Jump to content

Wp/nyn/Tito Okello

From Wikimedia Incubator
< Wp | nyn
Wp > nyn > Tito Okello
Tito Okello
human
sex or gendermale Gorora
country of citizenshipUganda Gorora
name in native languageTito Lutwa Okello Gorora
given nameTito Gorora
family nameOkello Gorora
date of birth15 October 1914 Gorora
place of birthKitgum District Gorora
date of death3 June 1996 Gorora
place of deathKampala Gorora
place of burialKitgum District Gorora
spouseEsther Okello Lutwa Gorora
languages spoken, written or signedEnglish Gorora
occupationpolitician, military officer Gorora
position heldPresident of Uganda Gorora
start of work period1940 Gorora
member of political partyUganda National Liberation Front Gorora
military, police or special rankgeneral Gorora
participated in conflictUganda–Tanzania War Gorora
military branchBritish Army Gorora
award receivedRibbon bar of the Kagera River Medal Gorora

Tito Lutwa Okello (akazaarwa ebiro 15 Okwa ikumi omuri 1914 okuhisya ebiro 3 Okwa mukaaga omuri 1996) akaba ari omuserukare kandi omu by'obutegyeki owaabaire omwebembezi wa Uganda owa munaana kuruga ebiro 29 Okwa mukaaga omuri 1985 kuhisya ebiro 26 Okw'okubanza omuri 1986.[1]

Ebirikumukwataho

[edit | edit source]

Tito Okello akazarirwa omu maka ga Acholi omuri 1914 omuri Namukora,[2] omuri Disiturikiti ya Kitgum.[3]

Akeegaita aha King's African Rifles omuri 1940 kandi yaaheereza omu kampeyini ya East Africa omu rutaro rw'ensi yoona orwa kabiri. Nk'omuserukare w'amahe, akaba aine emirimo mingi.

Nk'omwe ahabagizi ba purezidenti Milton Obote, Okello akaza omu buzaahe bwanyima y'okwihaho obutegyeki bwe omuri 1971 ekyareteire Idi Amin kuba omutegyeki wa Uganda omusya. Omuri 1972, abahekyera bakatahirira Uganda kwenda kugarura Obote. Okello akaba ari omwe aha beebembezi b'ekibinja ky'abahekyera abaataahirira Masaka.[4]

Okurumba kukasingwa amahe ga Uganda agabaire nigamushagika. Okello akeetaba omu rutaro rwa Uganda na Tanzania. Akaba ari omwe aha bakuru omu mukago ogwabaireho ahagati y'amahe ga Tanzania People's Defence Force hamwe n'amahe ga Uganda National Liberation Army (UNLA) okwiha Amin omu butegyeki omuri 1979. Omuri 1980, Obote akagarurwaho nk'omwebembezi w'eihanga. Okello akatooranwa kuba omuduumizi wa UNLA kuruga omuri 1980 kuhisya omuri 1985[1]

Ebihandiiko ebirikugambwaho

[edit | edit source]
  1. 1 2 https://en.wikipedia.org/wiki/Tito_Okello#cite_note-President-1
  2. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tito_Okello#cite_note-2
  3. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tito_Okello#cite_note-Toes-3
  4. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tito_Okello#cite_note-4