Wp/nyn/Ekitongore kya pooriisi ya Uganda
| country | Uganda |
|---|---|
| applies to jurisdiction | Uganda |
| headquarters location | Naguru |
| official website | https://www.upf.go.ug/ |
Ekitongore kya pooriisi ekya Uganda nikyo pooriisi y'eihanga. Mukuru w'ekitongore naayetwa mukuru wa poriisi ori omwebembezi w'eihanga obwahati ni Abbas Byakagaba. Akaza omu mwanya gw'owaabaire ari omujwekyerwa wa IGP, Geoffrey Tumusiime ebiro 18 okwa kataano omuri 2024.[1]Okutasyamu abantu omu mahe nikukorwa buri mwaka.[2]
Ebyafaayo
[edit | edit source]Ekitongore kya pooriisi ekya Uganda kikateebwaho abagabe ba Bungyereza omuri 1906.[3]Omu bwire obwo, ekaba neeyetwa Uganda Armed Constabulary n'obujunanizibwa bwayo obukuru obw'okucwekyereza "obwimukiriro n'obutabanguko."[3]
Ebiro 25 Okwa kataano omuri 1906, Kapiteeni (bwanyima Brigediya Genero) William F. S. Edwards, DSO, akaija omu Uganda kandi yaaba mukuru w'abapooriisi omu Uganda Protectorate.[4] Brigediya Genero William FS Edwards akareebwa nk'omuntu "owabaire naakwata munonga abantu kandi arikukora gye omu by'obwebembezi." Akaguma ari IGP kuhisya omuri 1908, kwonka akaguma aine omwanya omu by'obwebembezi kuhisya obu yaahuumura omuri 1922.[5][6]

Omubare gw'abapooriisi gukakyendeera kuruga ahari 8,000 kuhika ahari 3,000 omuri 1986.[3] Kuhisya Okwa kana omuri 2014, eiziina rya pooriisi erya butongore rikaba riri pooriisi ya Uganda. Aha eizooba eryo, IGP akarangirira omu bantu ngu pooriisi ekahindura eiziina yaaba pooriisi ya Uganda.[7]
Ebyoma
[edit | edit source]
Omuri 2015, ekitongore kya pooriisi kikatunga enyonyi nsya ishatu, otwariiremu enyonyi y'enyonyi eya PZL W-3A Sokól; enyonyi y'enyonyi eya AgustaWestland AW109 GrandNew; hamwe n'enyonyi y'enyonyi eya fixed wing aircraft.[8][9][10]
Ebyokurwanisa
[edit | edit source]- Jericho 941- abakuru abarikurwanisa obwimukiriro
- Remington 870 12 Gauge
- AK-47 7.62x39mm
- Federal Riot Gun- Ekikozesibwa abapooriisi abarikurwanisa obwimukiriro
Abantu abarikumanywa
[edit | edit source]Aha ahansi hariho abantu abamanyirwe abaaheereize omu pooriisi ya Uganda:
- Joshua Cheptegei - Omwiruki w'empaka za orimpiki ow'ahagati y'orugyendo ruraingwa
- Luke Kercan Ofungi - Owaabaire ari IGP kumara obwire buraingwa
- Mukuru w'amahe Edward Katumba Wamala - Omuserukare w'okubanza omu Uganda kuheereza nka mukuru wa poriisi.
- Elizabeth Muwanga - Omukazi w'okubanza kwegaita aha pooriisi omuri 1980
Aha ahansi hariho abantu abamanyirwe abaaheereize omu pooriisi ya Uganda eya ira, pooriisi ya Uganda hamwe na pooriisi ya Bungyereza eya burugwa izooba bwa Afirika:
Okuhakana
[edit | edit source]Ekitongore kya pooriisi ekya Uganda kitwire kikora ebintu bingi ebirikugambwaho kuba eby'obutabanguko, nk'okukoresa amaani aha bibiina by'obutegyeki eby'orubaju orurikuhakanisa gavumenti nka FDC na NUP. Kandi kikozire kubi abeebembezi nka Kiiza Besigye, Erias Lukwago, Betty Nambooze na Bobi Wine.
Ebyabaireho bikareetera ekibiina kumanywa nk'eky'orubaju kandi ekirikwanga okuhakanisa.
Reeba na ebi
[edit | edit source]- Crime in Uganda
Ebihandiiko ebirikugambwaho
[edit | edit source]- ↑ Kamusiime, Wilfred (18 May 2024). "Appointments and Redeployments in the Uganda Police Force". Uganda Police Force. Archived from the original on 20 May 2024. Retrieved 19 May 2024.
Major General Geoffrey Tumusiime Katsigazi goes back to the UPDF for redeployment.
- ↑ Admissionsug (17 June 2020). "Uganda Police Force UPF Next Recruitment 2020 | Apply". Admissions. Archived from the original on 18 April 2024. Retrieved 5 February 2021.
- 1 2 3 "Uganda Police Force On A Fast Positive Stride". Uganda Police Force. 4 February 2014.
- ↑ "About Uganda Police". Uganda Police Force - Protect and Serve.
- 1 2 "First colonial commisioner [sic] of police. Inspector General of BEA and Uganda Police. 1908-1920". Gen. W.F.S Edwards - Unknown — Google Arts & Culture.
- 1 2 "EDWARDS, William Frederick Savery CB, CMG, DSO (Brig.-General)". Europeans in East Africa.
- ↑ Lumu, David (11 April 2014). "Uganda Police changes name". New Vision. Kampala. Retrieved 11 April 2014.
- ↑ Bagala, Andrew (18 March 2015). "Police to get 3 new aircrafts [sic]". Daily Monitor. Kampala. Retrieved 20 September 2015.
- ↑ "Augusta Westland [sic] shapes up Ugandan Police Force". African Aerospace. 5 May 2015. Retrieved 20 September 2015.
- ↑ "Police buys choppers, eyes continental force". Theinsider.ug. 19 March 2015. Retrieved 20 September 2015.