Wp/mfa/Èstoniya
Rèpablik Èstoniya | |
|---|---|
 Bedèro
 Jato
| |
| Lagu kebangsoae: Mu isamaa, mu õnn ja rõõm[1] | |
![Lokasi Wp/mfa/Èstoniya (ija gelak)– dalae Èropoh (ija & klabu gelak)– dalae Kesatuwae Èropoh (ija) – [Legend]](http://incubator.wikimedia.org/wiki/File:EU-Estonia.svg) Lokasi Wp/mfa/Èstoniya (ija gelak) – dalae Èropoh (ija & klabu gelak) | |
| Ibu negaro dae banda hok besa skali | Tallinn 59°25′N 24°45′E / 59.417°N 24.750°E |
| Bahaso rasmi | Èstoniya |
| Sèk-sèk ètnik (2025)[2] |
|
| Agamo (2021[3]) |
|
| Medèko dari Rusiya nga Èpaya Jremeng | |
| 24 Bulae Duwo 1918 | |
| 1940–1991[lower-alpha 1] | |
| 20 Bulae Lapae 1991 | |
| Luwah | |
• Jumeloh | 45,335[4] km2 (17,504 sq mi) (129thd) |
• Aé (%) | 4.6 |
| Jumeloh pendudók | |
• Stèmèk anggaran 2026 |  1,362,954[5] |
• Banci 2021 | 1,331,824[6] |
• Kepadaktae | 30.3/km2 (78.5/sq mi) (148th) |
| Pitih | Euro (€) (EUR) |
| Zóng waktu | UTC+02:00 (EET) |
| UTC+03:00 (EEST) | |
| Kód nombó talipóng | +372 |
| Kód ISO 3166 | EE |
| DPT ttenèk | .ee |
Èstoniya,[lower-alpha 2] namo rasmi yo Rèpablik Èstoniya[lower-alpha 3] ni sbuté negaro kak Wilayoh Baltik kak Èropoh Lék Ilé.[lower-alpha 4] Yo alék ilé ssakak nga Telók Finleng kak sberae Finleng, alék jatóh pulok nga Laók Baltik sberae dari Swideng, alék ulu ssakak nga Lakviya, pah alék nnaék ssakak nga Rusiya. Wilayoh Èstoniya ni ddiri dari tanoh besa, pula-pula besa yakni Saaremaa nga Hiiumaa, skali nga lebéh 2,300 pula-pula laéng kak pata lék nnaék Laók Baltik.[4] Ibu negaro yo Tallinn, skali nga banda Tartu, duwo-duwo banda paléng besa ssano. Kècèk Èstoniya hok mano dari klogo Finnic ni bahaso rasmi nga bahaso petamo dari mèjoriti nok deka 1.4 juto orae. Èstoniya ni so dari ahli Kesatuwae Èropoh nga NATO hok paléng sikik pendudók yo.
Tanoh Èstoniya lloni keno dudók doh jok 9,000 SM dulu. Pendudók asa jamae petengohae Èstoniya gak so dari tamadóng pègeng pagan nngelah kak Èropoh hok mmelók agamo Kristiyeng slepah Perae Salék Lék Ilé ttiko abak ke-13. Llepah bratóh tahóng keno prètoh ko orae luwa yakni Ordo Teutonik, Dèmak, Poleng, Swideng nga Èpaya Rusiya, identiti kebangsoae Èstoniya hok sdiri buléh mari sokongae baru kih ado nyo Jamae Kebakéktae ttiko tengoh-tengoh abak ke-19. Yo koho mmotẽk memuncak ttiko Prisytiha Kemedèkoae Èstoniya 1918. Dalae banyok-banyok maso jamae ataro perae, Èstoniya prisytiha tok ppèhok ttiko awa-awa Perae Duniyo Keduwo, tapi yo banyok kali jugok keno jajoh keno dudók, nngelah kkali keno llehok ms: diilhakkan, en: annexed mmasók ddalae Kesatuwae Sobiyèk. Ttiko 1988–1990 ado pristiwo "Rèvolusi Nnyanyi" nok lawae prètoh Sobiyèk, kemedèkoae sngoti wak mmari mmula ttiko 20 Bulae Lapae 1991.
Èstoniya ni negaro maju dengae economy maju nga bependapaktae tinggi, buléh keahliyae Eurozone. Èstoniya ni ataro negari hok paléng kurae rasuwoh di duniyo ni dae dudók dalae kedudókkae tinggi sunggóh dalae pendidikkae,[11] pembangunae maknusiyo, kebèbasae akhba, khidemak awae atah taliyae,[12][13] skali nga banyok nyo syarikak tèknoloji.[14]
Nota
[edit | edit source]- ↑ Èstoniya medèko doh scaro de facto ttiko tahóng 1918–1940, nga sejok 1991. Slamo pendudókkae aséng ttiko 1940–1991, kemedèkoae scaro de jure teruh nyo ccaro di diplomak Èstoniya nga krajoae ttohók. ms: kerajaan buangan, en: government-in-exile
- ↑ Èstoniya: Eesti [ˈeˑstʲi] ⓘ
- ↑ Èstoniya: Eesti Vabariik, lit. 'Negaro bèbah Èstoniya'
- ↑ Tletok kak Èropoh Lék Ilé, Èstoniya ado jugok keno kkelah sbaga negaro Èropoh lék nnaék ata lék tengoh ikók keadoae. Macae-macae sumbo kkelah Èstoniya bbezo-bezo kih nok crito pasa statistik nga tujuwae laéng. Cotóh yo: PBB[7] nga Eurovoc[8] kkelah Èstoniya sbaga giyae dari Èropoh Lék Ilé, OECD[9] kkelah yo sbaga negaro Èropoh Lék Nnaék nga Lék Tengoh, CIA World Factbook[10] kkelah yo sbaga Èropoh Lék Nnaék. Kalu kók sumbo akhba gak koho bbezo.
Ruju'ae
[edit | edit source]- ↑ "National anthem of the Republic of Estonia". Eesti.ee. Nyo capa ttiko 15 April 2024.
- ↑ "RV067: Population by Ethnic Nationality and Sex, 1 January". Statistics Estonia. Nyo capa ttiko 3 May 2025.
- ↑ "Estonia Census 2021". Statistics Estonia. 29 April 2013. Nyo arkik dari hok asa ttiko 24 November 2017. Nyo capa ttiko 9 January 2014.
- 1 2 "Estonia gains 95 islands, but loses 4 square kilometers with updated map". ERR. 22 February 2024. Nyo capa ttiko 22 February 2024.
- ↑ "Population figure". 16 January 2026.
- ↑ "Population census: Estonia's population and the number of Estonians have grown". Statistics Estonia. 1 June 2022. Nyo capa ttiko 5 June 2022.
- ↑ "United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)-Geographic Regions". Unstats.un.org.
- ↑ "Estonia - EU Vocabularies - Publications Office of the EU". op.europa.eu. Nyo capa ttiko 24 December 2023.
- ↑ Directorate, OECD Statistics. "OECD Glossary of Statistical Terms - Central and Eastern European Countries (CEECs) Definition". stats.oecd.org. Nyo arkik dari hok asa ttiko 29 November 2018. Nyo capa ttiko 27 January 2024.
- ↑ "Estonia". CIA World Factbook. 24 December 2023.
- ↑ "Pisa rankings: Why Estonian pupils shine in global tests". BBC News. 2 December 2019.
- ↑ "Welcome to E-stonia, the world's most digitally advanced society". Wired. Nyo capa ttiko 20 October 2018.
- ↑ "Estonia among top 3 in the UN e-Government Survey 2020". e-Estonia. 24 July 2020.
- ↑ "Number of start-ups per capita by country". 2020.stateofeuropeantech.com.