Wp/nyn/Elijah Mushemeza
Elijah Dickens Mushemeza (akazaarwa ebiro 26 okwezi okwa kabiri omu mwaka gwa 1964), omuri disiturikiti ya Sheema, omu kicweka kya burengyerwa-izooba bwa Uganda) n'omushomi, omuhandiiki, kandi omunyaby'obutegyeki. N'omuhangu omu by'obutegyeki n'okutunguura abantu aha Yunivasite ya Ankole Western University; kandi n'omuhabuzi omukuru aha ACODE. Enyimaho, akaba ari omukuru w'eishomero ry'eby'obushuubuzi n'okutunguura abantu aha Yunivasite ya Bishop Stuart, Mbarara, Uganda. N'omuhangu omu by'obutegyeki aha Yunivasite ya Bishop Stuart.
Akatunga diguri y'okubanza omu by'obuhangwa, diguri ya kabiri omu by'entunguuka, hamwe na diguri ya kashatu omu by'obutegyeki aha yunivasite ya Makerere.N'omuhabuzi aha by'obwegyese, obwebembezi, obworo, eby'obutegyeki, entaro, okufuruka kw'abantu, eby'okwerinda, amajuta na gaasi, hamwe n'enshonga z'entunguuka omu kicweka kya Great Lakes omuri Afirika.
Akaba ari omukwanaganya w'enteekateeka ya MA omu by'obutegyeki bw'ensi yoona hamwe n'okucondooza aha by'obutegyeki omu kitongore ky'eby'obutegyeki hamwe n'obwebembezi bwa gavumenti, Makerere Yunivasite. Akashomesa aha Yunivasite ya Mbarara eya sayansi hamwe n'ebya tekinorogye. Mushemeza akaba ari omwe aha bari aha kakiiko k'obwebembezi akarikukurira ekitongore ekirikukurira okucondooza omu by'obutegyeki omuri Afirika. Akashohoza bingi omu mpapura z'amahurire ez'ensi yoona. Niwe arikukurira orupapura rw'enshonga z'entunguuka. Aheeru y'eby'obwegyese, Mushemeza aine bingi by'okukora omu by'obutegyeki bwa Uganda.Akaba ari omwe aha bari aha kakiiko akarikukurira eby'okuteera akaruuru omu kibiina ekiri omu butegyeki ekya National Resistance Movement, ekibiina ekiri omu butegyeki omuri Uganda (2010–2015).
Omu kitabo kye, The Politics and Empowerment of Banyarwanda Refugees in Uganda, 1959–2001,[1] Mushemeza naashwijuma oku empungi z'Abanyarwanda zaatungire obugabe bw'okwejumba omu by'obuhangwa bw'abantu omuri Uganda ahabw'okugira ngu omubaro gw'abantu, emicwe, eby'entaasya, hamwe n'eby'obuhangwa byabo bikaba nibishushana n'eby'abantu ba Uganda omu myanya ei baabaire nibatuuramu. Kuri noogira ngu gavumenti ya Uganda ekaba etaragwire omu myaka ya 1970 na 1980, empungi ezi zikaabaire nizibaasa kuba zaahindwirwe abatuuragye. N'obu Abahutu n'Abatuusi baingi babaasize kugira obusingye (nk'oku bamwe baatwariziibwe kubi kandi bakakoresibwa kubi n'ebigambo by'okubashungisa), abeebembezi baabo hamwe n'abamwe aha bantu b'amaani tibararekireho ekirooto kyabo ky'okugaruka omuka.Omugisha gw'okugaruka gukarugamu omu bwire bw'orutaro rw'omunda omuri Uganda (1981–86). Empungi Abanyarwanda bakeegaita aha rugamba rwa NRM/NRA orwababaasiise kutunga emyooga y'eby'obutegyeki, hamwe n'ey'amahe, ei baakoreise kurungi kuhikiiriza ebigyendererwa byabo.
Mushemeza ashohwize bingi omu mpapura z'omwihanga hamwe n'ez'aheeru otwariiremu CODESRIA, ACODE [2]hamwe na CEWIGO.[3] Nawe niwe arikukurira orupapura rw'amahurire orwa Journal of Development Issues.
Aheeru ya Yunivasite, Mushemeza aine omurimo omu by'obutegyeki bwa Uganda. Akaba ari omwe aha bantu abarikukora aha nshonga z'okutaho engyenderwaho y'eihanga (1994–95) eyaabaire neegamba, erikushwijuma, erikukora kandi erikujanjaaza engyenderwaho y'eihanga, kandi akaba ari omunyaishengyero omu ishengyero rya Uganda omuri 1996. Akaba ari omuhwezi wa mukuru w'akakiiko k'eby'oburuuru omu kibiina ekiri omu butegyeki ekya National Resistance Movement.[4]
Amagara g'omuntu
[edit | edit source]Eliya Mushemeza ashweire Irene Mushemeza kuruga 1994. N'abazaire b'abaana bataano.
Eby'okureeberaho
[edit | edit source]- ↑ Mushemeza, E. D. (2007). The Politics and Empowerment of Banyarwanda Refugees in Uganda 1959–2001. Kampala: Fountain Publishers.
- ↑ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 7 February 2016. Retrieved 7 January 2014.
- ↑ "Monitor implementation of the National Action Plan for UNSCR 1325, 1820 and Goma Declaration" Archived 28 March 2012 at the Wayback Machine, CEWIGO.
- ↑ Emmanuel Mulondo, "Uganda: Museveni Appoints New NRM Electoral Commission", The Monitor, 25 October 2010. AllAfrica.