Jump to content

Wp/mfa/Menaro Eiffel

From Wikimedia Incubator
< Wp | mfa
Wp > mfa > Menaro Eiffel
Nnaro Eiffel

Menaro Eiffel (Pracih: Tour Eiffel [tuʁ ɛfɛl] ⓘ) ni sbuté nnaro kkisi kak Champ de Mars kak Pèrih, Pracih. Yo buléh namo yo dari sorae namo jurutero Gustave Eiffel, hok mano syarèkak yo la hok jóng rèko betók dae bèno nnaro tu jok tahóng 1887 sapa 1889.

Buléh nyo gela "La dame de fer" ("Ttino Besi" dalae kècèk Pracih) ko pendudók tepaktae boktae ko penggunoae besi tepo, tempa‍  yo bèno sbaga tarékkae utamo Pamèrae Duniyo 1889, jugok nok sambók ulae tahóng ke-100 Rèvolusi Pracih. Walapóng ttiko mmulo yo keno kritik ko bebrapo orae seni artist‍  kih rèko betók yo, yo lloni jadi banohae kebudayoae utók Pracih dae jugok so dari bangunae paléng mudoh orae cae atah duniyo.[1] Nnaro ni buléh 5,889,000 jóng zèkroh ttiko 2022.[2] Nnaro Eiffel ni monumeng keno baya hok paléng rama orae zèkroh kak duniyo:[3] 6.91 juto orae rajéng naék nnaro ni ttiko 2015. Nyo isytiha sbaga monument historique ttiko 1964, pah buléh masók snara Tapok Worésae Duniyo UNESCO ("Paris, Tebéng Sunga Seine") ttiko tahóng 1991.[4]

Nnaro ni tinggi yo 330 mito (1,083 kaki), yakni lebéh kurae samo tinggi nga bangunae 81 tèkak,[5] pah jadi struktó paléng tinggi kak Pèrih. Tapok yo bbetók segi pak samo dengae ukórae 125 mito (410 kaki) kak nak-nak sisi. Ttiko yo dók bèno, Nnaro Eiffel pitah Monumeng Washington jadi struktó buwaktae maknusiyo paléng tinggi duniyo slamo 41 tahóng sapa la Bangunae Chrysler kak Banda Rayo New York habih bbèno ttiko tahóng 1930. Nnaro ni struktó petamo duniyo hok lepah tinggi 200 mito nga 300 mito. Boktae tamboh atèna antena‍  penyiyarae kak ppotẽk nnaro ttiko tahóng 1957, yo jadi 11 mito lagi tinggi (36 kaki) dari Bangunae Chrysler.

Nnaro ning ado tigo tèkak ko jóng zèkroh, dengae keda makae tletok kak tèkak petamo nga keduwo. Lata tèkak atah skali tinggi yo dari arah tanoh, yo jadi dèk prati observation deck‍  orae awae paléng tinggi dalae Kesatuwae Èropoh. Tèkèk nok naék buléh beli samo ado nok guno tanggo ata lih lift‍  ko tèkak petamo nga keduwo. Tanggo dari atah tanoh nok gi tèkak ttamoa ado lebéh 300 anok tanggo, srupo jugok dari tèkak ttamo gi tèkak keduwo, jumeloh blako dalae 600 anok tanggo nok keno panjak. Walapóng ado tanggo nok gi tèkak paléng atah, tèkak tuh skalo buléh guno lih jah. Kak tèkak ketigo hok paléng tinggi ning, ado sbuté pangsopuri pribadi nyo bèno khah ko Gustave Eiffel jah, nyo bubóh dengae prabók buwaktae Jean Lachaise, sreto jadi tepak yo jepók saéng-saéng yo macae Thomas Edison.

Ruju'ae

[edit | edit source]
  1. ↑ SETE. "The Eiffel Tower at a glance". Official Eiffel Tower website. Nyo arkik dari hok asa ttiko 14 April 2016. Nyo capa ttiko 15 April 2016.
  2. ↑ Tourism Statistics, "Visit Paris Region" site of the Paris Ile de France Visitors Bureau, retrieved 22 March 2022.
  3. ↑ Jean-Michel Normand (23 July 2007). "Tour Eiffel et souvenirs de Paris". Le Monde. France. Nyo capa ttiko 24 May 2010.
  4. ↑
  5. ↑ "Eiffel Tower grows six metres after new antenna attached". Reuters. 2022-03-15. Nyo capa ttiko 2022-03-15.