Jump to content

Wp/nyn/Bosnia and Herzegovina

From Wikimedia Incubator
< Wp | nyn
Wp > nyn > Bosnia and Herzegovina
Bosnia and Herzegovina
sovereign state, constitutional republic, Mediterranean country, country
part ofSoutheast Europe, Southern Europe Gorora
inception1 March 1992 Gorora
native labelBosna i Hercegovina, Bosna i Hercegovina Gorora
IPA transcriptionˈbos⁽ʲ⁾nʲɪjə ɪɡʲɪrt͡sɨɡɐˈvʲinə Gorora
religion or worldviewIslam, Judaism, Eastern Orthodoxy, Catholicism Gorora
official languageBosnian, Croatian, Serbian Gorora
anthemnational anthem of Bosnia and Herzegovina Gorora
cultureculture of Bosnia and Herzegovina Gorora
motto textThe heart shaped land, Gwlad siâp calon Gorora
continentEurope Gorora
countryBosnia and Herzegovina Gorora
capitalSarajevo Gorora
located in time zoneCentral European Time, UTC+01:00, UTC+02:00, Europe/Sarajevo Gorora
located in or next to body of waterAdriatic Sea, Mediterranean Sea Gorora
located in/on physical featureBalkans, post-Yugoslavia states Gorora
coordinate location44°0′0″N 18°0′0″E Gorora
coordinates of easternmost point44°3′1″N 19°37′19″E Gorora
coordinates of northernmost point45°16′48″N 16°55′48″E Gorora
coordinates of southernmost point42°33′23″N 18°26′16″E Gorora
coordinates of westernmost point44°49′5″N 15°43′21″E Gorora
geoshapeData:Bosnia.map Gorora
highest pointMaglić Gorora
lowest pointAdriatic Sea Gorora
basic form of governmentfederal republic, republic Gorora
office held by head of statePresidency of Bosnia and Herzegovina Gorora
head of stateŽeljko Komšić, Denis Bećirović, Željka Cvijanović Gorora
office held by head of governmentChairman of the Council of Ministers of Bosnia and Herzegovina Gorora
head of governmentBorjana Krišto Gorora
executive bodyCouncil of Ministers of Bosnia and Herzegovina Gorora
legislative bodyParliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina Gorora
central bankCentral Bank of Bosnia and Herzegovina Gorora
public holidayIndependence Day Gorora
applies to jurisdictionCouncil of Ministers of Bosnia and Herzegovina Gorora
contains the administrative territorial entityFederation of Bosnia and Herzegovina, Republika Srpska, Brčko District Gorora
currencyconvertible mark Gorora
shares border withMontenegro, Croatia, Serbia, European Union Gorora
driving sideright Gorora
electrical plug typeEuroplug, Schuko Gorora
replacesRepublic of Bosnia and Herzegovina Gorora
language usedCroatian, Serbian, Bosnian Gorora
official websitehttp://www.fbihvlada.gov.ba Gorora
hashtagBosniaandHerzegovina Gorora
top-level Internet domain.ba Gorora
flagflag of Bosnia and Herzegovina Gorora
coat of armscoat of arms of Bosnia and Herzegovina Gorora
geography of topicgeography of Bosnia and Herzegovina Gorora
has characteristicpartly free country Gorora
history of topichistory of Bosnia and Herzegovina Gorora
railway traffic sideright Gorora
open data portalOpen Data Bosnia and Herzegovina Gorora
economy of topiceconomy of Bosnia and Herzegovina Gorora
demographics of topicdemographics of Bosnia and Herzegovina Gorora
official observer status in organizationOrganisation of Islamic Cooperation Gorora
mobile country code218 Gorora
telephone country code+387 Gorora
trunk prefix0 Gorora
emergency phone number112, 122, 123, 124 Gorora
GS1 country code387 Gorora
licence plate codeBIH Gorora
maritime identification digits478 Gorora
Unicode character🇧🇦 Gorora
category for honorary citizens of entityCategory:Honorary citizens of Bosnia and Herzegovina Gorora
category for maps or plansCategory:Maps of Bosnia and Herzegovina Gorora
Map

Bosnia na Herzegovina, ekirikumanywa nka Bosnia-Herzegovina nainga Bosnia, n'eihanga eriri omu mashuuma g'oburugwa-izooba bwa Europe. Nishangwa aha peninsula ya Balkan, erikushangwa aha nsharo za Serbia omuri burugwa izooba, Montenegro omuri burugwa izooba, hamwe na Croatia omumatemba n'amashuuma g'oburengyerwa izooba, erikwingana kiromita 20 (mayiro 12) aha nyanja ya Adriatic omu mashuuma. Bosnia eine embeera y'obwire y'ensi erimu omushana gw'amaani hamwe n'obufuki bw'omushana n'obufuki bw'omushana. Eby'obuhangwa bwayo nibirimu ensozi, okukira munonga omu bicweka by'ahagati n'eby'oburugwa izooba, ebirikutegyekwa ensozi za Dinaric Alps. Herzegovina, ekyanga kikye omu mashuuma, kiine embeera y'obwire eya Mediterranean kandi n'ey'enshozi. Sarajevo niryo kibuga ekikuru kandi ekirikusingayo obuhango.

Omwanya gutwire nigutuurwamu kuruga omu bwire bwa Upper Palaeolithic, hamwe n'obutuuro bw'abantu obw'obutwire oburikubaasa kurondoorwa kuruga omu buhangwa bwa Butmir, Kakanj, hamwe na Vucedol. Ahanyima y'okwija kw'abahindi-abazungu ababandize,omwanya gukaba gurimu abantu baingi aba Illyrian na Celtic. Ekicweka ekirikukira obwingi ekya Bosnia ekya hati kikakwatanisibwa omu kicweka kya Rooma ekya Dalmatia ahagati y'ekyasha ky'okubanza BCE. Baishenkuru b'abantu b'obwahati aba Slavic bakahika ahagati y'ekyasha kya mukaaga n'ekya mwenda. Omu kyasha kya 12, eihanga rya Bosnia rikatandikwaho nk'eihanga rya Bosnia ery'okubanza okwetegyeka. Kikatunguuka mporampora kyaza omu Bukama bwa Bosnia, ekyahindukire eihanga ry'amaani omu mahanga g'oburengyerwa-izooba bwa Balkans omu kyasha kya 14.

Obutegyeki bwa Ottoman bukatwara ekicweka eki omuri 1463 bwanyima bwataho obusiraamu. Kuruga aha muheru gw'ekyasha kya 19 kuhisya orutaro rw'ensi yoona orw'okubanza, eihanga rikakwatanisibwa n'obugabe bwa Austria-Hungary. Omu bwire bw'entaro, Bosnia na Herzegovina zikaba ziri omu bwakabaka bwa Yugoslavia. Bwanyima y'orutaro rw'ensi yoona orwa kabiri, kikaheebwa ekitiinisa ky'obutegyeki omu ihanga rya Socialist Federal Republic of Yugoslavia eryatandikirweho. Omuri 1992, ahanyima y'okushenyuka kwa Yugoslavia, eihanga rikatwara okwetegyeka. Eki kikakuratirwa orutaro rwa Bosnia, orwabaireho mpaka aha muheru gwa 1995 kandi rukahwaho n'okuta omukono aha ndagaano ya Dayton.

Bosnia na Herzegovina eine abantu obukaikuru bubiri nebicweka mwenda 2.9 bw'abantu kurugirira aha kuteebereza okuriho obwahati, nibashangwa omu nganda ishatu enkuru: Ababosnia, abarikukora ebicweka bibiri ahari bitaano by'abantu, bakuratibwa aba Serbia ahari kimwe kya kashatu, n'aba Croats ahari kimwe kya kataano; abantu bakye ni Abayudaaya, aba Roma, aba Albania, aba Montenegrins, Ukrainians Bosnia na Herzegovina eine eishengyero ry'amashengyero abiri hamwe n'omwebembezi w'eihanga erikukorwa memba omwe kuruga omu nganda ishatu enkuru. Amaani ga gavumenti eya rwagati ni makye munonga, ahabw'okuba eihanga riine obutegyeki bukye; ririmu ebitongore bibiri ebirikwetegyeka, Federation of Bosnia and Herzegovina na Republika Srpska hamwe n'ekicweka kya kashatu, Disiturikiti ya Brcko, erikwebemberwa gavumenti yaayo.

Bosnia na Herzegovina n'eihanga eririkukura. Ebyentatsya yaayo neetwarwa amakorero n'obuhingi n'oburiisa, bikakuratirwa eby'oburambuzi n'obuheereza; eby'oburambuzi byeyongyeire munonga omu myaka egi. Eihanga riine eby'okwerinda hamwe n'eby'amagara, kandi obwegyese bwa puraimare na siniya n'obwa busha. Bosnia na Herzegovina n'eihanga eryesimbireho omu mukago gwa EU kandi ryabaire n'eihanga eryesimbireho omu mukago gwa NATO kuruga okwa kana omuri 2010.