Jump to content

Wp/mag/साहित्य

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > साहित्य

कौनो भाषाके वाचिक आउ लिखित (शास्त्रसमूह) के साहित्य कहल जा है । दुनियामे सबसे पुरान वाचिक साहित्य हमनीके संस्कृतभाषामे भेँटहै । ई दृष्टिसे संस्कृत साहित्य सब साहित्यके मूल स्रोत है । साहित्य = स+हि+त्+य के योग से बनल है ।

भारतीय साहित्य

[edit | edit source]

भारतीय वाङ्मयके कालके दृष्टिसे निम्नलिखित भागमे विभक्त कैल गेल हे -

भारतीय वाङ्ममयके भाग
साहित्य वसन्तसम्पात् काल अवधि काल
ऋग्वेद मृगशिरा ६०००-४००० ईसापूर्व प्राचीन
शतपथ ब्राह्मण रोहिणी २५०० ईसापूर्व प्राचीन
अथर्ववेद तैत्तरीयसंहिता बौधायन श्रौतसूत्र कृत्तिका १३३०-८०० ईसापूर्व प्राचीन
महाभारत कृत्तिका १३३०-८०० ईसापूर्व प्राचीन
वेदाङ्ग ज्योतिष भरणी १२०० ईसापूर्व प्राचीन
वैशेषिक दर्शन - ६०० ईसापूर्व मध्य
बुद्धावतार - ५०० ईसापूर्व मध्य
कौटिल्य अर्थशास्त्र - ३०० ईसापूर्व मध्य
आर्यभट वराहमिहिर रेवती ४९९ ई० मध्य
भास्कर द्वितीय - १११४ ई० मध्य
समराङ्गण सूत्रधार - ११०० ई० मध्य
२०मा शताब्दी पूर्वाभाद्रपदा १९०० ई० अर्वाचीन

भारतके संस्कृत साहित्य ऋग्वेदसे आरम्भ होवहे । व्यास, वाल्मीकि नियन पौराणिक ऋषि महाभारत एवं रामायण नियन महाकाव्यके रचना कैलन । भास, कालिदास एवं अन्य कवि संस्कृतमे नाटक लिखलन ।

भक्ति साहित्यमे अवधीमे गोस्वामी तुलसीदास, ब्रजभाषामे सूरदास आउ रविदास, मारवाड़ीमे मीराबाई, खड़ीबोलीमे कबीर, रसखान, मैथिलीमे विद्यापति आदि प्रमुख हथ । अवधीके प्रमुख कविमे रमई काका सुप्रसिद्ध कवि हथ ।

हिन्दी साहित्यमे कथा, कहानी आउ उपन्यासके लेखनमे प्रेमचन्दके महान् योगदान हे ।

यूनान साहित्यमे होमरके इलियाड आउ ऑडसी विश्वप्रसिद्ध हे । अङ्ग्रेजी साहित्यमे शेक्स्पियरके नाम कौन नै जाने ।

एकरो देखथिन

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]

बाहरी कड़ी

[edit | edit source]