Jump to content

Wp/mag/संयुक्तराज्य अमेरिका

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
(Redirected from Wp/mag/संयुक्तराज्य)
Wp > mag > संयुक्तराज्य अमेरिका
संयुक्तराज्य अमेरिका

United States of America
अमेरिका के झण्डा
झण्डा
अमेरिका के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
ध्येय वाक्य: इन गॉड वी ट्रस्ट
("ईश्वरमे हमनीके विश्वास हे")
राष्ट्रगान: The Star-Sprangled Banner
अमेरिका के अवस्थिति
राजधानीवाशिङ्गटन डिसि
सबसे बड़का नगरन्यूयोर्क नगर
आधिकारिकभाषासङ्घीय स्तर पर कौनो न
मान्यताप्राप्त राष्ट्रियभाषाअङ्ग्रेजी, स्पेनी[1]
नृजातीय समूह
प्रजाती:[2]
७७.१% श्वेत
१३.३% अश्वेत
२.६% अन्य/बहुजातीय
5.6% एशियाई
१.२% मूल निवासी
०.२% प्रशान्त द्वीपके लोग
जातीयता:
१७.६% हिस्पैनिक वा लातिनी
८२.४% अहिस्पैनिक वा लातिनी
धर्म
६७% ईसाई
२२% अधार्मिकता
२% यहूदी
६% अन्य धर्म[3]
निवासीनामअमेरिकी
सरकारसङ्घीय संसदीय लोकतन्त्र
जो बाइडेन
कमला हैरिस
स्वाधिनता बृहद् ब्रिटेनके संयुक्ताधिराज्यसे
 घोषणा
४ जुलाई १७७६
 सङ्घ
१ मार्च १७८१
 मान्यता
३ सितम्बर १७८३
 वर्तमान संविधान
२१ जून १७८८
क्षेत्रफल
 कुल
9,833,520 किमी2 (3,796,740 वर्ग मील) (तृतीय)
 जलक्षेत्र (%)
7
जनसङ्ख्या
 2023 आकलन
33,49,14,895
 2020 जनगणना
33,14,49,281 (तृतीय)
 जनघनत्व
33.6/किमी2 (87.0/मील2) (१८५मा)
जिडिपि (पिपिपि)2024 प्राक्कलन
 कुल
$2.1967 नील (द्वितीय)
 प्रतिव्यक्ति
$86,601 (८मा)
जिडिपि (साङ्केतिक)2024 प्राक्कलन
 कुल
$2.1967 नील (प्रथम)
 प्रतिव्यक्ति
$86,601 (६ठा)
गिनी (2022)41.7
मध्यम
माविसू (2022)0.927
अत्युच्च · २०मा
मुद्रायूएस डॉलर ($) (USD)
समय मण्डलयुटिसि−५ से −१०
 ग्रीष्मकेलीन (डिटिसि)
युटिसि−४ से −१०
दूरभाष सङ्केत
इण्टरनेट टिएलडि.us

अमेरिकाके संयुक्तराज्य (अङ्ग्रेजी: United States of America), जेकरा सामान्यतः संयुक्तराज्य (सं॰रा॰; अङ्ग्रेजी: United States वा US) या अमेरिका कहल जाहे, उत्तर अमेरिकामे स्थित एगो देस हे । ई ५०गो राज्य, एगो सङ्घीय मण्डल, पाँच प्रमुख स्व-शासनीय क्षेत्र, आउ बिभिन्न अधिनस्थक्षेत्रसे मिलके बनल हे ।[टिप्पणी 1] बिन स्थायी जनसङ्ख्याके इगारह छोट द्वीपसमूह क्षेत्र निम्न है - बेकर द्वीप, हॉउलैण्ड द्वीप, जार्विस द्वीप, जॉनस्टन एटोल, किङ्गमैन रीफ, मिडवे एटोल, आउ पाल्मीरा एटोलबाखो न्युएवो तट, नावासा द्वीप, सेरानिला तट, आउ वेक द्वीप पर संयुक्तराज्यके सम्प्रभुता विवादित है ।[4] 48 संस्पर्शी राज्य आउ फेडरल डिस्ट्रिक्ट, कनाडा आउ मेक्सिकोके मध्य, केन्द्रीय उत्तर अमेरिकामे है । अलास्का राज्य, उत्तर अमेरिकाके उत्तर-पश्चिमी भागमे स्थित है, जेकर पूर्वमे कनाडाके सीमा एवं पश्चिममे बेरिङ्ग जलसन्धि रूससे घिरल है । ओहैँ हवाई राज्य, मध्य-प्रशान्तमे स्थित है । अमेरिकी स्वशासित क्षेत्र प्रशान्त महासागर आउ कैरिबीय सागरमे बिखरल है ।

९८ लाख वर्ग किमी[5] आउ 32.4 करोड़से अधिक जनसङ्ख्याके साथे संयुक्तराज्य कुल क्षेत्रफलके अनुसार विश्वके तेसरा सबसे बड़ (आउ भूमि क्षेत्रफलके अनुसार, चौथा सबसे बड़) देश है ।[टिप्पणी 2] ३०.५ करोड़के जनसङ्ख्याके साथे इ चीन आउ भारतके बाद जनसङ्ख्याके अनुसार तेसरा सबसे बड़ देश है । ई विश्वके सबसे सञ्जातीय आधार पर विविध आउ बहुसांस्कृतिक राष्ट्रमे से एक है, जेकर मुख्य कारण अन्य ढेर देशसे बड़ पैमाना पर आप्रवासन रहलै है ।[10] ई देशके राजधानी वाशिङ्गटन, डी॰सी॰ है, आउ सबसे बड़ नगर न्यूयोर्क है । अन्य प्रमुख महानगरीय क्षेत्रमे लॉस एञ्जेलिस, शिकागो, डैलस, सैन फ्रान्सिस्को, बोस्टन, फिलाडेल्फिया, ह्युस्टन, अटलाण्टा, आउ मियामी सम्मिलित है । ई देशके भूगोल, जलवायु आउ वन्यजीवन बेहद विविध है।[11]

संयुक्तराज्य अमेरिका एक अत्यधिक विकसित देश हे । नाममात्र, सकल घरेलू उत्पादके माध्यमसे दुनियाके सबसे बड़ अर्थव्यवस्था आउ क्रय-शक्ति समता अनुसार दोसर सबसे बड़ अर्थव्यवस्था हे । हालाँकि एकर जनसङ्ख्या कुल दुनियाके खाली ४.३% हे, अमेरिकामे दुनियामे कुल सम्पत्तिके लगभग ४०% भाग हे । औसत मजदूरी, मानव विकास, प्रतिव्यक्ति जिडिपि आउ प्रतिव्यक्ति उत्पादकता सहित ढेर सामाजिक आर्थिक प्रदर्शनके मामलामे संयुक्तराज्य सबसे ऊपरे हे । हालाँकि सं॰रा॰ के औद्योगिक अर्थव्यवस्थाला जानल जा हे, आज ओकरा सेवा आउ ज्ञान अर्थव्यवस्थामे प्रभुत्व हासिल हे । ओहैँ विनिर्माणके क्षेत्रमे ई दुनियामे दोसर सबसे बड़ स्थान हे । वैश्विक सकल घरेलू उत्पादके लगभग एक चौथाई आउ वैश्विक सैन्य खर्चाके एक तिहाईके साथे संयुक्तराज्य दुनियाके अग्रणी आर्थिक आउ सैन्य शक्ति हे । संयुक्तराज्य अन्तर्राष्ट्रिय स्तर पर एक प्रमुख राजनैतिक आउ आर्थिक शक्ति हे आउ वैज्ञानिक अनुसन्धान आउ तकनीकी नवाचारमे अग्रणी हे ।

व्युत्पत्ति

[edit | edit source]

संयुक्तराज्य अमेरिका नाम थॉमस पेन द्वारा सुझावल गेलै हल आउ ४ जुलाई, १७७५ के स्वाधिनताके घोषणापत्रमे आधिकारिक रूपसे प्रयुक्त कैल गेलै । लघु रूपसे एकराला बहुधा संयुक्तराज्योके प्रयोग कैल जा हे । मगहीमे 'संयुक्तराज्य' वा 'संयुक्तराज्य अमेरिका' के स्थान पर खाली 'अमेरिका' (अखनि प्रायः अप्रचलित) कहहुँके प्रचलन हे जे ई देशके लघु नामके रूपमे प्रयोगमे लावल जा हे ।

इतिहास

[edit | edit source]

स्वतन्त्रता आउ विस्तार

[edit | edit source]

अमेरिका संयुक्तराज्यके स्थापनाके आधिकारिक तिथि ४ जुलाई, १७७६ हे, जहिया द्वितीय महाद्विपीय काङ्ग्रेस १३ अलगाववादी उपनिवेशिक राज्यके प्रतिनिधि स्वरूप स्वाधिनताके घोषणापत्र पर हस्ताक्षर कैलकै । किन्तु सरकारके मूलभूत ढाँचामे वर्ष १७८८ मे बड़ी परिवर्तन कैल गेलै जहिया लेख सङ्घ (आर्टिकल्स ऑफ कॉन्फेडरेशन) के स्थाने अमेरिकी संविधानके लावल गेलै ।

सरकारी राजधानीके फिलाडेल्फिया स्थानान्तरित होवेसे पहिले न्यूयोर्क नगर एक वर्ष तक सङ्घीय राजधानी हलै । १७९१ मे राज्य अधिकार विधेयकके पारित कैलकै, संविधानमे ऊ दस संशोधन करेला जे व्यक्तिगत स्वाधिनता आउ वैधानिक सुरक्षाके सीमाके सङ्घीय प्रतिबन्धके निषिद्ध कर दे । उत्तरी राज्य १७८० से १८०४ के बीच दास प्रथाके प्रतिबन्धित कर देलकै, किन्तु दक्षिणी राज्यमे ई प्रथा जारी रहलै । वर्ष १८०० मे नया बसल वाशिङ्गटन डि सि सङ्घीय सरकार आउ राष्ट्रके नया राजधानी बनलै ।

नया नवेला देश अपन सीमाके पश्विम दने विस्तार करेला स्थानीय मूल लोग पर युद्धचक्र आरम्भ कैलकै जे उन्नैसमा शताब्दीके अन्त तक चललै आउ स्थानीय अमेरिकीके अपन भूमिसे हाथ धोवे पड़लै । १८१२ मे ब्रिटेनके साथे भेल युद्धके चलते, जे बराबरीके रहलै, अमेरिकी राष्ट्रवादके प्रबलता भेटलै । १८४६ मे ब्रिटेनके साथे भेल ओरेगान सन्धिके कारण अमेरिकाके वर्तमान अमेरिकी उत्तरपश्चिम पर नियन्त्रण भेटलै । १८४८ मे मेक्सिकोमे अमेरिकी हस्तक्षेपके चलते कैलिफोर्निया आउ वर्तमान अमेरिकी दक्षिणपश्चिम अमेरिकामे विलय हो गेलै । १८४८-१८४९ के कैलिफोर्निया स्वर्ण दौड़ (कैलिफोर्निया गोल्ड रश) के चलते ई विस्तार पश्चिम दने जारी रहलै । लगभग आधे शताब्दी खनि ४ करोड़ भैँसके उनकर चमड़ी आउ माँस एवं रेलमार्गके विस्तारला मार देल गेलै । ई सब पशु, जे स्थानीय मूल लोगला आर्थिक संसाधन आउ संस्कृतिके महत्वपूर्ण भाग हलै, इनकर मुअल मूल लोगला बड़ी आघातकारी सिद्ध भेलै ।

एकरो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Spanish language in the United States". मूलसे 10 नवम्बर 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 8 नवम्बर 2016.
  2. "UNITED STATES". अमेरिकी जनगणना ब्यूरो. 2015. मूलसे 29 जून 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 20 मई 2017.
  3. "America's Changing Religious Landscape". Pew Research Center: Religion & Public Life. 12 May 2015. मूलसे 10 अप्रैल 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 29 जून 2017.
  4. U.S. State Department, Common Core Document to U.N. Committee on Human Rights
    Archived 2017-01-22 at the वेबैक मशीन , 30 December 2011, Item 22, 27, 80.— and U.S. General Accounting Office Report, U.S. Insular Areas: application of the U.S. Constitution
    Archived 2013-11-03 at the वेबैक मशीन , November 1997, p. 1, 6, 39n. Both viewed 6 April 2016.
  5. "State and other areas
    Archived 2018-03-16 at the वेबैक मशीन ", U.S. Census Bureau, MAF/TIGER database as of August 2010, excluding the U.S. Minor Outlying Islands. viewed 22 October 2014.
  6. "China". Encyclopaedia Britannica. मूलसे 17 सितम्बर 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 31 जनवरी 2010.
  7. "United States". एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका. मूलसे 22 सितम्बर 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 31 जनवरी 2010.
  8. "United States". CIA. मूलसे 6 जुलाई 2015 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 10 जून 2016.
  9. "China". सिआइए. मूलसे 13 अक्तूबर 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 10 जून 2016.
  10. Adams, J.Q.; Strother-Adams, Pearlie (2001). Dealing with Diversity. Chicago: Kendall/Hunt. ISBN 0-7872-8145-X.
  11. "Wildlife Library". National Wildlife Federation. मूल से 8 नवम्बर 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 23 December 2014.

टिप्पणीसूची

[edit | edit source]
  1. पाँच प्रमुख क्षेत्र निम्न है - अमेरिकी सामोआ, गुआम उत्तरी मरिआना द्वीपसमूह, पोर्टो रीको, आउ यूएस वर्जिन द्वीपसमूह
  2. निम्न दु प्राथमिक स्रोत (अप्रतिबिम्बित) चीन आउ संयुक्तराज्यके कुल क्षेत्रफलके विस्तार (न्यूनतम/अधिकतम) के प्रतिनिधित्व करहै - दुनो स्रोत चीनके क्षेत्रफलमे ताइवानके न गिनै ।
    • द इनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका, चीनके (रूस आउ कनाडाके बाद) ओकर 95,72,900 km2 के कुल क्षेत्रफलके साथे विश्वके तेसरा सबसे बड़ देशके रूपमे [6] आउ संयुक्तराज्यके 95,26,468 km2 के साथे चौथा सबसे बड़ देशके रूपमे सूचीबद्ध करहै । एहैँ फिगर सीआयए फैक्टबुक मे संयुक्तराज्य लागि छोट है, काहिके ऊ तटीय आउ क्षेत्रीय जलके "सम्मिलित न" करै ।[7]
    • सिआइए वर्ल्ड फैक्टबुक अनुसार संयुक्तराज्य अमेरिका विश्वके तीसरा सबसे बड़ देश हे (रूस आउ कनाडाके बाद) जेकर कुल क्षेत्रफल ९८,३३,५१७ किमी2 हे[8] आउ चीन ९५,९६,९६० किमी2 के साथे चौथा सबसे बड़ ।[9] संयुक्तराज्य अमेरिकाला ई आँकड़ा एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिकासे अधिक हे, काहेकि एकरामे तटीय आउ प्रादेशिक जलो सम्मिलित हे ।