Wp/mfa/Kècèk Viyaknae
| Kècèk Viyaknae | |
|---|---|
| Bahaso Viyaknae | |
| Tiếng Việt 㗂越 | |
"Ambo buléh kkècèk Viyaknae" ddalae Kècèk Viyaknae ddalae Tulisae Rumi nga Tulisae Chu Nom | |
| Sebóktae | [tiəŋ˧˦ viət̚˧˨ʔ] (Anoi) [tiəŋ˦˥ viək̚˨˩˨] ~ [tiəŋ˦˥ jiək̚˨˩˨] (Ho Chi Minh) |
| Asa kak | |
| Ètnik | Orae Viyaknae Orae Gin |
Jóng gguno bahaso | L1: 86,000,000 (2019–2023)[1] L2: 11,000,000 (2024) |
Ostroasiya
| |
| Dèlèk/loghak |
|
| Tulisae Rumi Tulisae Chu Nom | |
| Stèteh rasmi | |
Bahaso rasmi kak | |
| Kód bahaso | |
| ISO 639-1 | vi |
| ISO 639-2 | vie |
| ISO 639-3 | vie |
| Glottolog | viet1252 |
Kècèk Viyaknae (Tulisae Rumi: Tiếng Việt; Tulisae Chu Nom: 㗂越) atapóng Bahaso Viyaknae ni bahaso hok mmasók dalae sèk-sèk bahaso Ostroasiya, nyo guno ko orae Viyaknae hok dók di Viyaknae.
Kkelah
[edit | edit source]Bahaso ni mmasók dalae sèk-sèk bahaso Viet–Mường, yakni anok kupólae dalae sèk-sèk bahaso Ostroasiya, pah ado jugok srupo nga bahaso hok laéng, macae kècèk Muong nga kècèk Nguon.
Caro nnulih
[edit | edit source]Bahaso ni skalo ttulih dalae tulisae Rumi, tapi ado jugok nyo tulih dalae tulisae Chu Nom.
| Tulisae | Namo asa | IPA | ||
|---|---|---|---|---|
| Anoi | Nghe An | Sa Gon | ||
| A, a | a | ʔaː˧˧ | ʔaː˧˥ | ʔaː˧˧ |
| Ă, ă | á | ʔaː˧˥ | ʔaː˩˩ | ʔaː˧˥ |
| Â, â | ớ | ʔəː˧˥ | ʔəː˩˩ | ʔəː˧˥ |
| B, b | bê / bờ | ʔɓe˧˧ | ʔɓe˧˥ | ʔɓe˧˧ |
| C, c | xê / cờ | se˧˧ | se˧˥ | se˧˧ |
| D, d | dê / dờ | ze˧˧ | ze˧˥ | je˧˧ |
| Đ, đ | đê | ʔɗe˧˧ | ʔɗe˧˥ | ʔɗe˧˧ |
| E, e | e | ʔɛ˧˧ | ʔɛ˧˥ | ʔɛ˧˧ |
| Ê, ê | ê | ʔe˧˧ | ʔe˧˥ | ʔe˧˧ |
| G, g | giê / gờ | zə˧˧ | zə˧˥ | jə˧˧ |
| H, h | hát | haːt˧˥ | haːt˩˩ | haːk˧˥ |
| I, i | i ngắn | ʔi˧˧ | ʔi˧˥ | ʔi˧˧ |
| K, k | ca | kaː˧˧ | kaː˧˥ | kaː˧˧ |
| L, l | (e) lờ | ʔɛ˧˧ lə̤ː˨˩ | ʔɛ˧˥ ləː˧˧ | ʔɛ˧˧ ləː˨˩ |
| M, m | (e) mờ | ʔɛm˧˧ mə̤ː˨˩ | ʔɛm˧˥ məː˧˧ | ʔɛm˧˧ məː˨˩ |
| N, n | (e) nờ | ʔɛn˧˧ nə̤ː˨˩ | ʔɛn˧˥ nəː˧˧ | ʔɛŋ˧˧ nəː˨˩ |
| O, o | o | ʔɔ˧˧ | ʔɔ˧˥ | ʔɔ˧˧ |
| Ô, ô | ô | ʔo˧˧ | ʔo˧˥ | ʔo˧˧ |
| Ơ, ơ | ơ | ʔəː˧˧ | ʔəː˧˥ | ʔəː˧˧ |
| P, p | pê | pe˧˧ | pe˧˥ | pe˧˧ |
| Q, q | quy / quờ | kwi˧˧ | kwi˧˥ | wi˧˧ |
| R, r | rờ | ʔɛ˧˧ zə̤ː˨˩ | ʔɛ˧˥ ɹəː˧˧ | ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩ |
| S, s | ét / sờ nặng | ʔɛt˧˥ si̤˨˩ | ʔɛt˩˩ si˧˧ | ʔɛk˧˥ ʂi˨˩ |
| T, t | tê / tờ | te˧˧ | te˧˥ | te˧˧ |
| U, u | u | ʔu˧˧ | ʔu˧˥ | ʔu˧˧ |
| Ư, ư | ư | ʔɨ˧˧ | ʔɨ˧˥ | ʔɨ˧˧ |
| V, v | vê / vờ | ve˧˧ | ve˧˥ | je˧˧ |
| X, x | ích / xờ nhẹ | ʔik˧˥ si̤˨˩ | ʔik˩˩ si˧˧ | ʔɨt˧˥ si˨˩ |
| Y, y | i dài | ʔi˧˧ za̤ːj˨˩ | ʔi˧˥ zaːj˧˧ | ʔi˧˧ jaːj˨˩ |
Jumloh jóng gguno bahaso hok asa
[edit | edit source]Sapa 2024, dalae 86,000,000 orae jugok hok guno bahaso ni. Paléng rama hok guno bahaso ni orae hok dudók Viyaknae.
Dèlèk
[edit | edit source]Kècèk Viyaknae ppecoh ko tigo dèlèk utamo (nga anok-anok dèlèk hok laéng):
- Kècèk Viyaknae Utaro
- Kècèk Viyaknae Tengoh
- Kècèk Viyaknae Slatae
Cotóh tèks
[edit | edit source]Bbowoh ni dari pasa 1 Isytiha Hok Asasi Orae Srato hok ttulih dalae kècèk Viyaknae, skali nga tejemoh dalae kècèk Klatae-Ttaning:
- Kècèk Viyaknae (Tulisae Rumi)
- Tất cả mọi người sinh ra đều được tự do và bình đẳng về nhân phẩm và quyền lợi. Mọi con người đều được tạo hóa ban cho lý trí và lương tâm và cần phải đối xử với nhau trong tình anh em.
- Kècèk Viyaknae (Tulisae Chu Nom)
- 畢奇每𠊛生𠚢調特自由吧平等𧗱人品吧權利。每𡥵𠊛調特造化頒朱理智吧良心吧勤沛對處貝饒𥪝情英㛪。
- Kècèk Klatae-Ttaning
- Ssemo orae llahé bèbah blako dae srupo dari segi rrego diri nga hok-hok. Sèk yo buléh mmiké dae ado prasoae ati, pah kenolah ppakak tulóng samo kito dengae smangak besdaro.
Ruju'ae
[edit | edit source]- ↑ Vietnamese at Ethnologue (28th ed., 2025)
- ↑ "Vietnam Alphabet". vietnamesetypography.