Wp/nyn/Andrew Felix Kaweesi
Andrew Felix Kaweesi akaba ari omuhwezi wa mukuru wa poriisi (AIGP) omuri Uganda, kandi omuporiisi. Akaba ari omugambirizi wa pooriisi ya Uganda kuruga omu kwezi kwa munaana omu mwaka gwa 2016 kuhisya omu gwa 2017 obu yaitwa.
Akafa ari aha rurengo rwa Meja Genero (ekirikushushana n'ekya NATO OF-7).[1] Kaweesi akaza omu pooriisi omu mwaka gwa 2001 kandi niwe yaabandize kufa omu bantu abo.[2]Omu mwaka gwa 2016, Kaweesi akatooranwa mukuru wa pooriisi (Kale Kaihura) kuba mukuru w'ekitongore kya pooriisi ekirikukwatanisa n'abantu.[3]
Ebyafaayo
[edit | edit source]Kaweesi akazaarirwa omuri Kyazanga, omu disiturikiti ya Lwengo. Abazaire be (Esther na Alfonse Mutabazi) bakafa obu yaabaire akiri muto, ekyamurekire we na barumuna be omu mikono y'abanyabuzaare. Abazaire ba Kaweesi bakabasigira eitaka rya hiika 640 omu kyaro kya Kitwekyagonja omuri disiturikiti ya Lwengo. Bwanyima, Kaweesi akarundaana barumuna be yaayombeka ekyombeko aha itaka eryo.[4]Bwanyima y'ekyo, akashwera Annet Kaweesi ou yaazairemu abaana bataano. Omwana waabo owa kataano akazaarwa eizooba eryakuratiire okuziika kwa Kaweesi. Omwana ogu akeetwa eiziina rya ishe.[5]
Obwegyese oburikwetengwa
[edit | edit source]Kaweesi akashomera purayimare aha St. Jude primary school kuruga omu mwaka gwa 1982 kuhisya omu gwa 1989. Akaza omuri St. Benard college school, Kiswera aha rurengo rwa O'level kandi akamara A'level aha Kitante High school kuruga omu mwaka gwa 1994–1996. Kaweesi akashoma diguri y'obushomesa bwa arts aha Yunivasite ya Makerere kuruga omu mwaka gwa 1996 kuhisya omu gwa 1999. Bwanyima akaza aha Yunivasite ya Nkumba na Yunivasite ya Nairobi ahu yaashomire diguri ya kabiri omu by'okutebeekanisa n'okwebembera eby'obwegyese hamwe na diguri ya kabiri omu by'ensi yoona.[6]
Obuheereza bwa gavumenti
[edit | edit source]- 2015 kuhisya omu gwa 2017: Mukuru w'abakozi/omugambirizi wa pooriisi ya Yuganda
- Okwa mwenda omu mwaka gwa 2014: Mukuru w'ebikorwa omu pooriisi ya Yuganda.
- 2007–2010: Mukuru w'ishomero ry'okutendeka pooriisi erya Kabalye.
- 2009: Mukuru w'ishomero ry'okutendeka pooriisi erya Kabalye.
- 2006–2009: Omuhwezi wa mukuru wa pooriisi.
- 2005: Omuhwezi wa mukuru w'ishomero ry'okutendeka pooriisi erya Amor Police Academy Somalia.
- 2004–2005: Omuhwezi w'omuduumizi w'eishomero rya pooriisi erya Masindi.
- Okwakabiri–Okwa kataano omu mwaka gwa 2004: Pooriisi ekakora nk'omuhabuzi wa Sudan y'amashuuma omu kitongore kya Department for International Development (DFID) Fund.
- 2002–2003: Ofiisa orikukurira pooriisi omuri disiturikiti ya Ntungamo.
- 2001: Omwebembezi w'abeegi omu ishomero rya pooriisi erya Kibuli.
- 2000: Omuhwezi w'omwebembezi wa Gavumenti y'ebyanga omuri disiturikiti ya Masaka.
- 1999: Mukuru w'eishomero kandi omwegyesa ahari St. Benard's College eishomero rya Kiswera.
- 1997–1999: Mukuru w'entebe aha kibiina kya Makerere Private Students Association (MUPSA)
Emishomo y'obwebembezi ei yaashomire
[edit | edit source]- Okureeberera ebyokwerinda by'eihanga omu mwaka gwa 2015: Galilee International Management Institute.
- Omushomo gw'okukurira eby'okwerinda omu mwaka gwa 2012: International Law Enforcement Academy.
- Omushomo gw'eby'okwerinda omu mwaka gwa 2010–2011: National Defense College Nairobi.
- Omushomo gw'okukurira eby'okwerinda omu mwaka gwa 2009: Interpol Lyon France.
- Omushomo gw'okukurira okwegyesa omu mwaka gwa 2008: Person Peacekeeping Centre- Cairo Egypt.
- Omushomo gw'okukurira okwegyesa omu mwaka gwa 2004: Makerere University Business School.
- Omushomo gw'okwegyesa omu mwaka gwa 2003: Police training school Masindi.
- Omushomo gw'okukurira okwegyesa omu mwaka gwa 2003: South Africa.
- Omushomo gw'okwegyesa omu mwaka gwa 2001: Police training school Kibuli[6]
Okwita
[edit | edit source]Kaweesi akaitwa omu kasheeshe k'orwakashatu orwa 17 okwa kashatu omu mwaka gwa 2017 obuyaabaire naaruga omuka arikuza kukora. Akaba naagyenda n'omwe aha bakuumi be, Kenneth Erau, hamwe na dereeva, Geoffrey Wambewo, boona bakaitwa mita 100 kuruga aha geeti ya Kaweesi. Okukyebera omurambwe aha irwariro rya Mulago National Referral Hospital kikashangwa ngu Kaweesi akateerwa amasasi 27, omukuumi we, Kenneth Erau, 33 kandi dereeva we, Geoffrey Wambewo, 11. Emotoka ya pooriisi ei abashatu baabaire barimu ekashangwa eine ebituga by'amasasi 77.
Kurugirira aha bareebi, abaataahiririire babiri abaabaire bari aha pikipiki bakaruga enyima, baahika ahu baabaire bari, baagaruka, kandi barikwemerera omu maisho g'emotoka ya pooriisi etarimu by'okurwanisa, bakateera amasasi. Omuvugi wa Kaweesi akagyezaho kwongyera aha sipiidi kwonka pikipiki zikamusingura. Yuganda etwire neetunga obutemu oburikushushana n'obwo kuruga Okwaikumi na kumwe omu mwaka gwa 2016. Eky'okureeberaho n'omuserukare Major Sulaiman Kiggundu owaisirwe omu motoka ye abashaija b'embundu abaabaire bari aha pikipiki. Ebiro bibiri atakafiire, Kaweesi akagambira omusesorodooti ebirikukwata aha butumwa obu yaatungire aha simu oburikutiinisa amagara gye. Obutumwa bukaba burimu enamba etarikuhandiikwa.Abantu abiri na babiri bakwasirwe nk'abarikuteekateekwaho kandi bakiriyo nibajunanwa.[7]
Okuziika
[edit | edit source]Kaweesi akaziikwa omu maka ga baishenkuru omuri Kyazanga, omuri disiturikiti ya Lwengo aha rw'okubanza, 21 okwa kashatu. Ekyo kitakabaireho, omurambwe gwa Kaweesi gukatwarwa aha kanisa ya St. Andrew's Church, Kulambiro, Ntinda, Kampala aha sande, 19 okwa kashatu, kushabirwa aha shaaha 3:00 ez'ekiro. Kandi okurinda omurambwe kukabaho omu maka ge, Kulambiro. Kandi saaviisi aha kanisa ya Rubaga Cathedral ekabaho aha rw'okubanza, 20 okwa kashatu ahabwa Kaweesi.[8]
Reeba n'ebi
[edit | edit source]Ebihandiiko ebirikugambwaho
[edit | edit source]- ↑ "In Pictures: Andrew Felix Kaweesi's life and times". No. 17 March 2017. Retrieved 12 January 2018.
- ↑ "Kaweesi first to die among 2001 police intake". Retrieved 12 January 2018.
- ↑ "Uganda: Andrew Felix Kaweesi Appointed New Police Spokesperson". Retrieved 12 January 2018.
- ↑ "The Andrew Felix Kaweesi I knew". Retrieved 12 January 2018.
- ↑ "Kaweesi's last-born child Kaweesi Jr baptized". Retrieved 12 January 2018.
- 1 2 "BIOGRAPHY: WHO WAS ANDREW FELIX KAWEESI?". Retrieved 12 January 2018.
- ↑ "Uganda police spokesperson, two others shot dead in moving vehicle". Retrieved 12 January 2018.
- ↑ "Kaweesi: Police release burial arrangements". Retrieved 12 January 2018.