Wp/nyn/Tanzania
| part of | East Africa |
|---|---|
| inception | 26 April 1964 |
| official name | République unie de Tanzanie |
| native label | Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, United Republic of Tanzania |
| ethnic group | Bantu people |
| participant in | Uganda–Tanzania War |
| named after | Tanganyika, Zanzibar Islands |
| official language | Swahili, English |
| anthem | Mungu ibariki Afrika |
| culture | culture of Tanzania |
| motto | Freedom and Unity |
| continent | Africa |
| country | Tanzania |
| capital | Dodoma |
| located in time zone | UTC+03:00, East Africa Time, Africa/Dar_es_Salaam |
| coordinate location | 6°18′25″S 34°51′14″E |
| coordinates of easternmost point | 7°38′23″S 39°54′28″E |
| coordinates of northernmost point | 0°59′8″S 30°46′7″E |
| coordinates of southernmost point | 11°45′39″S 36°31′12″E |
| coordinates of westernmost point | 6°14′13″S 29°43′22″E |
| geoshape | Data:Tanzania.map |
| highest point | Mount Kibo |
| lowest point | Indian Ocean |
| office held by head of state | President of Tanzania |
| head of state | Samia Suluhu Hassan |
| office held by head of government | President of Tanzania |
| head of government | Samia Suluhu Hassan |
| executive body | Cabinet of Tanzania |
| legislative body | National Assembly |
| central bank | Bank of Tanzania |
| currency | Tanzanian shilling |
| driving side | left |
| electrical plug type | AC power plugs and sockets: British and related types, BS 1363 |
| replaces | Tanganyika, People's Republic of Zanzibar |
| official website | https://www.tanzania.go.tz/ |
| hashtag | Tanzania |
| top-level Internet domain | .tz |
| flag | flag of Tanzania |
| coat of arms | coat of arms of Tanzania |
| geography of topic | geography of Tanzania |
| has characteristic | partly free country |
| history of topic | history of Tanzania |
| most populous urban area | Dar es Salaam |
| open data portal | Tanzania data portal |
| economy of topic | economy of Tanzania |
| demographics of topic | demographics of Tanzania |
| mobile country code | 640 |
| telephone country code | +255 |
| emergency phone number | 112, 114, 115 |
| GS1 country code | 620 |
| licence plate code | EAT |
| maritime identification digits | 674, 677 |
| Unicode character | 🇹🇿 |
| category for maps or plans | Category:Maps of Tanzania |
| Commonwealth Sport country code | TAN |

Tanzania, omu butongore ni United Republic of Tanzania, n'eihanga omuri burugwa-izooba bwa Africa omu kicweka kya African Great Lakes. Ekateerwa Uganda omu matemba g'oburengyerwizooba; Kenya omu matemba g'oburengyerwizooba; enyanja ya Buyindi omuri burugwa izooba; Mozambique na Malawi omu mashuuma; Zambia omu mashuuma g'oburengyerwa izooba; hamwe na Rwanda, Burundi, hamwe na Kongo omuri burengyerwa izooba. Kurugirira aha kuteebereza kwa 2024,Tanzania eine abantu nka 67. obukaikuru butaano,[1] ekirikugihindura eihanga eririmu abantu baingi munonga erishangwa omu mashuuma ga equator.
Ebihangirwe bingi eby'omugasho ebirikukwata ahari hominid bishangirwe omuri Tanzania. Omu bwire bw'amabaare hamwe n'obw'ekikomo, okufuruka kw'abantu omu Tanzania kukaba kurimu abantu abarikugamba orurimi rwa Cushitic orurikushushana n'abantu ba Iraq abarikugyenda omu mashuuma kuruga omuri Ethiopia eya hati; [2] abantu ba Cushitic abarikuruga omu burugwa izooba kuruga omuri Tanzania kuruga omu matemba g'enyanja ya[2]: orupapura 18 Entambura ezi zikabaho omu bwire bumwe n'okutuura kw'abantu ba Mashariki kuruga West Africa omu myanya y'enyanja Nalubaale hamwe n'enyanja Tanganyika.[2][3] Aha muheru gw'ekyasha kya 19, eitaka rikakuratibwa obutegyeki bwa Bugirimaani nka German East Africa, kandi eki kikakuratirwa obutegyeki bwa Bungyereza bwanyima y'orutaro rw'ensi yoona orw'okubanza obu ryabaire niritegyekwa nka Tanganyika, hamwe n'ekibira kya Zanzibar Archipelago ekyasigaireho obutegyeki Bwanyima y'okwetegyeka omuri 1961 na 1963, ebitongore bibiri bikakwatanisa omuri 1964 kutandikaho eihanga rya United Republic of Tanzania.[4] Tanganyika ekegaita aha kibiina kya Bungyereza ekya Commonwealth kandi Tanzania ekaguma eri memba w'ekibiina kya Commonwealth nk'eihanga eririkukwatanisa.[5]
Eriizooba, eihanga n'eihanga ry'omwebembezi w'eihanga eririmu engyenderwaho y'eihanga n'orurembo orukuru oruri omu rurembo rwa Gavumenti (Dodoma);[6] orurembo orukuru orwabaireho, Dar es Salaam, nirusigaza ofiisi za Gavumenti ezirikukira obwingi kandi nirwo rurembo orurikukirayo obuhango omu ihanga[4][7][8]Tanzania n'eihanga ry'ekibiina kimwe n'ekibiina ky'obutegyeki ekya Chama Cha Mapinduzi ekiri omu bwebembezi.[9] Eihanga tirikatungire entaro z'omunda kuruga aha kwetegyeka kandi nirireebwa nk'erimwe aha mahanga agarikukirayo oburinzi n'obutebekana omu by'obutegyeki.[10] Abantu ba Tanzania baine enganda nka 120,[11] endimi, hamwe n'amadiini. Obukristaayo niryo diini erikukirayo obuhango omuri Tanzania, erimu abasiraamu n'abasiraamu bakye.[12] Endimi ezirikuhingura 100 nizigambwa omuri Tanzania, ekirikugihindura eihanga eririkusingayo obwingi omu ndimi omuri burugwa izooba bwa Africa;[13], Orungyereza nirukoresibwa omu by'obushubuzi eby'aheeru, omu by'obutegyeki, omu kooti ez'ahaiguru, kandi nk'omuringo gw'okwegyesa omu mashomero ga siniya n'agahaiguru, kandi Oruwarabu nirugambwa omuri Zanzibar.
Ebihandiiko ebirikugambwaho
[edit | edit source]- ↑ Tanzania - The World Factbook
- 1 2 3 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2947357
- ↑ https://books.google.com/books?id=1i-IBmCeNhUC
- 1 2 https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/
- ↑ https://thecommonwealth.org/our-member-countries/united-republic-tanzania
- ↑ https://web.archive.org/web/20130712145006/http://www.etsav.upc.es/personals/iphs2004/pdf/148_p.pdf
- ↑ https://web.archive.org/web/20131125222553/http://www.tanzania.go.tz/profilef.html
- ↑ https://web.archive.org/web/20140222180354/http://www.tanzaniaports.com/index.php?option=com_content&view=article&id=100&Itemid=270
- ↑ https://scholar.harvard.edu/files/kcroke/files/single_party_pre-print.pdf
- ↑ https://www.tic.go.tz/reasons/peace-and-political-stability
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/University_of_Pennsylvania
- ↑ http://www.globalreligiousfutures.org/countries/tanzania#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010®ion_name=All%20Countries&restrictions_year=2016
- ↑ https://books.google.com/books?id=LMZm0w0k1c4C&pg=PA1967