Wp/nyn/Member of parliament

Omukiiki omu ishengyero (MP) niwe arikujwekyera abantu omu ishengyero omu disiturikiti ei arikukurugamu. Abakiiki omwishengyero buriijo nibakora guruupu z'abakiiki omwishengyero, obumwe nizetwa kakaasi, ezirimu abakiiki b'ekibiina kimwe ky'obutegyeki. Omu mahanga maingi againe eishengyero ry'ebitongore bibiri, ekigambo eki nikigamba aha bakiiki b'orukiiko rw'ahansi ahabw'okuba abakiiki b'orukiiko rw'ahaiguru baine ekitiinisa ekindi. Ebigambo omukiiki w'eishengyero (nainga omukiiki w'eishengyero omukazi) hamwe n'omuhwezi nibishushana ebirikukoresibwa omu mahanga agandi.

Enkora ya Westminster

Enkora ya Westminster n'ekika ky'obwebembezi bwa demokurasiya oburikukuratira eby'obutegyeki bwa Bungyereza. Ekigambo eki nikiruga omu kikaari kya Westminster, entebe y'eishengyero rya United Kingdom.

Australia

Aha rurengo rwa Commonwealth, "omukiiki omwishengyero" n'omukiiki w'orukiiko rw'abakiiki, orukiiko rw'ahansi orwa Commonwealth (federal) orukiiko rw'eishengyero. Abakiiki nibabaasa kukoresa ebigambo "omukiiki w'eishengyero" ahanyima y'amaziina gaabo. "MHR" ("omukiiki w'eishengyero") tikirakozesibwe, ekyahamibwa kabineti omuri 1901 kandi kyahamibwa omuri 1951 na 1965.[1] Kwonka, okuzibirwa kwa "MHR" tikirareebekire kuba kyakozirwe kurungi, ahabw'okuba kikakoresibwa omurundi ogwahererukireyo omuri Tony Abbott obuyabaire ari omu ishengyero (1994–2019).[2][3] Omukiiki w'orukiiko rw'ahaiguru orwa Commonwealth orukiiko rw'eishengyero, orwa Senate, naamanywa nka "omukiiki w'eishengyero".[4]

Amahanga hamwe n'obugabe

Omu mahanga ga Australia, "MP" nikikira kukozesebwa. Omu ishengyero ry'ebitebe bibiri, abantu b'omu ishengyero erikye (eishengyero ry'ebiragiro nainga eishengyero ry'orukiiko) nabo nibakoresa ebigambo ebirikukurataho eiziina "MLA" nainga "MHA" kandi abantu b'omu ishengyero erikuru (eishengyero ry'akakiiko k'ebiragiro) nibakoresa "MLC". Abajwekyerwa b'ebibiina by'obutegyeki nibamanywa nk'abajwekyerwa b'akakiiko k'eby'obutegyeki ak'ahaiguru.

Bahamas

Eishengyero rya Bahamas niryo ishengyero ry'eihanga erya Bahamas. Eishengyero rikozirwe omugabe (orikujwekyerwa gavana genero), eishengyero erirondwa, hamwe n'eishengyero ry'abateezi b'akaruuru. Obwahati nirishutama Nassau, orurembo orukuru rw'eihanga. Enkora, emirimo hamwe n'ebiragiro by'eishengyero nibyegamira aha nkora ya Westminster.

Bangladesh

Omukiiki omwishengyero omuri Bangladesh, n'omuntu orikuheereza omu ishengyero rya Jatiya Sangsad nainga orukiiko rw'eihanga. Abakiiki omu ishengyero rya Jatiya Sangsad nibarondwa omu karuuru ka boona, akarikukira kubaho omurundi gumwe buri myaka etaano okwihaho eishengyero ryashenyuka bukiri kare ahabw'obuhabuzi bw'enganzi y'eihanga. Omu ngyenderwaho ya Bangladesh, omuntu aine kuba ari omutuuragye wa Bangladesh kandi aine kuba aine emyaka 25 kubaasa kuba omukiiki omu ishengyero.

Eishengyero ririmu abantu 300 abaronzirwe kuruga omu ntebe z'okujwekyera abantu boona abaronzirwe barikukoresa enkora ya first past the post abarikujwekyera ebicweka, kandi entebe 50 zikabiikwa abakazi bonka kandi zikagabwa kurugirira aha kigero. Bwanyima y'akaruuru, ekitongore ky'eby'oburuuru kikagaba entebe z'okubiikwa omu bibiina kurugirira aha ntebe z'okujwekyera abantu boona ezi byasingire. Ekibiina kikareeta orukarara rw'abeesimbireho, buri omwe arikwetenga omujwekyerwa hamwe n'omuhwezi. Omubare gw'abeesimbireho n'entebe ezirikuheebwa byaba birikwingana, obwo tihariho karuuru kandi entebe z'okubiikwa zikaijuza kurugirira aha rukarara rw'abeesimbireho orwatebekanisiibwe ebibiina. Ku haraabe hariho abesimbireho baingi kukira entebe ezirikuheebwa, ababaka 300 abarikuruga omu ntebe za boona nibateera akaruuru barikukoresa enkora ya single transferable vote system kumanya entebe ezirikubiikwa. Omu mazima, tihakabahoga karuuru k'entebe zirikubiikwa ahabw'okuba ebibiina tibirakozire abesimbireho barikukira abu bihairwe. Kubaasa kukora Gavumenti, ekibiina ky'eby'obutegyeki nainga ekigombe buriijo nikyetenga obwingi bukye omu ishengyero. Kuruga obu Bangladesh yaatunga okwetegyeka, enganzi y'eihanga etwire neekora nk'omwebembezi w'eishengyero.

Barbados.

Eishengyero rya Barbados niryo rishengyero rya gavumenti ya Barbados. N'ekitongore ky'emiringo ebiri, ekirimu akakiiko k'abany'eishengyero akarondwa hamwe n'akakiiko k'eishengyero akarikutooranwa. Akakiiko k'eishengyero ak'ahaiguru, akarikukurira akakiiko k'eishengyero akarikwetwa "Legislative Council" kakaba karimu abany'eishengyero 21 abaronzirwe omwebembezi w'eihanga. Omwebembezi w'eihanga aronda abany'eishengyero 12 aha buhabuzi bw'enganzi y'eihanga hamwe n'abandi babiri aha buhabuzi bw'omwebembezi w'orubaju orurikuhakanisa gavumenti. Abandi mushanju abany'eishengyero nibaronzirwa omwebembezi w'eihanga aha bushoboorozi bwe (ekirikumanyisa ngu omwebembezi w'eihanga tarikukuratira obuhabuzi bw'abandi beebembezi) okujwekyera amadiini, emigyenzo, eby'entaasya, n'ebindi omuri Barbados.

Ahabw'okugira ngu tihariho mwebembezi w'orubaju orurikuhakanisa gavumenti omu ishengyero (ekirikumanyisa ngu omu bwire bw'obusinguzi bw'amaani obu ekibiina kimwe kirikutwara entebe zoona 30 omu ishengyero, nk'oku kyabaireho omuri 2018 na 2022) omwebembezi w'eihanga naija kutoorana abandi babiri ab'orubaju orurikuhakanisa gavumenti, ekirikumanyisa ngu abantu 9 nibo barikwija kuba bari ahabwabo.

Eishengyero (eryahansi) ririmu abakiiki 30 omu ishengyero, abaronzirwe kumara emyaka etaano aha musingye gw'okubanza kuhika aha ntebe omu bicweka by'okuronda.

Canada

Eishengyero rya Canada ririmu omugabe, eishengyero ry'abakuru hamwe n'eishengyero ry'abato. Abantu abari omu ishengyero ry'abato nibo barikwetwa abakiiki omu ishengyero (French: député); abari omu ishengyero ry'abakuru nibeetwa abakiiki omu ishengyero (French: sénateur).[7] Obwahati hariho entebe 105 omu ishengyero ry'abakuru hamwe na 343 omu ishengyero ry'abato.[8] Abakiiki omu ishengyero nibarondwa, kandi abakiiki omu ishengyero ry'abakuru nibarondwa gavana genero ahabwa mukama aha buhabuzi bwa mukuru w'eihanga. Okuhuumura n'eky'obujunaanizibwa aha bakuru b'eishengyero ku barikuhika emyaka 75 y'obukuru.

Buri ishaza (nainga eitaka) riine eishengyero ryaryo, buri memba arikumanywa nka memba w'eishengyero (MLA). Omu mashaza agamwe, abany'eishengyero nibatwara ebitiinisa ebindi: memba w'eishengyero ry'eihanga (MPP) omuri Ontario, memba w'eishengyero ry'eihanga (MNA) omuri Quebec (French: député) hamwe na memba w'eishengyero ry'eihanga (MHA) omuri Newfoundland na Labrador. Eishengyero ry'ahaiguru ry'omu mashaza rikaihwaho ahagati ya 1876 (Manitoba) na 1968 (Quebec).

Gibraltar

Omuri Gibraltar, abakiiki omu ishengyero nibaheereza omu ishengyero rya Gibraltar ery'omukono gumwe. Hariho entebe 17 omu ishengyero, ezi abesimbireho barikutooranwamu barikukoresa akaruuru k'okuteera akaruuru. Buri muntu orikwesimbaho naajwekyera ekicweka kya Gibraltar kyona nk'omwanya gwe.

India

Omukiiki omu ishengyero n'omukiiki w'omu ishengyero rya Buhindi ery'emiringo ebiri: Lok Sabha (ishengyero rikye) hamwe na Rajya Sabha (ishengyero rihango). Lok Sabha eine entebe 543, zoona ezirikuteererwa akaruuru abatuuragye ba Buhindi kuruga omu bicweka by'eishengyero by'amahanga hamwe n'emyanya y'okukoreramu emirimo kurabira omu karuuru k'okubanza k'okuteera akaruuru. Rajya Sabha neebaasa kugira abantu 245, aharibo 238 nibarondwa omu muringo ogutari gw'obutereera. Aha bantu 238, 229 n'ab'omu ishengyero ry'eihanga[1] kandi 9 n'ab'omu myanya y'okukoreramu emirimo ey'omutaano eya Delhi, Puducherry, na Jammu na Kashmir, kandi nibarondwa barikukoresa enkora y'okuteera akaruuru ey'okujwekyera abantu. Abantu 12 abasigaireho nibarondwa omwebembezi w'eihanga ahabw'obuhwezi bwabo omu by'emikono, eby'obuhangwa, eby'obuhangwa, eby'obuhangwa, hamwe n'obuheereza. Buri ihanga riine omuhendo gw'abajwekyerwa ogurikwetengwa omuri buri ishengyero, kurugiirira aha bwingi bw'abantu. Eihanga rya Uttar Pradesh niryo riine abajwekyerwa baingi omu ishengyero ryombi. Omuntu orikutunga obushagiki bw'entebe ezirikuhingura kimwe kya kabiri omuri Lok Sabha, niwe arikukora Gavumenti. Kukora Gavumenti, ebibiina by'obutegyeki nibibaasa kukorera hamwe.

Ekisanja ky'omukiiki omu ishengyero rya Rajya Sabha ni emyaka mukaaga, kandi abakiiki omu ishengyero rya Lok Sabha nibarondwa kumara ekisanja ky'emyaka etaano, okwihaho obu eishengyero ryaburizibwamu bukiri kare. Rajya Sabha n'eishengyero ry'obutwire eritarikubaasa kuburizibwamu, kandi kimwe kya kashatu ky'abakiiki nibahuumura buri myaka ebiri. Emyanya omu ishengyero ryombi, yaaba ahabw'okufa kw'omukiiki nainga okurekura kw'omukiiki, eshemereire kwijuzibwa kurabira omu karuuru k'okugarukamu omu myezi mukaaga y'omwanya ogutaine mukiiki; omukiiki omusya obwo naabaasa kuhikiiriza ekicweka ky'ekisanja eki arikuba atoorainwe. Omuhendo gw'emyanya omu ishengyero ryombi nigutegyekwa engyenderwaho y'eihanga hamwe n'ebiragiro by'eishengyero.

Ireland

Kuruga obu eihanga rya Ireland ryatunga obugabe omuri 1922 kandi bwanyima omuri Republic of Ireland, eishengyero rya Ireland nirimanywa nka Oireachtas, kandi ririmu omwebembezi w'eihanga; orukiiko orukuru, Seanad Éireann (nainga Senate); hamwe n'orukiiko orukye, Dáil Éireann (Eishengyero, nainga House of Representatives). Nibishushana n'ebindi eishengyero eririmu ebitebe bibiri, kandi orukiiko orukye nirwo rurikukirayo kuba rw'amaani kandi rurikuba rwine obushoborozi bwingi aha kureetaho ebiragiro. Oburuuru bwa Dáil Éireann nibuteerwa buri myaka etaano barikukoresa akaruuru k'okuhindura; kandi oburuuru bwa Seanad Éireann nibuteerwa abantu b'omu ishengyero ryombi, abarikutooranwa ab'obushoborozi bw'ebyanga, hamwe n'abaherize kushoma omu matendekyero ga National University of Ireland. Abajwekyerwa ikumi n'omwe nibarondwa butunu na Taoiseach.

Omwe aha bari omu ishengyero rya Dáil Éireann naayetwa Teachta Dála (TD) nari "omuhwezi wa Dáil", kandi naayetwa "Teachta" (omuhwezi), kandi omwe aha bari omu ishengyero rya Seanad naayetwa Seanadóir (Seneta). Ebitiinisa ebi nibikoresibwa munonga omu Rungyereza kukira eiziina ry'Orwairelanda.

Omukiiki omwishengyero, n'ekigambo ekirikukoresibwa kumanyisa omukiiki omwishengyero rya Ireland eryabaire ririho omwaka 1801 gutakahikire. Abany'eishengyero rya Ireland bakaba nibaronda abakiiki omwishengyero rya United Kingdom kuruga omwaka 1801 kuhisya 1922. Northern Ireland ekagumizamu neeronda abakiiki omwishengyero rya United Kingdom.

Jamaica

Eishengyero rya Jamaica niryo rikuru omu by'obutegyeki omuri Jamaica. Ririmu ebicweka bibiri, ekya Seneti ekirondwa hamwe n'ekya House of Representatives ekirondwa. Seneti (ekishengye ekikuru), ekirikukurira ekyabaire kiriho obu Jamaica yaabaire etakatungire okwetegyeka ekirikumanywa nka "Legislative Council"—kirimu abantu 21 abaronzirwe gavana genero: ikumi na bashatu aha buhabuzi bwa minisita w'eby'obutegyeki hamwe na munaana aha buhabuzi bw'omwebembezi w'orubaju orurikuhakanisa gavumenti.

Eishengyero rya Uganda, niryo ishengyero rya ahansi, ririmu abakiiki 63 (kareho 60) abarikutooranwa kumara emyaka etaano omu kuteera akaruuru k'okubanza kuhika aha kishengye.

Kenya

Eishengyero rya Kenya riine entebe 349; abantu 205 nibarondwa kuruga omu bicweka, abakazi 47 nibarondwa kuruga omu mahanga kandi abantu 12 nibarondwa kuruga omu bicweka. Kenya eine abajwekyerwa 47 kuruga omu mahanga 47; abarikushutama omu ishengyero ry'eihanga. Abajwekyerwa nibajunanizibwa aha mahanga, agarikwebemberwa ba gavana- abarikurondwa kuruga omu bantu. Hariho n'abany'eishengyero ry'amahanga. Barikurondwa kuruga omuri buri kashengye, kandi bashutama omu ishengyero ry'amahanga kureebuuza hamwe n'okukora ebiragiro by'amahanga gaabo.

Malaysia

Eishengyero rya Malaysia ririmu Yang di-Pertuan Agong (Omugabe) hamwe n'amaju abiri, Dewan Rakyat (Orukiiko rw'Abajwekyerwa) na Dewan Negara (Orukiiko rw'Abajwekyerwa).

Ekigambo "abany'eishengyero" nikimanyisa abany'eishengyero rya Dewan Rakyat. Omu rurimi rwa Malay, omunyeishengyero naayetwa Ahli Parlimen, nainga atakimanyirwe munonga wakil rakyat (omujwekyerwa w'abantu).[9]

Abakiiki omu ishengyero nibarondwa kuruga omu bicweka by'abantu abarikushutama omu ntebe z'obukiiki barikukoresa akaruuru k'okubanza kuhika aha kintu. Enganzi y'eihanga eine kuba eri omukiiki omu ishengyero.

Abakiiki omu ishengyero nibahandiikwa nka Yang Berhormat ("Ow'ekitiinisa") barikwongyeraho ebigambo Y.B. omu maisho. Omunyiginya w'eihanga ori omukiiki omu ishengyero naahandiikwa nka Yang Berhormat Mulia. Enganzi y'eihanga, omuhwezi wa enganzi hamwe na Tuns abari omu ishengyero nibahandiikwa nka Yang Amat Berhormat ("Ow'ekitiinisa kingi"), barikwongyeraho ebigambo Y.A.B.

Malta

Eishengyero rya Malta ririmu omwebembezi wa Malta hamwe n'orukiiko rw'abajwekyerwa 69 (ekicweka 51 eky'engyenderwaho), abarikwetwa "abajwekyerwa b'eishengyero" (ekicweka 52(1) eky'engyenderwaho). Omugambirizi ku arikurondwa arikuruga aheeru y'eishengyero, nawe naareebwa nk'omujwekyerwa w'eishengyero. Engyenderwaho neeyoreka ebirikwetengwa n'ebitarikwetengwa omu kuheereza nk'omujwekyerwa w'eishengyero.[10]

Obujunaanizibwa bw'abany'eishengyero hamwe n'ebiragiro byabo biri omu biragiro by'eishengyero (obujunaanizibwa n'obushoborozi) ebiragiro.

Nauru

Eishengyero rya Nauru riine entebe 18. Abakiiki omu ishengyero baine obugabe kukoresa ekitiinisa omukuru.

New Zealand

Eishengyero rya New Zealand n'ery'omurundi gumwe, eririmu omugabe hamwe n'Eishengyero ry'Abakiiki. Omukiiki omwishengyero n'omukiiki omwishengyero, eririmu abakiiki abarikuhika 120, abarikutooranwa omu karuuru ka boona k'emyaka eshatu. Hariho abakiiki 72 abarikutooranwa abateezi b'akaruuru, abarikutooranwa abantu abarikwenda kwehandikisa aha rukarara rw'abateezi b'akaruuru orundi orwa Māori. Abakiiki abandi barikutooranwa kurugiirira aha bibiina by'obutegyeki ebirikushohozibwa.

Kuruga 1907, abakiiki omu ishengyero ry'eihanga batandikire kwetwa 'omukiiki omu ishengyero', abarikwetwa 'MP'. Kuruga omu myaka ya 1860 kuhisya 1907 bakaba nibetwa 'omukiiki omu ishengyero ry'eihanga', abarikwetwa 'MHR'. Ahagati y'akaruuru k'okubanza, omuri 1853, n'emyaka ya 1860, abakiiki bakaba nibetwa 'omukiiki omu ishengyero rikuru', abarikwetwa 'MGA'. Egwa 1951, New Zealand ekaba eine orukiiko rw'ahaiguru, orukiiko rw'ebiragiro, abantu abu baabaire barutoorana.

Pakistan

Omukiiki omwishengyero n'omukiiki w'omu ishengyero rya Pakistan ery'emiringo ebiri: ishengyero ry'eihanga rya Pakistan hamwe n'eishengyero ry'abakazi. Ishengyero ry'eihanga rya Pakistan riine abakiiki 342, aharibo 272 nibarondwa butunu, kandi entebe 70 ziragirirwa abakazi hamwe n'abantu bakye. Omukiiki omwishengyero ry'eihanga rya Pakistan (MNA) aine obwire bw'emyaka etaano. Kwonka, hariho abakiiki 104 omwishengyero ry'eihanga rya Pakistan, ahu amahanga goona ana garikujwekyerwa abakiiki 23, oihireho omuhendo gw'abantu, kandi ekitundu kya Islamabad Capital Territory kirikujwekyerwa abakiiki bana. Omukiiki omwishengyero ry'eihanga rya Pakistan (omukiiki) aine obwire bw'emyaka mukaaga.

Singapore

Omukiiki omwishengyero n'omuntu orondwa kuba omukiiki omwishengyero rya Singapore, omukiiki omwishengyero otarikujwekyera konsitituwensi kuruga omu bibiina by'obutegyeki ebirikuhakanisa gavumenti, hamwe n'abakiiki abarikubaasa kutooranwa kuruga omu bantu ba buriijo abataine kakwate n'ekibiina ky'obutegyeki kyona omuri Singapore.

Sri Lanka

Omukiiki omwishengyero omuri Sri Lanka, n'omwe aha bakiiki omwishengyero rya Sri Lanka (kuruga 1978), eishengyero ry'eihanga (1972–78) hamwe n'eishengyero ry'abajwekyerwa ba Ceylon (1947–72), eishengyero rya Ceylon eryahansi. Abakiiki nibarondwa omu karuuru ka boona nainga barondwa kuruga omu rukarara rw'ebibiina (nainga guruupu ezitaine bibiina) omu muringo ogurikuhikaana n'oburuuru bwabo omu karuuru ka boona. Omuntu orikwenda kuba omukiiki omwishengyero, aine kuba ari omutuuragye wa Sri Lanka kandi aine kuba aine obutuuze bw'ihanga erindi, aine kuba aine emyaka 18 y'obukuru, kandi atari mukungu wa gavumenti.

Trinidad and Tobago

Eishengyero rya Trinidad na Tobago niryo rikuru omu by'obutegyeki omuri Trinidad na Tobago. Eishengyero riine ebicweka bibiri. Ririmu orukiiko rw'abajwekyerwa, orwine abantu 41 abaronzirwe kumara emyaka etaano omu bicweka by'obutegyeki, hamwe n'eishengyero eririkwetwa Senate eririmu abantu 31 abaronzirwe omwebembezi w'eihanga: abajwekyerwa 16 abaronzirwe aha buhabuzi bw'enganzi y'eihanga, abajwekyerwa 6 ab'orubaju orurikuhakanisa gavumenti abaronzirwe aha buhabuzi bw'omwebembezi w'orubaju orurikuhakanisa gavumenti hamwe n'abajwekyerwa 9 abaronzirwe omwebembezi w'eihanga kujwekyera ebindi bicweka by'abantu.

United Kingdom

United Kingdom eronda abakiiki omu ishengyero ryayo:

Eishengyero rya United Kingdom, n'abakiiki 650 abaronzirwe omu nkora ya first-past-the-post omu ishengyero rya (lower) House of Commons, eririkumanywa nka abakiiki omu ishengyero, abarikukyenderwaho nka MP
Eishengyero rya Scotland, eririmu abantu 129 abaronzirwe omu nteekateeka y'okwongyeramu buri myaka etaano, kandi buri omwe akeetwa memba w'eishengyero rya Scotland (MSP; Scottish Gaelic: Ball Pàrlamaid na h-Alba, BPA; Scots: Memmer o the Scots Pairliament, MSP)
Eishengyero rya Northern Ireland, ririmu abantu 90 buri omwe orikumanywa nka memba w'eishengyero (MLA; Orugyereki: Comhalta den Tionól Reachtach, CTR; Oruscoot: Laa-Makkan Forgaitherar, LMF). (Ahagati ya 1921 na 1973, Northern Ireland ekaba neetegyekwa eishengyero rya bicameral Parliament of Northern Ireland. Abantu b'omu ishengyero ryaryo eryahansi, House of Commons of Northern Ireland, bakaba nibamanywa nka memba w'eishengyero.)
Senedd (eishengyero rya Welsh), eririmu abantu 60 abaronzirwe abarikwetwa ba memba ba Senedd (English - MS); Welsh: Aelod o'r Senedd, AS)[14]
Eishengyero rya London, eririmu abantu 25 abarikutoor

Abany'eishengyero nibarondwa omu karuuru ka boona hamwe n'akaruru k'okugarukamu kujwekyera ebicweka, kandi nibabaasa kuguma bari abany'eishengyero kuhisya obu eishengyero ririkushenyuka. "Ku rirabe ritashenyukire kare, eishengyero nirishenyuka aha kutandika kw'eizooba eri ririkuhikiiriza emyaka etaano kuruga aha eizooba eri ryabandize kubugana." (Eiteeka ry'okushenyuka n'okweta eishengyero 2022).

Oyesimbireho kuba omujwekyerwa w'eishengyero aine kuba ari omunya Bungyereza, omunya Ireland, nari omunya Commonwealth, aine kuba aine emyaka 18 (ekyakyendeziibwe kuruga ahari 21 omuri 2006), kandi atari mukungu wa gavumenti, nk'oku kirikworekwa omu ntebeekanisa y'ebiragiro by'oburuuru 2006.[15]

Omubiragiro, ababaka tibaine bugabe kurekura entebe zaabo (n'obu baraabe nibabaasa kuremwa kugaruka kuteera akaruuru). Kwonka ekiragiro ekirikwikiriza okurekura omurimo ahagati y'akaruuru; nk'oku ababaka barikuzibirwa kutwara ofiisi y'okutunga amagoba ahansi y'obugabe, omubaka orikwenda kurekura naija kushaba obwebembezi bwa Chiltern Hundreds nainga obwebembezi bwa Manor of Northstead oburikwetwa ofiisi z'okushashurwa kandi n'ahabw'ekyo zirikurugiramu omubaka kureka entebe ye.

Eishengyero ry'abakuru n'ekishengye ky'ebiragiro ekiri omu ishengyero ry'abangyereza. N'obu baraabe bari omu ishengyero, abantu baabo nibetwa abakuru, omu butongore nka abakuru b'eishengyero, batari ba memba b'eishengyero. Abakuru b'obuhangwa tibarikubaasa kuhisya entebe omu ishengyero ry'abakuru aha musika waabo. Abantu 92 abasigaireho batorainwe kuruga omu bantu baabo, barikukuratira ekiragiro ky'eishengyero ry'abakuru ekya 1999 kandi nibo bonka abatorainwe kuba ba memba b'eishengyero.

Zimbabwe

Abany'eishengyero, orukiiko rw'eishengyero orwahansi, nibetwa "abany'eishengyero", kandi abany'eishengyero, orukiiko rw'eishengyero orw'ahaiguru, nibetwa "abany'eishengyero".