Jump to content

Wp/nyn/Airtel Uganda

From Wikimedia Incubator
< Wp | nyn
Wp > nyn > Airtel Uganda
Airtel Uganda
business
industrytelecommunications, mobile phone industry Gorora
inception2010 Gorora
countryUganda Gorora
coordinate location0°19′14″N 32°35′18″E Gorora
parent organization or unitAirtel Africa Gorora
headquarters locationKampala Gorora
product or material producedmobile telephony Gorora
official websitehttp://www.africa.airtel.com/uganda/ Gorora
Map

Ekitongore kya Airtel Uganda nikikora aha by'empurizana hamwe n'ebya tekinorogye omuri Uganda. Ekitongore nakyo nikikora aha by'okutwara sente aha masimu hamwe n'okutwara sente omu banka ekirikumanywa nka Airtel Payments Bank. Ekitongore kya Airtel Uganda Limited n'ekitongore ekiri ahansi y'ekitongore kya Airtel Africa PLC.[1]

Omwanya

[edit | edit source]

Ekitebe kikuru kya Airtel Uganda kiri omuri Airtel Towers, aha ruguuto rwa Clement Hill, omuri divijoni ya Kampala eya rwagati omu rurembo rwa kampala orukuru kandi orurikukirayo obuhango.[2]

Ebyafaayo

[edit | edit source]

Ekitongore kya Airtel kikataaha omuri Uganda ebiro 8 okwa mukaaga omu 2010 obu kya Bharti Airtel kyagura emirimo 16 eya Zain Africa. Omuri 2013, Airtel ekatunga Warid Telecom Uganda omu kugura kwayo okw'okubanza omu by'empurizana. N'eky'okureeberaho, Airtel ekongyera kugumizamu n'omwanya gwayo nka kampuni y'empurizagana eya kabiri omuri Yuganda erimu abaguzi abarikurenga obukaikuru nshanju na buna hamwe n'obucweka 39 ahari igana bw'akatare k'empurizana y'omungaro, eri enamba ibiri omu mpurizagana y'omungaro, eri enyima ya MTN Uganda erikwebembera akatare.[3]

Omuri 2018, Airtel ekahika ahari ba kasitoma obukaikuru ikumi.[4] Eki kikahamya omwanya gwa Airtel nka kampuni y'eby'empurizagana erikukirayo kukura juba omuri Uganda. Omu kwezi kw'okubanza omu 2019, Airtel Uganda ekatunga obucweka 100 ahari igana bwa 4G LTE omu myanya yaayo yoona omu Uganda,[5] ekyareesireho enteekateeka y'okwongyera aha bwire bw'empurizana omuri Uganda. Ekitongore kya Airtel Uganda kiine emyanya erikurenga 2,000 omuri Uganda, okuruga okwa kana omu 2020.[6]

Okutandika

[edit | edit source]

Airtel Uganda ni emwe aha kampuni z'eby'empurizana ezirikukirayo omuri Uganda, erikukora aha by'empurizana, 2G, 3G na 4G, okukoresa ebyoma by'omu ngaro, okukoresa ebyoma by'omu ngaro, hamwe n'okukoresa esimu omu by'obushuubuzi kurabira omu Airtel Money. Okwezi kwa kashatu omu 2021, ekitongore ky'ebyempurizana ekya Uganda Communications Commission (UCC), kikateebereza omuhendo gw'abantu abarikukoresa Airtel Uganda aha bantu obukaikuru 10 ahari obukaikuru 28.3 abarikukoresa ebyoma by'omu ngaro omu ihanga. Eki kikarugamu obucweka 35.3 ahari igana omu katare.[7]

Airtel Money

[edit | edit source]

Airtel Money platform niyo erikukirayo kureeta abantu omu by'enshohoza kandi n'omwanya mukuru gw'okureeta abantu omu by'enshohoza n'abaguzi abarikurenga obukaikuru butaano okwezi kwa kashatu omu 2018.[8]

Okutamu sente

[edit | edit source]

Airtel n'ekitongore ekirikumara obwire buraingwa omu by'obushuubuzi kandi nikyo kirikukirayo kuta sente omu Uganda kuruga omuri Buhindi. Ekitongore ni kimwe aha birikukirayo kushashura emishoro omuri Uganda.[9]

Omu 2019, Airtel ekamanywa nk'ekitongore ekirikukirayo kushashura emishoro omuri Uganda. Airtel Uganda ekashashura emishoro erikwingana obuhumbi bwa UGX136 (oburikwingana obukaikuru bwa US$38), omu mwaka gw'eby'esente 2018/19 ekahangura ekirabo kya Excel Award.[9]

Okutamu sente omu byombeko

[edit | edit source]

Airtel neetamu sente omu by'empurizana n'eby'empurizana; emyanya 2,000 hamwe na kiromita z'ebiwayi 3,900 omuri Uganda yoona, ebirikukwata ahari 95.9 ahari igana by'empurizana z'omunda hamwe n'empurizana z'okutwara esimu hamwe n'empurizana z'okutwara sente.

Obwebembezi

[edit | edit source]

Soumendra Sahu atwire ari mukuru wa Airtel Uganda kuruga Okwa ikumi na kumwe omu 2024.[10]

Okugabana emigabo

[edit | edit source]

Okwezi kwa ikumi na kumwe omu 2023, emigabo omu kampuni ekaba eri nk'oku kirikworekwa omu kimeeza ahansi:[11]

Okugira emigabo omu kampuni ya Airtel Uganda Limited
Orurengo Eiziina ry'omukama Obugabe bwa % bwanyima ya IPO Ebihandiiko ebirikugambwaho
1Bharti Airtel0.34[11]
2NSSF Uganda11.55[11]
3Abashubuzi abarikurenga 4,00088.11[11]
Okutwarira hamwe100.00

Okugarura busya rayisinsi

[edit | edit source]

Omu kwa ikumi naibiri omu 2020, abanyamakuru bakagira ngu Airtel Uganda ekashashura obukaikuru bwa doora za Amerika 74.6 omu gavumenti ya Uganda kugira ngu bagire ekihandiiko ekirikubaikiriza kukora omurimo ogwo kumara emyaka 20. Ekihandiiko ekirikubaikiriza kukora omurimo ogwo kikaba nikigura obukaikuru bwa doora za Amerika 63.2 kandi omushoro ogwongyeirweho gukaba nigwingana obukaikuru bwa doora za Amerika 11.4. Nk'ekiragiro ky'okutunga rayisinsi, ekirikukora kuruga 1 okwa mushanju omu 2020, kampuni y'eby'empurizagana eine kuhisya 1 okwa mushanju omu 2025 kuhisya obuheereza bw'okuteera esimu hamwe n'okutwara ebintu aha intaneeti aha bicweka 90 ahari igana by'eihanga.[12][13]

Omu kwezi kw'okubanza omu 2022, The EastAfrican ekagira ngu okushashura rayisinsi okwakozirwe omu kwezi kwa ikumi naibiri omu 2020 kukaba kuri okw'emyaka ikumi kuruga omu kwezi kwa mushanju omu 2020 kuhisya omu kwezi kwa mukaaga omu 2030. Ekindi kikaba nikiteekateekwaho kuba kiri obukaikuru bwa doora za Amerika 77.78 obwabaire nibubanja Gavumenti ya Uganda kuruga omu kwezi kwa mushanju omuri 2030 kuhisya omu kwa mukaaga omu 2040.[14]

Okuronda emigabo

[edit | edit source]

Nikiteekateekwaho ngu Airtel Uganda ekaba neija kugura emigabo erikwingana ebicweka 20 ahari igana aha katare k'emigabo aka Uganda Securities Exchange (USE) omu 2022, okuhikaana n'ebiragiro bya Uganda hamwe n'ebiragiro.[15] Omu Kwa kana omu2022, kampuni y'eby'empurizana ekashaba okwongyerwa omwaka gumwe aha kuhika kw'ekiro ky'ahamuheru eky'okwezi kwa ikumi naibiri omu 2022.[16]

Omu 2023 Airtel Uganda ekarangirira ekigyendererwa kyayo eky'okutaho emigabo yaayo erikwingana obuhumbi munaana, ekaba eine emigabo 20 ahari igana aha katare k'emigabo aka USE, ahagati y'ebiro 29 Okwa munaana na 13 Okwa ikumi omu 2023, okuhikaana n'ebiragiro bya Uganda ebirikukwata aha kuheereza abantu rayisinsi. Buri mugabo gurikugurirwa ahari USh:100 (eza Uganda 2717) kandi IPO neeteekateekwa kurundaana USh:800 billion (eza Uganda 217.34 million). Airtel ekatoorana banka ya Absa Uganda nk'omuhabuzi waayo omukuru omu by'okuguza kampuni hamwe na Crested Stocks and Securities Limited nk'omuguzi waayo omukuru.[17] Ebiro 7 Okwa ikumi na kumwe omu 2023, emigabo ya Airtel Uganda ekatandiika kuguzibwa aha katare k'emigabo aka USE aha kihandiiko kya: AIRTEL UGANDA.[18]

Reeba na

[edit | edit source]

Ebihandiiko ebirikugambwaho

[edit | edit source]
  1. https://www.independent.co.ug/airtel-uganda-records-shs-160bn-net-profit/
  2. https://www.google.com/maps/place/0%C2%B019'14.0%22N+32%C2%B035'18.0%22E/@0.3205299,32.5883558,61m/data=!3m1!1e3!4m4!3m3!8m2!3d0.3205556!4d32.5883333?hl=en&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MTAxNC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D
  3. https://www.monitor.co.ug/OpEd/Editorial/Airtel-buys-Warid-Telecom--/-/689360/1756308/-/ygcp58/-/index.html
  4. https://www.ceo.co.ug/10-years-and-10-million-customers-airtel-uganda-marks-a-decade-of-transformation-in-uganda/
  5. https://theinsider.ug/index.php/2020/07/13/airtel-ugandas-role-in-the-transformation-of-the-sector-from-telecom-to-digital/
  6. https://uccinfo.blog/2020/04/15/ucc-ed-applauds-airtel-as-telecom-celebrates-2000-masts/
  7. https://www.independent.co.ug/fears-over-mtn-airtel-dominance-in-ugandas-telecom-sector/
  8. https://www.capitalfm.co.ke/business/2012/02/airtel-money-launches-in-uganda/
  9. 1 2 https://www.monitor.co.ug/Business/Finance/URA-recognises-large-tax-payers-Airtel-tops-list/688608-5298956-11gead3z/index.html
  10. https://www.ceo.co.ug/who-is-soumendra-sahu-airtel-ugandas-new-managing-director/
  11. 1 2 3 4 https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/airtel-ipo-undersubscribed--4425416
  12. https://pmldaily.com/business/2020/12/airtel-uganda-gets-new-20-year-national-telecom-operator-licence.html
  13. https://businessfocus.co.ug/airtel-gets-20-year-new-operator-licence-uganda-earns-shs272-6bn-from-deal/
  14. https://www.use.or.ug/sites/default/files/Airtel%20Uganda%20Financial%20Results%20-%20Advert.pdf
  15. https://www.theafricareport.com/155862/uganda-frontier-market-category-on-the-horizon-after-mtn-listing/
  16. https://www.businessdailyafrica.com/bd/corporate/companies/airtel-seeks-to-delay-listing-of-uganda-unit-3821056
  17. https://nilepost.co.ug/business/169983/airtel-uganda-shares-go-for-shs100
  18. https://www.monitor.co.ug/uganda/business/technology/airtel-lists-on-uganda-securities-exchange-4426220

Ebirikuruga aheeru

[edit | edit source]