Jump to content

Wp/nyn/Bugiri District

From Wikimedia Incubator
< Wp | nyn
Wp > nyn > Bugiri District
Bugiri District
district of Uganda
named afterBugiri Gorora
countryUganda Gorora
capitalBugiri Gorora
located in the administrative territorial entityEastern Region Gorora
coordinate location0°33′49″N 33°45′42″E Gorora
geoshapeData:Uganda/Bugiri.map Gorora
language usedAdhola, Nyole, saamia, Soga, Kenyi Gorora
official websitehttp://www.bugiri.go.ug/ Gorora
Map

Disiturikiti ya Bugiri ni disiturikiti eri omu burugwa-izooba bwa Uganda. Nka disiturikiti ezindi omuri Uganda, niryo rikwetwa eiziina ry'orurembo rwayo oruhango orwa Bugiri, ahu ekitebe kikuru kya disiturikiti kiri.

Disiturikiti ya Bugiri eine ensharo na Disiturikiti ya Namutumba na Butaleja omu matemba gaayo, Disiturikiti ya Tororo omu matemba g'oburugwa izooba, Disiturikiti ya Busia omu burugwa izooba, Disiturikiti ya Namayingo omu mashuuma g'oburugwa izooba, Disiturikiti ya Mayuge omu mashuuma ga [1] Bugiri, ekitebe kikuru kya disiturikiti, kirashangwa kiromita 77 (mayiro 48), aha ruguuto, burugwa izooba bwa Jinja, orurembo orurikukirayo obuhango omu kicweka kya Busoga. [1] Obutebeekanisa bwa disiturikiti ni:0033N,3345E (Latitude:0. 5500; Oburingwa:33. 7500).

Disiturikiti ya Bugiri ekasharwa aha Disiturikiti ya Iganga. Eitaka ryaayo n'ery'emishozi eririmu ogwezo rukye. Ekindi ekirikukwata aha disiturikiti n'okugira ngu eshangwa omu mwanya ogurikwetoroora , kandi ebicweka 90 ahari igana by'eitaka ryakyo n'ebisharara by'enyanja Nalubaale hamwe n'enyanja Kyoga. N'ekyarugiremu, hariho ebisharara bingi ebirikucwekanisa enguuto, ekirikureetera esente z'okutereeza enguuto kuba nyingi. Omu kwezi kwa mushanju omuri 2010, ekicweka ky'amashuuma ekya disiturikiti ya Bugiri kikataanisibwa kitandikaho disiturikiti ya Namayingo. Disiturikiti ya Bugiri n'emwe aha kicweka kya Busoga, ekirikuhikaana n'obugabe bwa Busoga, obumwe aha bugabe oburikwikirizibwa omu ngyenderwaho y'eihanga omu Uganda. Kurugirira aha kubara abantu okwakozirwe omuri 2002, ekicweka ekyo kikaba kiine abantu 2. abantu miriyoni 5 omu bwire obwo. Disiturikiti ezirikukora ekicweka kya Busoga harimu: Disiturikiti ya Bugiri, Disiturikiti ya Buyende, Disiturikiti ya Iganga, Disiturikiti ya Jinja, Disiturikiti ya Kaliro, Disiturikiti ya Kamuli, Disiturikiti ya Luuka, Disiturikiti ya Mayuge.

Omuhendo gw'abantu

[edit | edit source]

Okubara kw'abantu omu ihanga ryona okwakozirwe omuri 1991 kukateebereza ngu abantu ba disiturikiti bakaba bari 171,300. Okubara abantu omu ihanga ryona omuri 2002 kukatebeekanisa abantu ba disiturikiti nka 237,400. Okweyongyera kw'abantu omu disiturikiti buri mwaka nikubariirwa nka 6. ebicweka ikumi ahari igana. Omuri 2012 omuhendo gw'abantu omuri disiturikiti ya Bugiri gukaba nigubarirwa 426,800. [1]

Emirimo y'ebyentasya

[edit | edit source]

Eby'obuhingi n'oburiisa nibyo bikuru omu disiturikiti nka disiturikiti ezindi omw'eihanga. Ebihingirwe ebikuru harimu: ebitooki, Muhogo, Ebicoori, Omwani, omugusha, Ebihimba, Ebitookye. Lowland Rice Tilda Uganda Limited (TUL), ekitongore ky'eby'obuhingi n'oburiisa eky'eby'obushubuzi, nikihinga omuceeri gw'eby'obushubuzi ahari Kibimba Rice Scheme, omu Abahingi n'abariisa ab'abantu buntu nabo nibaguza TUL eby'amasharuura gaabo.

Ahabw'obwingi bw'amaizi marungi omu disiturikiti, abantu baingi omu disiturikiti ya Bugiri nibashoha eby'obushubuzi. Obumwe, disiturikiti ekaba neekora ebyenyanja ebirikwingana taani makumi ana buri izooba. Eky'obusaasi, ahabw'obushohi obutarikwikirizibwa, ebyenyanja omunyanja Nalubaale bitabukire munonga kandi biri haihi kuhwaho. Okuruga obwo, omuhendo gw'ebyenyanja ogurikukwatwa buriizooba gukyendeire kuruga aha muhendo oguri ahaiguru. Ahaiguru y'obuhangwa bw'ebyenyanja, ebicweka makumi ataano na bitaano ahari makumi ataano eby'ebyenyanja bikaba biguzibwa aheeru y'eihanga (okukira munonga omuri Buraaya y'oburengyerwa-izooba), ebicweka makumi abiri na bitaano ahari igana bikaba nibikoresibwa omwihanga kandi ebicweka ataano ahari igana bika.

Abantu Phillip Wafula Oguttu, akaba ari omukiiki omwishengyero omuri Bukhooli County Central, omu disiturikiti ya Bugiri. Frederick Douglas Mwanja Mukisa, akaba ari omwegyesa kandi omu by'obutegyeki omu Uganda. Akaheereza nka minisita w'eby'obushohi omu kabineti ya Uganda, kuruga ekiro 1 Okwa mukaaga omuri 2006 kuhisya ebiro 27 Okwa kataano omuri 2011. Akaheereza omu ishengyero rya Uganda, arikujwekyera "Bukooli County Central," disiturikiti ya Bugiri,

reeba n'eya

Bugiri, Busoga n'oburugwa izooba bwa Uganda.