Wp/mnc/nikan hergen

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | mncWp > mnc > nikan hergen
Jump to navigation Jump to search
nikan hergen

nikan hergen (nikan gisun : 漢字/汉字) oci dulimbai gurun i nikan niyalma i hergen.

te nihon gisun, solho gisun, yuwei nan gisun inu nikan hergen baitalambi.

suduri[edit | edit source]

nikan hergen oci huru giranggi hergen ci jihengge. uttu nikan hergen egipet i hierglif ci jihengge waka. jalan jecen i hacingga hergen adališarakū nikan niyalma beyei arahangge.

ulabun gisuren be dahame 仓颉 sere niyalma araha sembi. damu ulabun gisuren dabala yargiyan sarkū.

ujui fe hergen oci 1903ci aniya yen he de saraha šang gurun i huru giranggi hergen bi. BC 14 jalarin ~ BC 11 jalarin de baitalaha ere hergen oci tere erin i baita be huru eici giranggi de araha jaka.

manggi jeo gurun i siowan wnag(宣王) fonde 史籒 muwarungga fukjingga hergen(籒文eici 大篆) be araha. cūn cio erin de meni meni nikan hergen arahangge be cin gurun i 李斯 nenehe muwarungga fukjingga hergen be kūbulime narhūngga fukjingga hergen(小篆) arafi hergen be emulehe. geli cin gurun i 程邈 sere niyalma sidengge hergen(隸書) be arafi nenehe han i erin de erebe sirara 漢隸 baitalaha. amaga han fonde 王次仲 漢隸 be kūbulime ginggulere hergen(楷書) be araha. ilan gurun fonde fi ja arara lasihire hergen(草書) jai gidara hergen(行書) araha.

daicing ni erin de elhe taifin hūwangdi i hese de elhe taifin i hergen i kooli bithe arafi hergen be teksilehe.

nikan hergen be arara ninggun arga[edit | edit source]

hergen i suhen de nikan hergen be arara arga ninggun bi.

  • arbun de dursulembi(象形)

二曰象形。象形者,畫成其物,隨體詰詘,日月是也。

juwe oci arbun de dursulembi. arbun de dursulembi serengge, nirume wacihiyame jaka ojorongge, arbun be dahame bukdambi, '日' jai '月' inu.

  • baita be jorimbi(指事)

一曰指事。指事者,視而可識,察而見意,上下是也。

emu oci baita be jorimbi. baita be jorimbi serengge, tuwame sarangge mutefi, kimcime gūnin sararangge, '上' jai '下' inu.

  • gūnin be gaimbi(会意)

四曰會意。會意者,比類合誼,以見指撝,武信是也。

duin oci gūnin be gaimbi. gūnin be gaimbi serengge, hergen faidame gūnin kamcifi, uttu oci gūnin be tuwaburengge, '武' jai '信' inu.

  • mudan de acabumbi(形声)

三曰形聲。形聲者,以事爲名,取譬相成,江河是也。

ilan oci mudan de acabumbi. mudan de acabumbi serengge, jaka be dahame hergen arafi, jilgan gaifi ishunde ararangge, '江' jai '河' inu.

  • forgošome gamambi(转注)

五曰轉注。轉注者,建類一首,同意相受,考老是也。

sunja oci forgošome gamambi. forgošome gamambi serengge, adalingge hergen be faidafi, ishunde gūnin be gairengge, '考' jai '老' inu.

  • teodenjeme baitalambi(假借)

六曰假借。假借者,本無其事,依聲託事,令長是也。

ninggun oci teodenjeme baitalambi. teodenjeme baitalambi serengge, dade hergen akū jakade, jilgan de jaka be nikenegge, '令' jai '長' inu.

daljingga hergen[edit | edit source]