Wp/mag/५ मार्च
Appearance
Template:Wp/mag/पञ्चाङ्ग/एतवार १ माह आरम्भ रवि ५ मार्च ग्रेगोरी पञ्चाङ्ग अनुसार बरिसके ६४मा (लीप वर्षमे ६५मा) दिन हे । बरिसमे अखनि आउ ३१० दिन बाकी हे ।
मुख्य घटना
[edit | edit source]- ३६३ - रोमन-फारसी युद्ध: रोमन सम्राट जूलियन आ उनकर सेना सासानी साम्राज्य]] पर हमला करेला एण्टीओक से चल पड़लै।
- १०४६ - नासिर खुसरो अपन ६ साल लम्बा मध्यपूरब सफ़र के शुरू करलखिन जेकर बाद ओकरा बाद ऊ सफरनामा लिखलखिन जे आजो फारसी भाषाके सभसँ बेसी निक कृतियनमे गिनल जाँय हे।
- १२७९ - लिवोनियन शाखाके ट्यूटोनिक ऑर्डर के आइजक्रौक्लेके लड़ाईमे बड़हन नोकसान भेलै।
- १४९६ - इङ्ग्लैण्डके किङ्ग हेनरी सप्तम जॉन कैबोट अउर हुनक बेटवनके अज्ञात भूमिके खोज करेले पत्र पेटेण्ट जारी करलखिन।
- १६१६ - निकोलस कोपरनिकसके सूर्यकेन्द्रीय सिद्धान्त वाला किताब डी रिवोल्यूशनिबस ऑर्बियम कोलेस्टियमके रोमन कैथोलिक चर्च पाबन्दी लगा देलकै।
- १७६६ - लुइसियाना के पहिलऽ स्पेनिश गवर्नर एंटोनियो डी उलोआ न्यू ऑरलियन्स पहुँचलथिन।
- १७७० - अमेरिकी स्वतन्त्रता सङ्ग्राम खनि बोस्टन नरसंहार होलै जेकरा में ब्रिटिश सैनिक भीड़वे पऽ गोली चलैलकै जेरासे ५ नागरिक मारल गेलै।
- १८११ - प्रायद्वीपीय युद्ध: बैरोसाके लड़ाई में एगो आङ्ग्ल-स्पेनी-पुर्तगाली सेना फ्रान्सीसी सेनाके हरा देलकै।
- १८२४ - पहिला आङ्ग्ल-बर्मी युद्ध: ब्रिटिश आधिकारिक रूपसँ बर्मासँ जुद्धके घोषणा करलकै।
- १८२५ - कैरेबियन समुद्री डाकू रॉबर्टो कॉफ़्रेसी पकड़ा गेलै।
- १८४२ - मेक्सिको टेक्सास पऽ हमला कैलकै, जेकरासे टेक्सास क्रान्तिके दोसरऽ चरण शुरू हो गेलै।
- १८५७ - अमेरिकी मुख्य न्यायाधीश रोजर बी टैनी ड्रेड स्कॉट निर्णयके घोषणा करलखिन, जेकरासँ सभ अमेरिकी क्षेत्रनमें गुलामी कानूनी हो गेलै।
- १८६९ - दिमित्री मेंडेलीव रूसी रासायनिक सोसायटीमें पहला आवर्त सारणीके देखइलथिन।
- १८७२ - जॉर्ज वेस्टिङ्गहाउस एयर ब्रेकके पेटेण्ट करैलखिन, जेकरासँ ट्रेनके बेसी भरोसमन्द ढङ्ग सँ रोकल जा सकलै।
- १८९७ - जर्मन कम्पनी बायर एसिटाइलसैलिसिलिक एसिड सँ बनलऽ अपनऽ दवा लेली एस्पिरिन नामके ट्रेडमार्क करलकै।
- १९०४ - निकोला टेस्ला बॉल तड़ित के ब्याख्या करलखिन।
- १९०६ – संयुक्तराज्य अमेरिकाके सेना बुड दाजोके पहिला लड़ाई में मोरोसके खिलाफ जबरदस्त ताकत लगइलकै।
- १९१२ - इटालो-तुर्की युद्ध: इतालवी सेना सैन्य उद्देस ला एयरशिपके उपयोग करे वाला पहिला सेना बनलै।
- १९१८ - बोल्शेविक रूस अपन राजधानी पेट्रोग्रादसे मास्को स्थानान्तरित करलकै।
- १९३१ – भारत में गांधी-इरविन समझौता पऽ दस्तखत करल गेलै।
- १९३३ - एडाल्फ हिटलरके नाजी पार्टी राइखस्टैग चुनावमे ४३.९% वोट पइलकै।
- १९३६ - सुपरमरीन स्पिटफायरके प्रोटोटाइप पहिलऽ बार उड़ान भरलै।
- १९४३ - द्वितीय विश्व युद्ध खनि ग्लोस्टर मीटिओर, मित्र राष्ट्रके एकमात्र परिचालन जेट विमान अपन पहिला उड़ान भरलकै।
- १९४४ - द्वितीय विश्व युद्धमे लाल सेना पच्छिमी यूक्रेनी SSR में उमान-बोटोसानी आक्रमण शुरू करलकै।
- १९४६ - शीत युद्ध: विन्स्टन चर्चिल वेस्टमिन्स्टर कॉलेज, मिसौरीमे अपन परसिद्ध "आयरन कर्टेन" भाषण देलखिन।
- १९४९ - भारतमे झारखण्ड पार्टीके स्थापना होलै।
- १९५० - अमेरिकी नौसेना के यूएसएस कटर चीनसे भाग रहलेऽ २००० सरनार्थियन के बचैलकै।
- १९६० - क्यूबाके फोटोग्राफर अल्बर्टो कोर्डा चे ग्वेरा के अपनऽ परतिष्ठित तसवीर, गुरिल्लेरो हेरोइको, लेलखिन।
- १९६५ – ब्रिटिश औपनिवेशिक उपस्थितिके खिलाफ बहरीनमे मार्च इन्तिफादा नामके वामपन्थी आन्दोलन भड़क उठलै।
- १९६६ - बीओएसी फ्लाइट ९११, एगो बोइङ्ग ७०७ बिमान, साफ-हवा अशांतिके कारण हवामे टूटि गेलै अउर जापानके माउण्ट फूजीमे दुर्घटनाग्रस्त हो गेलै जेकरामे १२४ लोग मर गेलै।
- १९६९ - निकोलाई वी पोडगोर्नी सोवियत सङ्घके सुप्रीम सोवियतके अध्यक्ष चुनल गेलथिन।
- १९७० - परमाणु अप्रसार सन्धि (NPT) लागू होलै।
- १९७४ - योम किप्पुर युद्ध के बाद, इज़रायल स्वेज नहर के पच्छिमी किनारा सँ अपनऽ सेना हटाइ लेलकै।
- १९७५ - पुर्तगालमे पेट्रोकेमिकल बन्दरगाह ओकापोर्टो के उद्घाटन होलै।
- १९७८ - लन्दनमे टेम्पल ऑफ राम के उद्घाटन होलै।
- १९७९ - वायेजर १ बृहस्पति के सभसे नजदिक से गुजरलै, जेकरासे ग्रहके वलयके खोज होलै।
- १९८१ - होम कम्प्यूटर ZX८१ लॉञ्च करल गेलै।
- १९८२ - सोवियत सङ्घके वेनेरा १४ शुक्रके सतह पऽ ठीकसे उतर गेलै।
- १९८८ - आयलैण्डमे लियो वरडकरके जनम होलै, जे बाद में ताओइसेच बनलैं।
- १९९८ - NASA घोषणा कैलकै कि गैलीलियो अन्तरिक्ष यानके सबूत बतवँय हे कि बृहस्पतिके चन्द्रमा यूरोपा पऽ बर्फके नीचे तरल पानीके एगो महासागर मौजूद है।
- १९९९ - पॉल ओकालिक के कनाडाई क्षेत्र नुनावुत के पहिलऽ प्रीमियर के रूप में चुनल गेलै।
- २००१ - इस्लामिक आतन्कवादि मक्का-मदीना ट्रेन पऽ हमला करलकै।
- २००२ - फिलिपिन्सके मिण्डानाओमे भूकम्प अइलै, जेकरामे १५ लोग मर गेलै।
- २००३ - हैफामे बस ३७ आत्मघाती बमबारीमे १७ इजरायली नागरिक मारल गेलैं।
- २००४ - अफ्रिकी अमेरिकीला संयुक्तराज्य अमेरिकामे मुआवजाला एगो नया कानून पेस करल गेलै।
- २००६ - चीन अपन राष्ट्रिय सुरक्षा पऽ ध्यान केन्द्रित करके अपन रक्षा बजट बढ़ैलकै।
- २००७ - इराकमे सद्दाम हुसैनके शासनकालके अन्तके बाद पहिला संसदीय बैठक होलै।
- २०१० - आन्ध्रप्रदेसके श्रीहरिकोटा अन्तरिक्ष केन्द्रसे नयका पीढ़ीके ऊँच छमता वाला साउंडिंग रॉकेटके उड़ान परिक्षण सफल रहलै। इसरो द्वारा बिकसित तीन टन भार ढोबेके छमता वाला ई रॉकेट देसी रॉकेटवनमे अखनि तकके सभसे भारी रॉकेट है। ई मे एयर ब्रीथिङ्ग तकनीक वाला स्क्रैमजेट इञ्जिन मॉड्यूलके प्रयोग करल गेलऽ हे।
- २०११ - एण्टोनोव एन-१४८ परिक्षण उड़ान खनि रूसके बेलगोरोड ओब्लास्टमे दुर्घटनाग्रस्त हो गेलै, जेकरामे सवार सभ सात लोग मारल गेलै।
- २०१८ - ऑस्कर फिलिम पुरुसकार समारोहमे फिलिम द शेप ऑफ वाटरके सबसँ निक फिलिमके पुरुसकार देल गेलै, गिलियेरेमो देल तोरोके सबसे निक निदेशकके पुरुसकार देल गेलै , फ्रांसिस मैकडोरमैण्डके सबसे निक अभिनेत्रीके पुरुसकार देल गेलै, जखनिकि सबसे निक अभिनेताके पुरुसकार गेरी ओल्डमैन के देल गेलै।
- २०२० – भारतमे ई दिन जन औषधि दिवसके रूपमे मनावल गेलै ।
जनम
[edit | edit source]- ११३३ - हेनरी द्वितीय - इङ्ग्लैण्डके राजा
- १३२४ - डेविड द्वितीय - स्कॉटलैण्डके राजा
- १३२६ - लुई प्रथम - हङ्गरीके राजा
- १५१२ - जेरार्डस मर्केटर - फ्लेमिश मानचित्रकार
- १५७५ - विलियम औट्रेड - अङ्ग्रेज गणितज्ञ
- १६५८ - एंटोनी डी ला मोथे कैडिलैक - फ्रान्सीसी खोजकर्ता अउर लुइसियानाके औपनिवेशिक गवर्नर
- १६८५ - जॉर्ज फ्रिडेरिक हैण्डेल - जर्मन संगीतकार
- १६९६ - जियोवानी बतिस्ता टिएपोलो - इतालवी चित्रकार
- १७३४ - रॉबर्ट केली -स्कॉटलैंडी डॉक्टर अउर वनस्पतिशास्त्री
- १७९४ - जैक बाबिनेट - फ्रांसीसी भौतिक विज्ञानी अउर गणितज्ञ
- १८३० - एटियेन-जूल्स मारे - फ्रांसीसी फिजियोलॉजिस्ट अउर क्रोनोफोटोग्राफर
- १८७१ - रोसा लक्जमबर्ग - पोलिश-जर्मन मार्क्सवादी सिद्धान्तकार
- १८९८ - चाऊ एनलाई - चीनी राजनीतिज्ञ अउर पीपुल्स रिपब्लिक ऑफ चाइनाके पहिलऽ प्रीमियर
- १९०८ - रेक्स हैरिसन – अङ्ग्रेज अभिनेता
- १९१३ - गङ्गूबाई हङ्गल - भारतीय शास्त्रीय सङ्गीत के परसिद्ध गायिका
- १९१४ - डैनियल जे ट्रेसी - अमेरिकी नौसेना अधिकारी
- १९१८ - जेम्स डिक्सन - अमेरिकी राजनेता
- १९२२ - पियर पाओलो पासोलिनी - इतालवी फिल्म निर्देशक अउर कवि
- १९२९ - पात्रिसिया कैवेनाग - आयरलैण्डी अभिनेत्री
- १९३४ - डैनियल कहनमैन - इजराइली-अमेरिकी मनोवैज्ञानिक अउर नोबेल पुरस्कार विजेता
- १९३८ - लिनवुड बूमर - कनाडाई-अमेरिकी अभिनेता अउर निर्माता
- १९४० - रेगो पार्क्स - अमेरिकी बेसबॉल खिलाड़ी
- १९४८ - एलेन पेज - ब्रिटिश अभिनेत्री
- १९५३ - शिवराज सिंह चौहान - भारतीय जनता पार्टीके बरिष्ठ नेता अउर मध्यप्रदेशके मुख्यमन्त्री
- १९५७ - मार्क ई स्मिथ - अङ्ग्रेज गायक अउर गीतकार
- १९५८ - एण्डी गिब - अङ्ग्रेज गायक अउर गीतकार
- १९६१ - कपिल पाटिल - भारतीय राजनीतिज्ञ
- १९७० - जॉन फ्रूसिएण्ट - अमेरिकी सङ्गीतकार अउर रेड हॉट चिली पेपर्स के गिटारवादक
- १९७४ - इवा मेण्डेस - अमेरिकी अभिनेत्री
- १९८७ - अन्ना चकवेताद्जे - रूसी टेनिस खिलाड़ी
निधन
[edit | edit source]- २५४ - पोप लुसियस प्रथम - रोमन कैथोलिक चर्चके पोप
- १५३४ - एण्टोनियो दा कोर्रेगियो - इतालवी चित्रकार
- १७७० - क्रिसपस अटक्स - बोस्टन नरसंहारमे मारल गेलऽ अमेरिकी क्रान्तिकारी बेकतियो
- १७७८ - थॉमस आर्न - अङ्ग्रेज सङ्गीतकार
- १८१५ - फ्राञ्ज मेस्मर – जर्मन चिकित्सक (मेस्मेरिज्म लेली जानल जाँय हे)
- १८२७ - अलेस्सान्द्रो वोल्टा, इतालवी बैज्ञानिक
- १८२७ - पियरे-साइमन लाप्लास - फ्रान्सीसी गणितज्ञ अउर खगोलशास्त्री
- १८२७ - एलेसेण्ड्रो वोल्टा - इतालवी भौतिक विज्ञानी अउर वोल्टेइक पाइलके आविष्कारक
- १८७२ - जैक बाबिनेट - फ्रान्सीसी भौतिक विज्ञानी
- १८९३ - हिप्पोलीटे टेने - फ्रान्सीसी दार्शनिक अउर इतिहासकार
- १८९५ - निकोलई लेस्कोव - रूसी लेखक
- १९०४ - जॉन जे कीन - अमेरिकी आर्कबिशप
- १९३७ - बर्नांडिनो मचाडो - पुर्तगालके राष्ट्रपति
- १९४७ - अल्फ्रेडो कैसाला - इतालवी सङ्गीतकार
- १९५३ - जोसेफ स्टालिन - सोवियत सङ्घके नेता
- १९५३ - सर्गेई प्रोकोफिव - रूसी संगीतकार अउर पियानोवादक
- १९५३ - हरमन जे मैनकिविक्ज - अमेरिकी पटकथा लेखक
- १९६३ - पैटसी क्लाइन – अमेरिकी कण्ट्री सङ्गीत गायिका (बिमान दुर्घटना)
- १९६३ - काउबॉय कोपास - अमेरिकी कण्ट्री सङ्गीत गायक (बिमान दुर्घटना)
- १९६३ - हॉकशॉ हॉकिन्स - अमेरिकी कण्ट्री सङ्गीत गायक (बिमान दुर्घटना)
- १९६६ - अन्ना अख्मातोवा - रूसी कवि
- १९७७ - टॉम प्राइस - ब्रिटिश फॉर्मूला वन ड्राइवर
- १९८२ - जॉन बलगुले - आस्ट्रेलियाई राजनीतिज्ञ
- १९८४ - विलियम पॉवेल - अमेरिकी अभिनेता
- १९९० - गैरी मेरिल - अमेरिकी अभिनेता
- २००० - लोटफी जादेह - इरानी-अमेरिकी कम्प्यूटर बैज्ञानिक
- २०१०- जीपी बिड़ला, भारतीय उद्योगपति
- २०१३ - उगो शावेज - वेनेजुएलाके राष्ट्रपति
- २०१६ - नैन्सी रीगन - अमेरिकी पहिलका महिला अउर अभिनेत्री
- २०१७ - कर्ट कूपर - जर्मन फुटबॉल खेलाड़ी
- २०२१ - जेसी डी. हैरिसन - अमेरिकी बेसबॉल खेलाड़ी
- २०२४ - जीन-पॉल रापोल्यू - फ्रान्सीसी अभिनेता
बाहरी कड़ी
[edit | edit source]