Wp/mag/सन्तकबीरनगर मण्डल
| सन्तकबीरनगर मण्डल 𑂮𑂢𑂹𑂞𑂍𑂥𑂲𑂩 𑂢𑂏𑂩 𑂧𑂝𑂹𑂙𑂪 सन्तकबीर नगर जिला | |
|---|---|
| उत्तरप्रदेशके मण्डल | |
उत्तरप्रदेशे सन्तकबीरनगर मण्डलके स्थिति | |
| देश | |
| राज्य | |
| प्रमण्डल | बस्ती |
| मुख्यालय | खलीलाबाद |
| तहसील | खलीलाबाद, मेहदावल, घनघटा |
| सरकार | |
| • लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र | सन्तकबीरनगर, (खलीलाबाद, धनघटा, आलापुर, खजनी, मेन्हदावल) |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 1,646 किमी2 (636 वर्ग मील) |
| जनसङ्ख्या (2011) | |
| • कुल | १७,१५,१८३ |
| • घनत्व | 1,042/किमी2 (2,699/मील2 ) |
| भाषा | |
| • आधिकारिक | हिन्दी[1] |
| • अतिरिक्त आधिकारिक | उर्दू[1] |
| • क्षेत्रीय | भोजपुरी |
| जनसाङ्ख्यिकी | |
| • साक्षरता | ६६.७२ प्रतिशत |
| • लिङ्गानुपात | ९६९ |
| समयमण्डल | युटिसि+०५:३० (भामास) |
| वाहन पञ्जीकरण | UP-58 |
| प्रमुख राजमार्ग | राष्ट्रिय राजमार्ग २८ |
| जालस्थल | sknagar |
सन्तकबीरनगर मण्डल (सन्तकबीर नगर जिला; भोजपुरी: 𑂮𑂢𑂹𑂞𑂍𑂥𑂲𑂩 𑂢𑂏𑂩 𑂧𑂝𑂹𑂙𑂪 ) भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके एगो मण्डल हे । मण्डलके मुख्यालय खलीलाबाद हे । सन्तकबीरनगर मण्डल बस्ती प्रमण्डलके एक भाग हे । ई मण्डल उत्तरमे सिद्धार्थनगर आउ महाराजगञ्ज मण्डलसे पूर्वमे गोरखपुर मण्डलसे दक्षिणमे अम्बेडकरनगर मण्डलसे आउ पश्चिममे बस्ती मण्डल द्वारा घिरल हे । ई मण्डलके क्षेत्रफल १६५९.१५ वर्ग किलोमीटर हे । मेन्हदावल, बखीरा, सेमरियावाँ, हैन्सर, मगहर , टुमपार आउ गिठनी, धनघटा आदि एहाँके प्रमुख स्थलमे से हे । घाघरा, कुआनो, कठनइया, आमी आउ राप्ती एहाँके प्रमुख नदी हे ।
नामके उत्पत्ति
[edit | edit source]भारत पहिले बस्तीके भाग हलै । खलीलाबादके पुराना नाम रगड़गञ्ज हलै । खलीलाबादके स्टेट बाबू लल्लू राय रइस हलन, जे कि बिधियानी गाँवके निवासी हलन, जे अपन जमीन पर रगड़गञ्ज बजारके स्थापना कैलन । बाबू लल्लू राय रइसके वंशज आझो बिधियानी गाँवमे हे, जिनकर नाम राजा विनोद राय हे । ई बाबू लल्लू राय रइसके चौथा वंशज राजा विनोद राय हथ ।
खलीलाबादके प्राचीन बजार हरीहरपुर हैल । बाबू लल्लू राय रइस बादमे खलीलाबाद बजार बसौलन बजार लगावेला सबके कर देवे पड़हलै । कुछ साहूकार आउ मारवाड़ी अपन नामके आगे राय जोड़लन जैसेकि प्रहलाद राय छपडिया । बाबू लल्लू राय रइस अङ्ग्रेजीके विरुद्ध लड़ाई लड़लन । ऊ खलीलाबादके स्टेशनके दरवाजा अपन गाँव दन्ने करवौलन हल जेकि आझो हे । बिधियानीके तीनो सड़क आझो बाबू लल्लू राय रइसके नामसे हे ।
एकरो देखी
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- 1 2 "52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). nclm.nic.in. अल्पसङ्ख्यक मामलाके मन्त्रालय. मूल (PDF) से 25 मई 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 23 फरवरी 2019.
