Jump to content

Wp/mag/वियतनाम

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > वियतनाम
वियतनाम समाजवादी गणराज्य

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
वियतनाम के झण्डा
झण्डा
वियतनाम के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
ध्येय वाक्य: "Độc lập – Tự do – Hạnh phúc"
("स्वाधिनता – मुक्ति – सुखी")
राष्ट्रगान: Tiến Quân Ca
(आगे बढ़ैत सैनिकके गान)
राजधानीहनोई
21°2′N 105°51′E / 21.033°N 105.850°E / 21.033; 105.850
सबसे बड़का नगरहो ची मिन्ह नगर
आधिकारिकभाषावियतनामी[1]
नृजातीय समूह
(2019)
धर्म
(2019)
[2]
निवासीनाम
सरकारएकात्मक मार्क्सवादी-लेनिनवादी एक-दलीय समाजवादी गणराज्य[3]
 महासचिव
तो लाम
लुओङ्ग कुओङ्ग
फाम मिंह चिंह
 अध्यक्ष
त्रन थ्रांह मन
विधानमण्डलराष्ट्रसभा
गठन
7मा शताब्दी ई पू
तीसरा शताब्दी ई पू
 हान कब्जा
111 ई पू
 हान राजवंशसे स्वाधिनता
939
1428
 गुयेन राजवंश द्वारा एकीकरण
1802
25 अगस्त 1883
 स्वाधिनताके घोषणा
2 सितम्बर 1945
21 जुलाई 1954
30 अप्रैल 1975
 एकीकरण
2 जुलाई 1976
18 दिसम्बर 1986
28 नवम्बर 2013
क्षेत्रफल
 कुल
331,344.82 किमी2 (127,932.95 वर्ग मील) [4][lower-alpha 1] (66मा)
 जलक्षेत्र (%)
6.38
जनसङ्ख्या
 2023 आकलन
10,03,00,000[7][8] (15मा)
 2019 जनगणना
96208984
 जनघनत्व
298/किमी2 (771.8/मील2) (49मा)
जिडिपि (पिपिपि)2024 प्राक्कलन
 कुल
बृद्धि $1.559 खरब[9] (26मा)
 प्रतिव्यक्ति
बृद्धि $15,470[9] (106मा)
जिडिपि (साङ्केतिक)2024 प्राक्कलन
 कुल
बृद्धि $465.814 अरब[9] (33मा)
 प्रतिव्यक्ति
बृद्धि $4,623[9] (119मा)
गिनी (2020)negative increase 36.8[उद्धरण चाही]
मध्यम
माविसू (2023)बृद्धि 0.766[10]
उच्च · 93मा
मुद्रावियतनामी दोङ्ग (₫) (VND)
समय मण्डलयुटिसि+7
वाहन चलहेदहिना
दूरभाष सङ्केत+84
इण्टरनेट टिएलडि.vn

वियतनाम (वियतनामी: Việt Nam), आधिकारिक रूपे वियतनाम समाजवादी गणराज्य, दक्षिणपूर्व एसियाके हिन्दचीन प्रायद्वीपके पूर्वी भागे स्थित एक देश हे । एकर उत्तर देने चीन, उत्तरपश्चिम दने लाओस, दक्षिण पश्चिम देने कम्बोडिया आउ पूरब देने दक्षिण चीन सागर स्थित हे । २००८ मे ८ करोड़ ६१ लाखके जनसङ्ख्याके साथे वियतनाम दुनियामे १३मा सबसे अधिक जनसङ्ख्या वाला देश हे । बौद्धधर्म हियाँके प्रमुख धर्म हे जे देश जनसङ्ख्याके ८५% मानहे ।[11] बौद्ध जनसङ्ख्यामे ई विश्वके तीसरा बड़ देश हे (जापान आउ चीनके बाद) । वियतनाममे आज लगभग ७.५ करोड़ बौद्धधर्मके अनुयायी हे ।[12]

इतिहास

[edit | edit source]

९३८ ई मे चीनके साथ बाच डाङ्ग नदीके लड़ाईमे विजय प्राप्त करेके बाद वियतनामके लोगके चीनसे अलगे होके स्वाधिनता प्राप्त कर लेलकै । १९मा शताब्दीके मध्यमे फ्रान्स द्वारा उपनिवेश बनावल जाएसे पहिले दक्षिणपूर्व एसियामे भीतरे तक भौगोलिक आउ राजनैतिक विस्तार करके अनेक एक-एक करके राजवंश पनपलै । २०मा शताब्दीके मध्यमे फ्रान्सिसी नेतृत्वके विरोध करेके प्रयासके नतीजा लोगके देशसे निकालल जाएके रूपमे सामने ऐलै । अन्ततः देश राजनैतिक रूपसे दु भागमे विभाजित हो गेलै । वियतनाम युद्ध खनि दुनो पक्षके बीच लड़ाई जारी रहलै जे १९७५ मे उत्तर वियतनामी विजयके साथे समाप्त भेलै ।[उद्धरण चाही]

ई लम्बा समय तक सैन्य शासनके युद्धमे तबाह भेल देश राजनीतिसे अलग-थलग पड़ गेलै हल । सरकार केन्द्रीयकृत आर्थिक निर्णय युद्धोत्तर पुनर्निर्माणके गतिके धीमा बना देलकै । १९८६ मे आर्थिक आउ राजनैतिक सुधारके साथे अन्तर्राष्ट्रिय एकीकरणके मार्ग प्रशस्त भेलै । २००० तक देशसे प्रायः सब देशके साथे राजनयिक सम्बन्धके स्थापना कर लेलकै हल । पिछलका एक दशकमे देशके आर्थिक विकास विश्वमे सबसे अधिक दर्ज कैल गेलै । ई सब प्रयासके क्रममे वियतनाम २००७ मे विश्व व्यापार सङ्गठनमे सम्मिलित भेलै आउ २००८ मे संयुक्तराष्ट्र सुरक्षा परिषदके अस्थाई सदस्य बनलै ।[उद्धरण चाही]

एकरो देखथिन

[edit | edit source]

टिप्पणी

[edit | edit source]
  1. हियाँ वियतनामके क्षेत्रफल वियतनामी सरकार द्वारा उपलब्ध करावल गेल भूमि क्षेत्रके आँकड़ा पर आधारित हे । हालाँकि वैकल्पिक आँकड़ो उपलब्ध हे । सिआइए वर्ल्ड फैक्टबुक अनुसार वियतनामके कुल क्षेत्रफल 3,31,210 वर्ग किलोमीटर हे ।[5] जखनिकि बिबिसि 3,31,699 वर्ग किलोमीटर सङ्गे तनी अलगे माप बतावहे ।[6]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Vietnam". द वर्ल्ड फॅक्टबुक. केन्द्रीय खुफिया एजेन्सी. 18 अप्रैल 2023. मूलसे 10 जून 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 अप्रैल 2023.
  2. (2022) 2022 Report on International Religious Freedom: Vietnam. Office of International Religious Freedom, United States Department of State. (Report).
  3. "Constitution of the Socialist Republic of Vietnam". FAOLEX Database. Food and Agriculture Organization. मूलसे 20 जनवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 20 जनवरी 2024. The Constitution defines Vietnam as [having] a socialist rule of law, State of the people, by the people, and for the people. Vietnam is a unitary state ruled by [a] one-party system with coordination among State bodies in exercising legislative, executive and judicial rights.
  4. Template:Wp/mag/Cite act[मृत कड़ी]
  5. "वियतनाम". द वर्ल्ड फैक्टबुक. केन्द्रीय खुफिया एजेन्सी. 17 जनवरी 2024. मूलसे 10 जून 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 23 जनवरी 2024.
  6. "Vietnam country profile". बिबिसि न्यूज. 24 फरवरी 2020. मूलसे 28 मई 2020 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 जनवरी 2021.
  7. (29 दिसम्बर 2023) Socio-economic situation in the fourth quarter and 2023. वियतनामके सामान्य साङ्ख्यिकी कार्यालय. (Report).
  8. An Chi (31 दिसम्बर 2023). "Dân số trung bình của Việt Nam năm 2023 đạt 100,3 triệu người" [वियतनामके औसत जनसङ्ख्या 2023 मे 10.03 करोड़ तक पहुँच गेल]. Nhân Dân (वियतनामी मे). मूलसे 12 फरवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 12 फरवरी 2024.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  9. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Vietnam)". www.imf.org. अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष. 16 अप्रैल 2024. मूलसे 16 अप्रैल 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 17 अप्रैल 2024.
  10. "Human Development Report 2025" (PDF) (अङ्ग्रेजी मे). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 6 मई 2025. मूलसे 6 मई 2025 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 6 मई 2025.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  11. "संग्रहीत प्रति". मूल से 22 जून 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 15 जून 2020.
  12. http://siu.no/index.php/eng/Media/SIU/Highlight-countries/Vietnam-Asia%5Bमृत+कड़ी%5D