Wp/nyn/David Bahati
David Bahati n'omubazi w'ebitabo kandi omunyabyabutegyeki omu Uganda. Ni minisita w'eihanga ow'ebyobushubuzi, amakorero hamwe n'ebibiina by'okweteerana (amakorero) omu kakiiko ka Uganda. Akagaruka yaatooranwa aha ntebe y'obwa minisita omuri 2026.[1][2] Akabanza kutooranwa aha ntebe egi omu mpindahinduka ya kabineti eyabaireho ebiro 9 Okwaikumi na kumwe omuri 2021. Akaba ari minisita w'eihanga ow'eby'empiiha, okuteekateekyera hamwe n'entunguuka omu by'entaasya (okuteekateekyera)[3][4] arikuza omu bigyere bya Matia Kasaija.[5]
Eby'obwegyese
[edit | edit source]Bahati n'omwebembezi w'ekitongore kya Chartered Certified Accountants (FCCA). Akatunga diguri y'okubanza omu by'obushuubuzi kuruga Makerere University, diguri y'okubanza omu by'obushuubuzi kuruga Cardiff University, ebaruha y'obwebembezi kuruga Wharton School aha University of Pennsylvania, ebaruha y'obwebembezi omu kampiini kuruga Leadership Institute, hamwe na dipuroma omu by'obushuubuzi orungyereza kuruga Manchester Business School.[6]
Carl Cooper, owaabaire ari omureeberezi wa St. Davids, akagira ati: "Kikaba kiri eky'omutaano kumanya ngu omujwekyerwa w'eishengyero, omwami David Bahati, nawe aine diguri ya kabiri kuruga omu yunivasite ya Wales kandi akamara obwire arikwegyera omuri Cardiff. Obutegyeki bwa Wales buriijo nibukora munonga okukira oku turikumanya.[7][8]Atakaizire omu by'obutegyeki, Bahati akaba ari mukuru w'eby'esente n'obwebembezi omu kitongore kya Uganda ekya Population Secretariat.
Omurimo gw'eby'obutegyeki
[edit | edit source]N'omwebembezi w'ekibiina kya National Resistance Movement (NRM), ekibiina ekiri omu butegyeki kandi niwe mukuru w'entebe ya NRM Kabale Disiturikiti. Akaba ari omukiiki omwishengyero rya Ndorwa County West Constituency, Kabale Disiturikiti, omu ishengyero rya 11 erya Uganda.[9][10] Omu karuuru k'ekibiina kya NRM aka 2025, akasingwa Naturinda Eliab.[11][12][2] Niwe mukuru w'entebe ya Scout Board of Uganda. Niwe mukuru w'entebe ya Uganda National Prayer Breakfast Fellowship.[13]
Okutongoza eiteeka rya Uganda eririkurwanisa ebikorwa by'obushambani
[edit | edit source]Bahati akamanywa munonga omunsi yoona omu Kwa ikumi omuri 2009 bwanyima y'okureeta eiteeka ry'okurwanisa ebikorwa by'obushambani nk'eiteeka ry'omwebembezi w'eihanga ebiro 13 Okwa ikumi arikugira ngu omushango musya gutandikirweho omuri Uganda ogurikwetwa "obushambani obw'amaani" ogurikubaasa kufubirwa.[14] Ebiteiso bikaba birimu enteekateeka y'okureetaho ekiheneso ky'okufa aha bashaija n'abakazi abakuzire abarikuteerana n'abantu b'ekikura kimwe abari ahansi y'emyaka 18, n'abantu abaine oburema, nainga orikujunaanwa yaaba aine akakooko ka siriimu,[15] nainga abo abaasingirwe emishango y'abashaija n'abashaija n'abashai Omunyamahurire kandi omurwanirizi w'obugabe bw'abashaija n'abakazi Jeff Sharlet (omuhanguzi w'ekirabo ky'amahanga goona eky'ekitongore ky'obugabe bw'abashaija n'abakazi ekya Outspoken Award) naagira ngu omu kugaaniira kwe okw'ekihama Bahati akooreka ekyetengo ky'okwita buri mushaija n'abakazi "[16]
Sharlet akagira ngu ekiragiro kikabaho ahabw'okuba Bahati akaba ari omwebembezi w'ekibiina ky'abakristaayo ekya .enka[17] Akashoborora ngu Bahati niwe yabandize kutaho ekiteiso ky'eiteeka (omu bwire obwo hakaba harimu ekiheneso ky'okufa ahabw'okuteera abaana bato, abantu abaine oburema, nainga abashaija abaine akakooko ka siriimu abarikumanya) omukiiro ky'okushaba ekya The Family's Uganda National Prayer Breakfast omuri 2008.[18] Bob Hunter, memba w'ekibiina kya The Family, akaheereza ekigyezo aha NPR omu Kwa ikumi nibiri omuri 2009 ahu yaikiriize akakwate ka Bahati kwonka yaagira ngu tihaine munywani we omuri Amerika orikushagika eiteeka eryo.[19] Ahanyima y'amakuru g'ekiragiro ky'okwita abashaija n'abakazi abashaija n'abakazi, Bahati akabingwa kuruga omuri 2010. S. Ekyenkyakare ky'okushaba omu ihanga ryona.[18]
Bahati akabuuzibwa Rachel Maddow omu Kwa ikumi nibiri omuri 2010. Bahati akahamya ngu obukaikuru bwa doora ikumi na butaano bukateebwa omu Uganda okuhandikisa abaana.[20] Maddow ku yaahamiibwe kukoresa obukoryo bw'okuheereza abantu emirimo, akagira ngu nibaza omu mashomero, nibabeegyesa, nibabashendashenda n'esente, okubashendashenda omu nkora egi. Bahati akahamya ngu obutambi nibujanjaara omu Uganda oburikworeka ngu "omushaija okubyama n'omushaija nikirungi," obwabaire nibukoresibwa "okureeta abantu.". Maddow akahakanisa ekiteekateeko eki, arikugira ngu "okuheereza abaana emirimo kuruga omu bashaija n'abakazi, n'enshonga y'omutaano omu mahanga goona agarikuteesa aha mateeka nk'ago agateirweho omuri Uganda."[18]Bahati akyoreka gye omu kubuuzibwa ngu ekiragiro eki arikuteekateeka nikiija kurabira omu nkora ya demokurasiya ya Uganda kandi kikahanuurwaho. Okwongyera ahari eki, Bahati naikiriza ngu Amerika eshemereire kuheereza obugabe bwayo ekitiinisa hamwe n'amazima ngu ebiragiro bya Uganda nibiija kukora aha banya Uganda bonka.[21]
Ebiro 20 Okwa ikumi nibiri omuri 2013, eishengyero rya Uganda rikahinguza ekiragiro ky'okurwanisa ebikorwa by'obutaingwa ekya 2014, ekiteiso ky'eklibonerezo ky'okufa kikarugaho, reero kyateebwa omu kihome amagara gaayo goona.[22]
Eiteeka eryo rikatibwaho omukono omwebembezi w'eihanga rya Uganda ebiro 24 okwa kabiri omuri 2014.[23][24]Kwonka, ekiro 1 Okwa munaana omuri 2014, kooti ya Uganda ekasharamu ngu ekiragiro tikirikwikirizibwa ahabw'eshonga z'enkora y'omuntu.[25][26][27]
Ebihandiiko ebirikugambwaho
[edit | edit source]
- ↑ "Back in Cabinet, Bahati eyes industrial expansion despite election defeat". Monitor. 14 June 2026. Retrieved 17 July 2026.
- 1 2 Kimathi, Mary Karugaba and Dedan (15 July 2026). "News: Minister Bahati defends foreign investments". New Vision. Retrieved 17 July 2026.
- ↑ Uganda State House (1 March 2015). "Full Cabinet List As At 1 March 2015" (PDF). Daily Monitor (Kampala). Archived from the original (PDF) on 9 July 2017. Retrieved 1 March 2015.
- ↑ independent, The (22 March 2014). "Frankly speaking with David Bahati, MP Ndorwa West". The Independent Uganda. Retrieved 8 December 2025.
- ↑ Malingha, David (1 March 2015). "Uganda's Museveni Promotes Matia Kasaija To Finance Minister". Bloomberg News. Retrieved 2 March 2015.
- ↑ "Parliament of Uganda". Archived from the original on 16 July 2011. Retrieved 3 October 2011.
- ↑ Morrell, Anna (21 June 2007). "Bishop of St Davids appeals for help for people in Uganda". The Church in Wales. Archived from the original on 7 June 2011. Retrieved 16 October 2009.
- ↑ "Bishop pours out the waters of life in Africa". Wales online. 19 May 2007. Retrieved 23 November 2014.
- ↑ "Parliament of Uganda". Archived from the original on 16 July 2011. Retrieved 3 October 2011.
- ↑ Reporter, NewVision (14 February 2021). "Politics: Know your MP-elect: David Bahati". New Vision. Retrieved 8 December 2025.
- ↑ "Minister Bahati defeated, Akampurira falls as Kigezi voters sweep out 10 incumbents". Monitor. 19 January 2026. Retrieved 17 July 2026.
- ↑ "Minister Bahati stripped of Kabale district NRM chairmanship". Monitor. 30 October 2025. Retrieved 17 July 2026.
- ↑ "Early Day Motion 874". UK Parliament. 22 February 2010. Archived from the original on 23 April 2010. Retrieved 16 April 2010.
- ↑ Geen, Jessica (15 October 2009). "Ugandan MP proposes that gays should be executed". Pink News. Retrieved 16 October 2009.
- ↑ "Uganda MP urges death for gay sex". BBC News. 15 October 2009. Retrieved 16 October 2009.
- ↑ "Finding The Root Of Anti-Gay Sentiment In Uganda". NPR. 25 August 2010.
- ↑ Terry Gross (24 November 2009). "The Secret Political Reach Of 'The Family'". Fresh Air from WHYY-FM.
- 1 2 3 "Guests: Jeff Sharlet, etc. Transcript". The Rachel Maddow Show. MSNBC. 9 December 2009. Archived from the original on 10 November 2011. Retrieved 23 December 2009.
- ↑ "A Different Perspective On 'The Family' And Uganda". NPR. 22 December 2009. Retrieved 24 December 2009.
- ↑ On 'Rachel Maddow,' Uganda's David Bahati Says He Loves Gays, retrieved 10 December 2010
- ↑ Rachel Maddow/David Bahati -- full interview Archived 20 February 2013 at the Wayback Machine, The Maddow Blog, 9 December 2010
- ↑ "Ugandan MPs pass life in jail anti-homosexual law". BBC. 20 December 2013. Retrieved 12 March 2015.
- ↑ "Uganda's President signs anti-gay bill into law". CNN News. 24 February 2014. Retrieved 24 February 2014.
- ↑ "Museveni signs Uganda anti-gay bill". NEWS24. 24 February 2014. Retrieved 24 February 2014.
- ↑ "Uganda anti-gay law challenged in court". The Guardian. AFP. 31 July 2014. Retrieved 1 August 2014.
- ↑ "Uganda court annuls anti-gay law". BBC News. 1 August 2014. Retrieved 1 August 2014.
- ↑ "Uganda constitutional court annuls new anti-gay law". Times LIVE. AFP. 1 August 2014. Retrieved 1 August 2014.