanga geeteeraine, ekibiina ky'entunguuka omu mashuuma ga Afirika, ekibiina ky'amahanga ga Afirika hamwe n'akatare k'amahanga g'oburugwa izooba n'amashuuma ga Afirika.
Ekicweka kikamara obwire buraingwa kirikutuurwamu aba San, kandi kikatuura abantu ba Bantu emyaka nka 2,000 enyimaho. Okutandika omu kyasha kya ikumi na gumwe, abantu ba Shona bakombeka orurembo rwa Great Zimbabwe, orwabaire rumwe aha myanya mikuru y'ebyobushubuzi omuri Afirika omu kyasha kya ikumi na ishatu. Okuruga aho,obugabe bwa Zimbabwe bukatebwaho, bukakuratirwa obugabe bwa Mutaipa na Rozvi. Ekitongore kya Bungyereza ekya South Africa ekya Cecil Rhodes kikasharamu ensharo z'ekicweka kya Rhodesia omuri 1890 obu kyahangura Mashonaland kandi bwanyima omuri 1893, Matabeleland bwanyima y'orutaro rwa Matabele orw'okubanza. Obutegyeki bwa Kampuni bukahwa omuri 1923, obu eihanga rya Bungyereza ryatandika kwebembera nk'eihanga eririkwetegyeka. Omuri 1965,gavumenti y'abajungu abatono ekarangirira okwetegyeka nka Rodezia. Eihanga rikagumira okwebaganisamu kw'amahanga goona hamwe n'orutaro rw'abaheekyera rw'emyaka 15 n'amahe g'abahekyera abairaguju; eki kikarugamu endagaano y'obusingye eyareesireho obugabe bwa Zimbabwe omu kwakana 1980.
Robert Mugabe akahinduka enganzi y'eihanga rya Zimbabwe omuri 1980, ekibiina kye ekya ZANU-PF ku kyasingire akaruuru ka boona ahanyima y'okuhendera kw'obutegyeki bw'abajungu, kandi okuruga obwo n'ekibiina ekirikukizayo amaani omu ihanga. Akaba ari omwebembezi w'eihanga rya Zimbabwe kuruga omuri 1987, bwanyima y'okuhindura engyenderwaho y'eihanga eyabaire eri eya purezidenti, kuhisya obu yarekura omuri 2017. Ahansi y'obutegyeki bwa Mugabe, ab'eby'okwerinda bakategyeka eihanga kandi bakaba nibajunanizibwa aha kuhenda ebiragiro by'obugabe bw'abantu, ekyabaire nikijumirirwa ensi yoona. Kuruga 1997 kuhisya 2008, eby'entatsya bikakyendeera munonga (kandi omu myaka y'ahamuheru, okweyongyera kw'ebbeeyi y'ebintu), n'obu kiraabe kitungire entunguuka y'amaani ahanyima y'okukoresa esente ezindi okwihaho doora ya Zimbabwe. Omuri 2017, ahanyima y'omwaka ogurikuhingura ahari gumwe gw'okwesharinga kurwanisa gavumenti ye hamwe n'ebyenfuna bya Zimbabwe ebyabaire nibikyendeera, Mugabe akarekura obutegyeki. Emmerson Mnangagwa atwire ari omwebembezi w'eihanga rya Zimbabwe.