Wp/nyn/Belize
| part of | Central America, Continental Central America, European Union tax haven blacklist, Caribbean |
|---|---|
| inception | 21 September 1981 |
| official name | Belize, le Bélize, Belize |
| native label | Belize |
| IPA transcription | bɛˈliːs |
| named after | Belize River |
| official language | English |
| anthem | Land of the Free |
| culture | culture of Belize |
| motto text | Under the shade I flourish |
| continent | North America |
| country | Belize |
| capital | Belmopan |
| located in time zone | UTC−06:00, America/Belize |
| coordinate location | 17°4′0″N 88°42′0″W |
| coordinates of easternmost point | 17°26′41″N 87°29′31″W |
| coordinates of northernmost point | 18°29′45″N 88°24′10″W |
| coordinates of southernmost point | 15°53′9″N 89°13′20″W |
| coordinates of westernmost point | 15°53′46″N 89°13′39″W |
| geoshape | Data:Belize.map |
| highest point | Doyle's Delight |
| lowest point | Caribbean Sea |
| basic form of government | constitutional monarchy, parliamentary monarchy |
| office held by head of state | monarch of Belize |
| head of state | Charles III |
| office held by head of government | Prime Minister of Belize |
| head of government | Johnny Briceño |
| executive body | Government of Belize |
| legislative body | National Assembly |
| central bank | Central Bank of Belize |
| currency | Belize dollar |
| shares border with | Guatemala, Mexico, Melchor de Mencos |
| coextensive with | America/Belize |
| driving side | right |
| electrical plug type | NEMA 1-15, NEMA 5-15, BS 1363 |
| follows | British Honduras |
| official website | http://www.belize.gov.bz/ |
| hashtag | Belize |
| top-level Internet domain | .bz |
| flag | flag of Belize |
| coat of arms | coat of arms of Belize |
| geography of topic | geography of Belize |
| has characteristic | free country |
| history of topic | history of Belize |
| economy of topic | economy of Belize |
| demographics of topic | demographics of Belize |
| mobile country code | 702 |
| telephone country code | +501 |
| emergency phone number | 911, 90 |
| licence plate code | BH |
| maritime identification digits | 312 |
| Unicode character | 🇧🇿 |
| category for the view of the item | Category:Views of Belize |
| category for maps or plans | Category:Maps of Belize |
| Commonwealth Sport country code | BIZ |

Belize [1] n'eihanga eriri aha rubaju rw'amatemba g'oburugwa-izooba bwa America eya rwagati. Ekateerwa Mexico omu matemba ga Caribbean Sea omuri burugwa izooba, hamwe na Guatemala omuri burengyerwizooba n'omumashuuma. Neegabana ensharo y'enyanja na Honduras omu mashuma g'oburugwa izooba. N'obu haraabe hariho omuri Amerika eya rwagati, Belize neetwara nk'ekicweka kya Caribbean, kandi n'omwebembezi w'ekibiina kya Caribbean Community (CARICOM) hamwe n'ekya Commonwealth Caribbean, ebyafaayo bya British West Indies.
Eby'obuhangwa bwa Maya bikajanjaara omuri Belize ahagati ya 1500 BCE na 300 CE kandi bikakurakurana mpaka nka 1200. [1] Okuhikaana n'abazungu kukatandika omuri 1502-04 obu Christopher Columbus yaagyenda omu nyanja arikuraba omuri Gulf of Honduras. [1] Okucondooza kw'abajungu kukatandika n'abajwekyerwa ba Bungyereza omuri 1638. Spain na Bungyereza zikashaba eitaka okuhisya obu Bungyereza yasingire aba Spain omu rutaro rwa St. George's Case (1798). [1] Kikahinduka obutegyeki bwa Bungyereza omuri 1840, kandi obutegyeki bwa Crown omuri 1862. Belize ekatunga okwetegyeka kuruga omuri Bungyereza ebiro 21 okwa ikumi omuri 1981.
N'eihanga ryonka eririkujwekyerwa gavana wa Amerika eya rwagati, eririmu omugabe Charles III nk'omugabe waayo kandi mukuru w'eihanga, orikujwekyerwa gavana mukuru. [14],Obwingi bwa Belize obw'ebimera n'enyamaishwa by'omu itaka hamwe n'eby'omu maizi hamwe n'obuhangwa bwabwo, otwariiremu n'ebisharara by'amabaare, nibugiha omwanya gw'omugasho omuri Mesoamerika Biological Corridor ey'omugasho omunsi yoona. Nikitwarwa nk'eihanga rya Amerika eya rwagati hamwe na Caribbean eririmu enkoragana y'amaani n'ebyanga bya Amerika hamwe na Caribbean. [16]Eine omwanya gwa square kiromita 22,970 (8,867 sq mi) hamwe n'abantu 397,483 (2022).
Eitaka ryaryo rikuru n'oburaingwa bwa kiromita 290 (mayiro 180) hamwe n'obugaari bwa kiromita 110 (mayiro 68). N'eihanga eririmu abantu bakye munonga omuri Amerika eya rwagati. Okweyongyera kw'omuhendo gw'abantu 1. 87% buri mwaka (2018 okuteebereza) nikyo kya kabiri omu by'obuhangwa kandi nikyo kikuru munonga omu mahanga g'oburengyerwa-izooba. Orurembo rwayo orukuru ni Belmopan, kandi orurembo rwayo orurikukirayo obuhango nirwe rurembo rwa Belize orurikwetwa eiziina eryo. Eihanga riine abantu b'emitwarize n'endimi nyingi. N'eihanga ryonka omuri Amerika eya rwagati, eririmu orungyereza nk'orurimi orurikukoresibwa omu butongore. Orurimi rwa Belizean Criol hamwe n'orurimi rwa Spanish nirugambwa munonga, nirukuratirwa orurimi rwa Maya hamwe n'orurimi rwa Garifuna. Abantu abarikuhingura kimwe kya kabiri nibagamba endimi nyingi ahabw'endimi nyingi ezibarikukoresa. Nikiranganwa ahabw'okujaguza okurikwetwa September hamwe n'okweshongora kw'omutaano.
- ↑ The World Factbook. Central Intelligence Agency. 8 July 2025. Retrieved 28 July 2025.