Jump to content

Wp/nyn/Wakiso District

From Wikimedia Incubator
< Wp | nyn
Wp > nyn > Wakiso District

Wakiso District ni disiturikiti omu kicweka kya Uganda ekya rwagati eyehinguririize Kampala, orurembo rwa Uganda orukuru. Orurembo rwa Wakiso nirwo rurikwetwa ekitebe kikuru kya disiturikiti. Kira, orurembo rwa kabiri omubwingi omw'eihanga kandi orurembo rwa Kampala, niruri omu disiturikiti.

Omwanya

[edit | edit source]

Disiturikiti ya Wakiso eri omu kicweka kya rwagati y'eihanga, erikuhikaana na disiturikiti ya Nakaseke na Luweero omu matemba gaayo, disiturikiti ya Mukono omu burugw'izooba, disiturikiti ya Kalangala omu nyanja Nalubaale omu mashuuma, disiturikiti ya Mpigieri omu mashuuma g'oburengyerwa-izooba hamwe na disiturikiti ya Mityana omu matemba g'oburengyerwa-izooba. Wakiso, ahu ekitebe kikuru kya disiturikiti kiri, nikishangwa kiromita nka 20 omu matemba g'oburengyerwa-izooba bwa Kampala, orurembo orukuru rwa Uganda hamwe n'orurembo orurikukirayo obuhango omu ihanga. Obutebeekanisa bwa disiturikiti ni:00 24N, 32 29E.

Omubare gw'abantu

[edit | edit source]

Omuri 1991, okubara kw'abantu omu ihanga ryona kukatebeekanisa abantu ba disiturikiti nka 562,887. Kurugirira aha kubara kw'abantu okwabaireho omu mwaka gwa 2002, disiturikiti ya Wakiso ekaba eine abantu 907,988, ekirikugihindura disiturikiti ya kabiri erikukirayo obwingi omu ihanga. Obwire obwo, abantu 53 ahari igana bakaba bari abaana abari ahansi y'emyaka 18 kandi 17 ahari igana bakaba bari amafuuzi. Okubara abantu omu ihanga ryona n'okucondooza amaka omuri 2014 bikareeta abantu 1,997,418 omu disiturikiti. Ekitongore ky'ebibaro ekya Uganda Bureau of Statistics (UBOS), kikateebereza ngu abantu boona omu disiturikiti, ahagati y'omwaka 2020 bakaba bari 2,915,000. UBOS nayo ekabara ngu omuhendo gw'abantu omu disiturikiti gukeeyongyera aha rurengo rwa 6. obuchweka 7 ahari igana, ahagati ya 2014 na 2020.

Omuhendo gw'abantu omu byafaayo
Omwaka Pop. ±%
1991 562,887 —    
2002 907,988 +61.3%
2014 1,997,418 +120.0%
2020 2,915,200 +45.9%
source:

Ebitongore by'obwebembezi

[edit | edit source]

Disiturikiti ya Wakiso erimu amagomborora abiri hamwe na munisiparite: Kyadondo County, Busiro County. Orurembo rwa Entebbe rukaba rwabaganisibwamu kandi rwaheebwa ekitiinisa ky'orurembo omuri 2020. Disiturikiti neeyongyera kugabanyizibwa omu bitongore ebirikukurira ebyakurataho:

  1. Busukuma
  2. Gombe
  3. Orurembo rwa Kakiri
  4. Katabi
  5. Kasanje
  6. Orurembo rwa Kira
  7. Ssabagabo
  8. Masuliita
  9. Nabweru
  10. Namayumba
  11. Nangabo (ekirimu Gayaza na Kasangati)
  12. Orurembo rwa Nansana
  13. Nsangi
  14. Ssisa
  15. Orurembo rwa Wakiso

Ekitebe kikuru kya disiturikiti nikishangwa omuri Wakiso, kiromita nka 20 omu matemba ga Kampala aha ruguuto orurikuza Hoima. Disiturikiti ya Wakiso eine omwanya ogurikwingana kilomita 2,704 (sq mi 1,044).

Obwebembezi bwa disiturikiti

[edit | edit source]

Obwebembezi buheirwe akakiiko ka disiturikiti, akarimu:

  • Mukuru w'entebe omu disiturikiti
  • Omuhwezi wa mukuru w'entebe aha disiturikiti
  • Omuhandiiki w'eby'esente omu disiturikiti
  • Omuhandiiki wa disiturikiti orikujunanizibwa ahaby'obuhangwa
  • Omuhandiiki w'eby'emirimo n'eby'emikono omu disiturikiti
  • Omuhandiiki wa Disiturikiti omu kikura ky'abantu
  • Omujwekyerwa w'omwebembezi w'eihanga aha disiturikiti
  • Omuhwezi w'omwebembezi w'eihanga aha disiturikiti

Ebintu ebirikureeta abarambuzi

[edit | edit source]

Ebintu ebirikureeta abarambuzi omu disiturikiti, harimu:

Reeba n'ebiindi

[edit | edit source]