Wp/nyn/Jamaica
| part of | Caribbean, European Union tax haven blacklist |
|---|---|
| inception | 1962 |
| official name | Jamaica, Jamaïque, Jumieka |
| native label | Jamaica, Xaymaca, Yamaye, Jumieka |
| official language | English, Jamaican Patois |
| anthem | Jamaica, Land We Love, God Save the King |
| culture | culture of Jamaica |
| motto text | Out of Many, One People, От множеството - един народ, Get All Right, Allan o lawer, un bobl |
| continent | North America |
| country | Jamaica |
| capital | Kingston |
| located in time zone | UTC−05:00, America/Jamaica |
| located in or next to body of water | Caribbean Sea |
| located in/on physical feature | Jamaica |
| coordinate location | 18°10′48″N 77°24′0″W |
| coordinates of easternmost point | 17°54′54″N 76°11′17″W |
| coordinates of northernmost point | 18°31′30″N 77°50′49″W |
| coordinates of southernmost point | 17°42′21″N 77°10′0″W |
| coordinates of westernmost point | 18°16′7″N 78°22′7″W |
| geoshape | Data:Jamaica.map |
| highest point | Blue Mountain Peak |
| lowest point | Caribbean Sea |
| office held by head of state | monarch of Jamaica, Governor-General of Jamaica |
| head of state | Charles III |
| office held by head of government | Prime Minister of Jamaica |
| head of government | Andrew Holness |
| executive body | Cabinet of Jamaica |
| legislative body | Parliament of Jamaica |
| central bank | Bank of Jamaica |
| contains the administrative territorial entity | Cornwall County, Middlesex County, Surrey County |
| currency | Jamaican dollar |
| shares border with | United Kingdom |
| coextensive with | Jamaica |
| driving side | left |
| electrical plug type | NEMA 1-15, NEMA 5-15 |
| follows | West Indies Federation |
| replaces | Colony of Jamaica |
| official website | https://www.gov.jm/ |
| hashtag | Jamaica |
| top-level Internet domain | .jm |
| flag | flag of Jamaica |
| coat of arms | coat of arms of Jamaica |
| geography of topic | geography of Jamaica |
| has characteristic | free country |
| history of topic | history of Jamaica |
| open data portal | Jamaica's Open Data Catalog |
| economy of topic | economy of Jamaica |
| demographics of topic | demographics of Jamaica |
| telephone country code | +1876 |
| emergency phone number | 110, 112, 911, 119 |
| licence plate code | JA |
| maritime identification digits | 339 |
| Unicode character | 🇯🇲 |
| category for maps or plans | Category:Maps of Jamaica |
| Commonwealth Sport country code | JAM |

Jamaica[1] n'eihanga ry'ekirwa omuri Caribbean, eririkwingana kiromita 10,990 (4,240 sq mi). N'ekirwa kya kashatu omu buhango omuri Greater Antilles hamwe na Caribbean, ahanyima ya Cuba hamwe n'ekirwa kya Hispaniola.[2]Jamaica eri aha kiromita 145 (78 nmi) omu mashuuma ga Cuba, kiromita 191 (103 nmi) omu mashuuma ga Hispaniola (ekizinga ekirimu Haiti na Dominican Republic), hamwe na kiromita 215 (116 nmi) omu mashuuma g'oburugwizooba bw'ebirwa bya Cayman (ekicweka kya Bungyereza eky'aheeru y'enyanja). Na 2. abantu miriyoni 8,[3]Jamaica niryo eihanga rya kashatu eririkugamba orungyereza omu America kandi niryo eihanga rya kana eririmu abantu baingi omuri Caribbean.
Kingston n'orurembo rukuru kandi orurikukirayo obuhango omw'eihanga. Abantu b'enzaarwa aba Taínos aha kirwa, mporampora bakaza ahansi y'obutegyeki bwa Spain ahanyima y'okuhika kwa Christopher Columbus omuri 1494. Abajwekyerwa baingi bakaitwa nainga bakaitwa endwara, bwanyima y'ekyo aba Spain bakareeta abafirika baingi omuri Jamaica nk'abahuuku.[1]Ekizinga kikaguma kiri eky'obugabe bwa Spain, ahansi y'eiziina Santiago, kuhisya 1655, obu Bungyereza (ekicweka ky'obugabe bwa Bungyereza) yaakihangura yaakiha eiziina Jamaica. Kikahinduka ekicweka kikuru ky'amatware ga Bungyereza omuri West Indies. Ahansi y'obutegyeki bw'amatware ga Bungyereza, Jamaica ekatandika kutwara shukaari aheeru y'eihanga, kandi eby'obushuubuzi by'amashuuka bikaguma nibirugirira aha kutwara abahuuku kuruga Afirika hamwe n'abaijukuru baabo aheeru y'eihanga. Abangyereza bakahayo obugabe bw'abahuuku boona omuri 1838, kandi abantu baingi abaabaire baine obugabe bakasharamu kugira faamu z'okuriisa abantu baabo, okukira okukora aha misiri yaabo. Okutandika n'emyaka ya 1840, Abangyereza bakatandika kukoresa abakyayina n'abahindi emirimo y'obuhingi n'oburiisa. Abajamaica bakatunga okwetegyeka kuruga omuri Bungyereza ebiro 6 Okwamunaana 1962.[1]
Jamaica n'obugabe bw'eishengyero oburikukuratira engyenderwaho y'eihanga, n'obushoborozi oburikuheebwa eishengyero rya Jamaica eririmu ebishengye bibiri, eririmu abajwekyerwa b'eishengyero hamwe n'abajwekyerwa b'eishengyero abaronzirwe butunu. [1] Andrew Holness akozire nka enganzi y'eihanga rya Jamaica kuruga omu kwezi kwa kashatu 2016. Jamaica n'eihanga rya Commonwealth, eririmu Charles III nk'omugabe waaryo; omujwekyerwa w'obugabe niwe gavana mukuru wa Jamaica, ofiisi etwairwe Patrick Allen kuruga 2009. Ahabw'omuhendo muhango gw'abafuruki kuruga omu myaka ya 1960, hariho abantu baingi kuruga Jamaica, okukira munonga omuri Canada, United Kingdom na United States. Abajamaica abaingi nibaruga omu mahanga ga Sub-Saharan Africa, hamwe n'abajungu, aba burugwa izooba bwa Asia (okukira munonga aba China), abahindi, aba Lebanoni hamwe n'ab'enganda ezitarikukwatanisa. [1] Jamaica n'eihanga ry'entaasya eyahaiguru, eririkwetengwa munonga omu by'oburambuzi. abarambuzi miriyoni ishatu buri mwaka. [1] Eihanga riine obushoborozi omu nsi yoona oburikworeka oburengye bwaryo; niryo ryatandikireho ediini ya Rastafari hamwe n'ebyeshongoro bya Reggae (n'ebindi ebirikukwataho nka Dub, ska, hamwe n'okuzina dancehall); kandi n'ery'amaani omunsi yoona omuby'emizaano, otwariiremu kuriketi [1] [2] [3] [4] Jamaica obumwe neetwarwa nk'eihanga ry'eby'obuhangwa eririmu abantu bakye omu nsi yoona.