Wp/ng/Albaniya
Albaniya (Oshialbaniya: Republika e Shqiperise) oshilongo moEuropa, nadha mo41 00 N, 20 00 E. Uunene evi 28,748 sq km. Omwaalu lyaantu 3,107,100. oKaapitali Tirana, nadha mo41 19 N, 19 49 E. ePandja lyethimbo UTC+1, naDaylight Savings Time hoha 1 otundi natameka mohugunini Osoondaha moMarsa nahula mohugunini Osoondaha moOktoba.[1]
Ondjokonona
[edit | edit source]Albaniya sha manguluka konima thiga Ottoman Empire mo1912. Konima thiga, iinima itaa ngungila, ihe na omukwaniilwa. mo1939 Italy konakona Albaniya, ihe mo1943 Ndowishi konakona Albaniya, ihe mo1944 aantu ambidhidha uukomonisi konakona. Albaniya eume USSR sigo mo1960, ihe eume Kiina sigo mo1978, ihe mo1990 Albaniya hula liomukomonisi. mo1997, oholomende ambidhidha iimaliwa oompangela ponya, ihe ningitha eliko ponya naantu okondja, ihe United Nations kwatha Albaniya naakwiita, ihe mo1999 ~450,000 aantu thiga Kosovo oshoka olugohi naSerbia. Albaniya ya NATO mo2009, ihe Albaniya longitha ya EU.[1]
Geografi
[edit | edit source]Albaniya moEuropa Kolukadhi-kuuzilo, guma Efuta Adriatic nEfuta Ionian, Greece kuumbugantu naMontenegro naKosovo kolundume. Uunene evi 28,748 sq km, n27,398 sq km evi n1,350 sq km omeya. Uunene omunkulo 362 km. Ye talala, kogopala, okufu okunengena napyu, yelele, othinge okukutu nameni talala nanengena. Ofooroma evi unene oondundu naiikulundundu, nevi papashona komunkulo.[1]
Aantu
[edit | edit source]Omwaalu aantu 3,107,100, n1,531,063 aalumentu n1,576,037 oonekulu. Aantu 82.6% aaAlbaniya, 0.9% aaNgeleka, 1% aantu yakwawo n15.5% shaa shiwike. Omalaka 98.8% oshiAlbaniya, 0.5% oshiNgeleka, 0.6% oshiKwawo n0.1% shaa shiwike. Gwaantu omaitaalo 56.7% Eitaalo emoslema, 10% Eitaalo ekatolika, 6.8% Eitaalo eortodoksa, 2.5% Eitaalo eateyista, 2.1% Eitaalo bektashi, 5.7% eitaalokwawo, 16.2% eitaalo eshaa shiwike.[1]
Oholomende
[edit | edit source]Oludhi oholomende opalemende orepablika.[1] Omupresidende Bajram Begaj, omuprima Edi Rama nomupopi opalemende Elisa Spiropali.
Iikandjo
[edit | edit source]12 iikandjo (shiwike ngaashi qarqe [iindji], qark [oshimwe]): Berat, Diber, Durres, Elbasan, Fier, Gjirokaster, Korce, Kukes, Lezhe, Shkoder, Tirane (Tirana), Vlore.[1]
| oshiKandjo | oSiit | ooMuni | Uunene evi | Omwaalu aantu (2020) | Esiti Omwaalu aantu (2020) |
|---|---|---|---|---|---|
| Berat | Berat | Berat, Kuçovë, Poliçan, Skrapar, Ura Vajgurore | 1,798 km2 (694 sq mi) | 122,003 | 37.9 |
| Diber | Peshkopi | Bulqizë, Dibër, Klos, Mat | 2,586 km2 (998 sq mi) | 115,857 | 44.8 |
| Durres | Durrës | Durrës, Krujë, Shijak | 766 km2 (296 sq mi) | 290,697 | 379.5 |
| Elbasan | Elbasan | Belsh, Cërrik, Elbasan, Gramsh, Librazhd, Peqin, Prrenjas | 3,199 km2 (1,235 sq mi) | 270,074 | 84.4 |
| Fier | Fier | Divjakë, Fier, Lushnjë, Mallakastër, Patos, Roskovec | 1,890 km2 (730 sq mi) | 289,889 | 153.4 |
| Gjirokaster | Gjirokaster | Dropull, Gjirokastër, Këlcyrë, Libohovë, Memaliaj, Përmet, Tepelenë | 2,884 km2 (1,114 sq mi) | 59,381 | 20.6 |
| Korce | Korce | Devoll, Kolonjë, Korçë, Maliq, Pogradec, Pustec | 3,711 km2 (1,433 sq mi) | 204,831 | 55.2 |
| Kukes | Kukes | Has, Kukës, Tropojë | 2,374 km2 (917 sq mi) | 75,428 | 31.8 |
| Lezhe | Lezhe | Kurbin, Lezhë, Mirditë | 1,620 km2 (630 sq mi) | 122,700 | 75.7 |
| Shkoder | Shkoder | Fushë-Arrëz, Malësi e Madhe, Pukë, Shkodër, Vau i Dejës | 3,562 km2 (1,375 sq mi) | 200,007 | 56.1 |
| Tirana | Tirane | Kamëz, Kavajë, Rrogozhinë, Tirana, Vorë | 1,652 km2 (638 sq mi) | 906,166 | 548.5 |
| Vlore | Vlore | Delvinë, Finiq, Himarë, Konispol, Sarandë, Selenicë, Vlorë | 2,706 km2 (1,045 sq mi) | 188,922 | 69.8 |
Iinima enatiyonali
[edit | edit source]Efudho enatiyonali Novomba 28, shiwike ngaashi Esiku Epandela. Oosimbolo epandela oonatiyonali okaiigeli nomitse-omimbalipaleka nokolori onatiyonali tiligana naluudha. Eimbilo enatiyonali "Hymni i Flamurit" (oHimni kEpandela), shita mo1912 zAleksander Stavre Drenova naCiprian Porumbescu. Albaniya na 4 omauthiga omaunatiyonali uuyuni (2 opaikwashigwana, 1 onaturali, 1 omyanka): Butrint (opaikwashigwana), Historic Berat naGjirokastër (opaikwashigwana), Omakuti Primeval Beech (onaturali) nOshitopolwa Etale Ohrid (omyanka).[1]
Omambo
[edit | edit source]


