Wp/mwv/Uma Adat Mentawai

Uma iate oni Uma tradisional Suku Mentawai rakuana Uma adat. Uma rapulelengi simakerek indak lima teret 10 keluarga. Bentuk uma nek iate uma panggung, atap uma rapakei lakok sagu (toban) kaberen bahan uma nek raalak na sibabara kapolak Mentawai dingding rapakei iate papan katuka indak leuk sibara ka kulit loingak, togona sibara ka papan indak leuk bagei sibara ka manggeak. Rabetei uma pakei paku sibabara pasak lek pasamba loingak. Kontruksi uma kabeberen na rabeteina sibara ka loingak, loingak ibailiu inti elek pasitundangi Uma. Tonggak uma tak sembarangan loingak rapakei loingak simatom. Kapulanggajan ka mentawai simareu ka kecamatan elek kapedalaman bagian tei umanda rabailiuaken na kandang sainak (patpat). Tonggak uma rakuana Uggla ia nek inti loingak rabutek aken sibara maron samba tak ikom pusuka (rayap). Kanak ara urem akennan tonnggak ka porak reuna imatahan enda tonggak iali 10 rurana. Rabetei Uma mareu lepakna, kalulun rabeteina sibara ritual barana ratende uma pak aili kalelepak Uma, matan uma rakuana ka mentawai iate laibokan, ka laibokan nek sikerei ikarajo aken elek irubei lakok agot uktuk punen, lepak rubeijan uma bagei rakuana patitikat, patitikat nek rabetei dingdingna sairi sikanciu kau sikantuenna rabetei terengan, patitikat nek biasana rapakeina kanak rabara aken Punen, elek tak lelengan pasirubei ra oncai. Sausau iate matan tubaga irubei matan uma samba leuk bagan tubaga, sausau nek rabeteina sibara ka papan elek karai, kanak indak rabara aken Punen sausau rabukak. Kabagan uma iate lelengan peremmanda atak bara karaina, kanak merem sia rakau sere aken lek silabbuk. Kabagan umanek selain uma utama indak bagian bagei pasambek-sambek sibara oni samba indak katokkoloban, rubeijan utamana iate rakuana lalep, kabagan lalep nek rapulelengi iate urei samba leuk kolui kabagan putalimogat simaeruk samba leuk raakui adat. sikaduania rakuana Rusuk rubeijan nekipulelenginaiatetatogandasibautubu, moileukmuleleksitaurei samba siataksitutaturanadat ka Mentawai. Uma adatnekatanaiali 30 meter samba lokna iali 10 meter kau atana iali 7 meter.

Katokoloban bagei Uma

Uma ka Mentawai rabailiu aken leuk lelengan pasikoirek pukayoan adat Mentawai sigalak akenen punuteteu rasiburu,samba uma masun leuk rabailiu akenna pulelengan simalinak uktuk buluakenen. Abak manang iate lelengan rasangga aken tolan tengkorak iba sialakra murourou, kanak maigi tolan sisangga akenenda maka suku bagei rasegani sia. Katokoloban bagei Uma Suku Mentawai iate rabailiuaken lelengan patandekan samba uktuk punen Adat, utek kauma nek iate Rimata , kanak kasuku Mentawai rakuana iate Sikembukan Uma. Sikembukan uma elek Rimata iate simaagai kabeberen tradisi samba aturan adat mentawai. Sebagai sikembukan uma samba utek punen, Rimata harus siagai baligan, simaeruk paraboat samba si maom baga. Uma ka adat Mentawai rakuana iate lelengan pusasaraina, sipulelek kabagan Uma nek iate sanagaris kabaraijan indak leu bagei sipulelek sibara tak makerek punu teteura.