Wp/nyn/Federation of Uganda Football Associations
| inception | 1924 |
|---|---|
| native label | Federation of Uganda Football Associations |
| sport | association football |
| official language | English |
| country | Uganda |
| member of | FIFA, Confederation of African Football, CECAFA |
| parent organization or unit | CECAFA, Confederation of African Football |
| owner of | Uganda men's national football team, Uganda women's national football team, Uganda national beach soccer team, Uganda national under-20 football team |
| official website | http://www.fufa.co.ug |
| FIFA country code | UGA |
Ekibiina ky'omupiira ekya Federation of Uganda Football Associations (FUFA) nikyo kitongore ekirikutegyeka omupiira omu Uganda. Ekibiina kikatebwaho omuri 1924 kandi kikakwatanisa na FIFA omuri 1960 hamwe na CAF omuri 1961.[1][2][3]
FUFA neetebeekanisa tiimu z'abakazi n'abashaija ez'omupiira gw'ebigyere, hamwe n'omupiira gw'okubanza n'ogwa kabiri ogw'omupiira gw'ebigyere ogurikwetwa Uganda Premier Liigi, nk'oku kirikugambwa. Omutendera gwa kashatu (Regional Leagues) nigutebekanisibwa ebibiina by'omupiira gw'ebigyere kandi ogw'okuna (District Leagues / Fourth Division) nigureebererwa ebibiina by'omupiira gw'ebi. FUFA neetebeekanisa ekikopo kya Uganda, ekikopo ky'omupiira ekikuru munonga ekyatandika omuri 1971.
Ebyafaayo
[edit | edit source]Omuri 1924, ekibiina ky'omupiira ekya Kampala Football Association (KFA) kikatebwaho kandi omu 1950 kikahinduka ekibiina ky'omupiira ekya Uganda Football Association (UFA). Omuri 1967 ekibiina ky'omupiira ekya Uganda Football Association (UFA) kikahindurwa kikahinduka Federation of Uganda Football Associations (FUFA).
Obwebembezi
[edit | edit source]FUFA n'ekitongore ekirimu ba memba 34 kandi bakiikirwe abajwekyerwa 86 aha kakiiko akakuru akarikwetwa FUFA General Assembly (GA). Ba memba harimu: (a) FUFA Special Interest Groups (eine ebibiina 8)
- Ekibiina ky'omupiira ekya Uganda Beach Football Association (UBSA)
- Ekibiina ky'omupiira gwa Futsal ekya Uganda (FAU)
- Ekibiina ky'omupiira gw'amashomero ekya Uganda Schools Football Association (USFA)
- Ekibiina ky'omupiira ekya Uganda Youth Football Association (UYFA)
- Ekibiina ky'abakazi eky'omupiira ekya Uganda Women's Football Association (UWFA)
- Ekibiina ky'abatendeki b'omupiira ekya Uganda Football Coaches Association (UFCA)
- Ekibiina ky'abazaani b'omupiira ekya Uganda Football Association (UFPA)
- Ekibiina ky'abasiizi b'omupiira ekya Uganda Referees Association (UFRA)
(a.) Za kiraabu ezirikwikirizibwa omu divizoni y'okubanza, nizo za kiraabu za riigi ya Yuganda kandi buriijo nizikira kuba ziri 16.
(b.) Riigi ya divizoni ya kabiri, niyo Fufa Big League
(c.) Empaka z'omupiira gw'abakazi eza FUFA Women Super League (FWSL) hamwe na Elite League (FWEL)
(d.) Ebibiina 8 eby'omupiira gw'ebigyere ebya FUFA (RFA) (reeba ahansi)
Ekitongore nikyebemberwa akakiiko akakuru aka FUFA (EXCOM) akarikuhaburwa n'okushagikwa akakiiko ka FUFA, akakiiko k'ekiramuzi hamwe n'ekitongore ky'obuhereza.[4]
Ba purezidenti
[edit | edit source]Abayitaho
[edit | edit source]Abeebembezi b'eihanga abahingwireho ni aba: [5]
1924-34 - King Sir Daudi Chwa
1935-44 – W.A. Hunter
1945-53 – W.B. Ouseley
1954-56 – Eriasafu Nsobya
1957-62 – W.W. Kulubya
1963-64 – George Magezi
1965-68 – A.A.A Nekyon
1969-71 – H. Blamaze Lwanga
1972-74 – Kezekia Ssegwanga Musisi
1974-76 – Era Mugisa
1977-79 – Capt. Muhammed Sseruwagi
1979-80 – Gerald Sendawula
Abahati
[edit | edit source]Omwebembezi w'eihanga rya FUFA ni Moses Hassim Magogo owaasikira Lawrence Mulindwa omu kwezi kwamunaana 2013.[6][7] Magogo ni inginiya w'amashanyarazi kandi akozire omu banka ya African Development Bank. Magogo akaba ari omuhwezi wa purezidenti w'ekibiina, arikukurira eby'obwebembezi.
Omu 2000, obu yaabaire nazaanira Kinyara FC, Magogo akatandika kwejumba omu mikoro y'eby'emizaano aha reediyo. Enkora egyo ekamureetera kukunda abantu, kandi obu yaatooranwa nk'omujwekyerwa wa FUFA omuri Lubaga, Magogo akaba yaatandikireho enteekateeka y'okuba omwe aha bantu abarikumanya munonga ebirikukwata ahaby'omupiira. Ekyarugiremu, FUFA ekamuronda kutwara empaka za Super League.
Magogo naheebwa ekitiinisa ahabw'okuhindura emizaano y'omupiira gw'ebigyere omu Uganda, okukira munonga omuzaano gwa FUFA Big League na Regional League. Naajunanizibwa n'okutandikaho ebiragiro by'abazaani omu Uganda, okuteesa n'okuhendera esente z'omupiira ezitarikushushana. Ahabw'obuhangwa bwe, atwire ari omuntu mukuru omu ntongane z'obwebembezi.
Ebibiina by'ebyanga bya FUFA (RFAs)
[edit | edit source]Ebibiina by'emipiira munaana nibireberera empaka z'omupiira gw'ebigyere ez'omurundi gwa kashatu. Ba memba abarikukwatanisa nabo harimu kiraabu za Regional League, ebibiina by'omupiira gw'ebigyere hamwe n'empaka z'ekikopo.
Zoni hamwe n'ebitongore bya disiturikiti
[edit | edit source]Abebembezi n'abakungu abariho hati
[edit | edit source]Ebimanyiso
[edit | edit source]| inception | 1924 |
|---|---|
| native label | Federation of Uganda Football Associations |
| sport | association football |
| official language | English |
| country | Uganda |
| member of | FIFA, Confederation of African Football, CECAFA |
| parent organization or unit | CECAFA, Confederation of African Football |
| owner of | Uganda men's national football team, Uganda women's national football team, Uganda national beach soccer team, Uganda national under-20 football team |
| official website | http://www.fufa.co.ug |
| FIFA country code | UGA |
Ebirikugambwaho
[edit | edit source]- ↑ https://web.archive.org/web/20080626102859/http://www.fifa.com/associations/association=uga/
- ↑ https://www.cafonline.com/association/uganda/information
- ↑ https://www.newvision.co.ug/news/1334983/federation-uganda-football-associations-fufa
- ↑ https://web.archive.org/web/20140102191935/http://www.pearlsporto.com/mdocs/Manifesto.pdf
- ↑ https://web.archive.org/web/20101007081353/http://soccer256.com/Fufa%20Presidents.html
- ↑ https://nbssport.co.ug/2024/08/22/finance-trust-bank-pours-ugx-2-billion-into-womens-football-development/
- ↑ https://nbssport.co.ug/2024/05/30/fufa-president-moses-magogo-sanctioned-by-the-usa/