Jump to content

Wp/mfa/Kècèk Èstoniya

From Wikimedia Incubator
< Wp | mfa
Wp > mfa > Kècèk Èstoniya
Kècèk Èstoniya
Bahaso Èstoniya
eesti keel
Sebóktae[ˈeːsʲti ˈkeːl] ⓘ
Asa kak Èstoniya
UmbakÈropoh Lék Ilé
ÈtnikOrae Èstoniya
Jóng gguno bahaso
1,200,000 (2022)[1]
Uralik
  • Finnik
    • Finnik Lék Ulu
      • Kècèk Èstoniya
Dèlèk/loghak
  • Èstoniya Lék Ilé (Stèndèk)
  • Pata Lék Nnaék Laók Northeastern coastal‍ 
  • Lék Ulu
Rumi (Hurók Èstoniya)
Braille Èstoniya
Stèteh rasmi
Bahaso rasmi kak
Èstoniya
Kesatuwae Èropoh
nyo kawa seliyo diInstituk Kècèk Èstoniya
/ Eesti Keele Instituut
Kód bahaso
ISO 639-1et
ISO 639-2est
ISO 639-3est – kód iklusih
Kod individu:
ekk – Èstoniya (Lék Ilé/Stèndèk)
Glottologesto1258
Linguasphere41-AAA-d
Kècèk Èstoniya ni rasmi ddalae Èstoniya (ija tuwo) nga kak Kesatuwae Èropoh (ija mudo)
Recano ni ado simbó fonètik IPA. Kalu dok sokóng nga prisiyae hok ttetu doh, bokali mung keléh tando tanyo, kotok-kotok, ata simbó hok laéng jah, buke aksara Unicode. Kalu nok kena pasa simbó IPA, tèngok Help:Wp/mfa/IPA..

Kècèk Èstoniya (Èstoniya: eesti keel) ni bahaso Finnik dae bahaso rasmi Èstoniya. Nyo tulih dalae tulisae Rumi dae yo ni bahaso petamo dalae rama-rama pendudók negaro tu, yo jugok so dari bahaso rasmi Kesatuwae Èropoh. Kècèk Èstoniya ni bahaso asa ko 1.1 juto orae: 922,000 orae ddalae Èstoniya pah 160,000 dók llaéng.[2][3]

Dèlèk-dèlèk

[edit | edit source]
Dèlèk-dèlèk kècèk Èstoniya lék ilé ttiko mulo-mulo abak ke-20[4][5]
Dèlèk-dèlèk kècèk Èstoniya lék ulu ttiko mulo-mulo abak ke-20[4][5]
Sèmbok jalae dalae kècèk Èstoniya nga Võro

Dèlèk-dèlèk kècèk Èstoniya ni[6][7] nyo bbagi ko duwo grepok kumpulan‍  – dèlèk lék ilé utara‍  nga lék ulu, selatan‍  kalu kók sjaroh gak kkaék dengae banda Tallinn alék ilé pah banda Tartu alék ulu, tamboh pulok dèlèk Kirderanniku kak pata lék nnaék laók pantai timur laut‍  hok bbèzo dari hok laéng.

Grepok lék ilé ado: dèlèk keskmurre yakni dèlèk tengoh hok jadi asah asas‍  bahaso stèndèk pok yo; pah läänemurre ata dèlèk lék jatóh barat‍ , umbak dèlèk ni buléh kato lèklèk sama‍  dengae umbak Dèkroh Lääne nga Dèkroh Pärnu; pah saarte murre (dèlèk pula) kak Saaremaa, Hiiumaa, Muhu nga Kihnu, nngelah kkali idamurre ata dèlèk lék nnaék timur‍  di pata lék jatóh laók barat laut‍  Tasék Peipus.

So ciri sebóktae dèlèk Saaremaa – takdok hurók saksi vokal‍  'õ'. Ado sbuté tugu stinggi limo mito meter‍  nyo bèno ttiko tahóng 2020 nok wi tando sakak sempadan‍  ataro hurók saksi 'õ' and 'ö'.[8]

Grepok Èstoniya Lék Ulu selatan‍  pulok ado kècèk Tartu, Mulgi, Võro nga Seto. Kadae-kadae orae ssero ni blako samo ado sbaga variyeng varian‍  kècèk Èstoniya Lék Ulu jah, dokpóng bahaso ssuku berasingan‍  blako.[9] Pah, puwok Seto and Võro bbèzo sèk-sèk diyo sdiri bukae kih bbèzo bahaso lah mano, lebéh ko bèzo budayo nga mazehak Kristiyeng jah.[10] and spoke the language.[11]

Cotóh tèks

[edit | edit source]

Bbowoh ni dari pasa 1 Isytiha Hok Asasi Orae Srato hok ttulih dalae kècèk Èstoniya, skali nga tejemoh dalae kècèk Klatae-Ttaning:

  • Kècèk Èstoniya
    • Kõik inimesed sünnivad vabadena ja võrdsetena oma väärikuselt ja õigustelt. Neile on antud mõistus ja südametunnistus ja nende suhtumist üksteisesse peab kandma vendluse vaim.
  • Kècèk Klatae-Ttaning
    • Ssemo orae llahé bebah blako dae srupo dari segi rrego diri nga hok-hok. Sek yo buléh mmiké dae ado prasoae ati, pah kenolah ppakak tulóng samo kito dengae smangak besedaro.

Ruju'ae

[edit | edit source]
  1. ↑ Kècèk Èstoniya kak Ethnologue (edisi ke-25, 2022) Template:Wp/mfa/Closed access
    Èstoniya (Lék Ilé/Stèndèk) kak Ethnologue (edisi ke-25, 2022) Template:Wp/mfa/Closed access
  2. ↑ "Estonian in a World Context". Estonica. Nyo arkik dari hok asa ttiko 27 September 2018. Nyo capa ttiko 26 September 2018.
  3. ↑ "The Estonian Language". Estonica.org. Nyo capa ttiko 15 October 2022.
  4. 1 2 Rantanen, Timo; Tolvanen, Harri; Roose, Meeli; Ylikoski, Jussi; Vesakoski, Outi (2022-06-08). "Best practices for spatial language data harmonization, sharing and map creation—A case study of Uralic". PLOS ONE. 17 (6) e0269648. Bibcode:2022PLoSO..1769648R. doi:10.1371/journal.pone.0269648. PMC 9176854. PMID 35675367.
  5. 1 2 Rantanen, Timo, Vesakoski, Outi, Ylikoski, Jussi, & Tolvanen, Harri. (2021). Geographical database of the Uralic languages (v1.0) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.4784188
  6. ↑ "[Map of Estonian Dialects]". Nyo arkik dari hok asa ttiko 26 August 2014. Nyo capa ttiko 23 August 2014 – llalu kók Tartu University's Estonian Dialect Corpus.
  7. ↑ see Tartu University's Estonian Dialect Corpus website
  8. ↑ "Ö/Õ statue to mark dialect border". visitestonia.com. Nyo capa ttiko 2025-09-27.
  9. ↑ "Culture Tourism in South Estonia and Võru County: Situation Analysis" (PDF). Nyo arkik dari hok asa (PDF) ttiko 20 February 2012. Nyo capa ttiko 2 July 2013 – llalu kók Siksali.
  10. ↑ Rannut, Mart (2004). "Language Policy in Estonia". Noves SL.: Revista de sociolingüística (dalae kècèk Spanish) (1–2 (primavera – estiu)): 4.
  11. ↑ "Eesti murded / Estonian Dialects". Eesti Keele Instituut (dalae kècèk Estonian). Nyo arkik dari hok asa ttiko 2014-08-26. Nyo capa ttiko 2014-08-23.