Wp/mag/शकुनि
| शकुनि | |
|---|---|
| हिन्दु पौराणिक कथाके पात्र | |
| नाम | शकुनि |
| सन्दर्भ ग्रन्थ | महाभारत |
| जन्मस्थल | गान्धार (आधुनिक अफगानिस्तान) |
| व्यवसाय | गान्धारके राजा आउ चौसरके माहिर खिलाड़ी । |
| मुख्य शस्त्र | परशु |
| राजवंश | गान्धार |
| माता-पिता | सुबल (पिता) सुधर्मा (माता) |
| भाई-बहिन | गान्धारी (बहिन) |
| जीवनसङ्गी | अर्शी |
| सन्तान | उलूक, वृकासुर आउ वृप्रचिट्टी (पुत्र) |
शकुनि या शकुनी गन्धार साम्राज्यके राजा हलै । ई स्थान आजके अफगानिस्तानमे है । ऊ हस्तिनापुर महाराज आउ कौरव सबके पिता धृतराष्ट्रके साला हलै आउ कौरवके मामा । दुर्योधनके कुटिल नीतिके पीछे शकुनिके हाथ मानल जा है आउ ऊ कुरुक्षेत्रके युद्धला दोषिमे प्रमुख मानल जा है । ऊ ढेर बार पाण्डवके साथे छल कैलकै आउ अपन भाञ्जा दुर्योधनके पाण्डवके प्रति कुटिल चाल चलेसा उकसौलकै । उलूक, वृकासुर आउ वृप्रचिट्टी शकुनि आउ आरशीके पुत्र हलै ।
जन्म
[edit | edit source]शकुनिके जन्म गन्धारके सम्राट सुबल आउ साम्राज्ञी सुदर्माके एहाँ होलै हल । शकुनिके बहिन गान्धारीके विवाह धृतराष्ट्रसे होलै हल । शकुनिके कुरुवंशके प्रति घृणाके कारण ई हलै कि हस्तिनापुरके सेनापति भीष्म एक बार धृतराष्ट्रला गान्धारीके हाथ माङ्गने गन्धार गेल । तखनि गान्धारीके पिता सुबल ई बात स्वीकार कर लेल किन्तु ऊ समय उनका ई पता न हलै कि धृतराष्ट्र जन्मान्ध हे । एकर शकुनियो विरोध कैलक किन्तु गान्धारी अखनि तक धृतराष्ट्रके अपन पति मान लेलन हल । एहीसे शकुनि ऊ दिन ई प्रण लेलक कि ऊ समूचा कुरुवंशके सर्वनाशके कारण बनतै ।[1]
चौसरके खेल
[edit | edit source]हस्तिनापुर राज्यके दु बराबर टुकड़ामे बाँटके एक भाग, जे कि पुर्णतः बञ्जर हलै, पाण्डवके दे देल गेलो, जेकरा ऊ अपन अथक प्रयाससे इन्द्रप्रस्थ (वर्तमान दिल्ली) नामक सुन्दर नगरीमे परिवर्तित कर देलन । शीघ्रे ओहाँके भव्यताके चर्चा दूर-दूर तक होवे लगलै । युधिष्ठिर द्वारा कैल गेल राजसूय यज्ञके अवसर पर दुर्योधनोके ऊ भव्य नगरीमे जाएके अवसर मिललै । ऊ राजमहलके भव्यता देखैत हलै कि एक स्थान पर ऊ पानीके तल वाला सजावटके ठोस भूमि समझ लेलकै आउ पानीमे गिर गेलै । ई देखके द्रौपदी हँसे लगलन आउ ऊ दुर्योधनके अन्धराके पुत्र अन्धरा कहलन । एकरा दुर्योधन अपन अपमान समझकै आउ ऊ हस्तिनापुर लौट ऐलै ।
अपने भाञ्जाके ई मानसिक स्थिति भाँपके शकुनि मनमे पाण्डवके राजपाट छिनेके कुटिल विचार ऐलै । ऊ पाण्डवके चौसरके खेलला आमन्त्रित कैलकै आउ अपन कुटिल बुद्धिके प्रयोगसे युधिष्ठिरके पहिले त छोट-छोट दाव लगावेला कहकै । जखनि युधिष्ठिर खेल छोड़ेके मन बनावै त शकुनि द्वारा कुछ न कुछ कहके युधिष्ठिरसे कोई न कोई दाव लगवा लेई । ई प्रकार महाराज युधिष्ठिर एक-एक करके अपन सब वस्तुके दाव पर लगाके हारैत रहलन आउ अन्तमे ऊ अपन भाई आउ अपन पत्नियोके दाव पर लगा देलन आउ उनको हार गेलन आउ ई प्रकार द्रौपदीके अपमान करके दुर्योधन अपन प्रतिशोध ले लेलकै आउ ओही दिन महाभारतके युद्धक नीँव पड़लै ।
कुरुक्षेत्रके युद्ध
[edit | edit source]कुरुक्षेत्रके युद्धमे शकुनिके वध सहदेवके द्वारा १८ मा[2] दिनके युद्धमे कैल गेलै । ओकर सब भाईके वध इरवन आउ अर्जुनके द्वारा कैल गेलै ।
सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "महाभारत के वो 10 पात्र जिन्हें जानते हैं बहुत कम लोग!". दैनिक भास्कर. २७ दिसम्बर २०१३. मूलसे 28 दिसम्बर 2013 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 दिसम्बर 2013.
- ↑ "संग्रहीत प्रति" (PDF). मूल (PDF) से 20 अगस्त 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 19 अगस्त 2018.
