Wp/mag/वियतनाम
वियतनाम समाजवादी गणराज्य Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam | |
|---|---|
ध्येय वाक्य: "Độc lập – Tự do – Hạnh phúc" ("स्वाधिनता – मुक्ति – सुखी") | |
राष्ट्रगान: Tiến Quân Ca (आगे बढ़ैत सैनिकके गान) | |
| राजधानी | हनोई 21°2′N 105°51′E / 21.033°N 105.850°E |
| सबसे बड़का नगर | हो ची मिन्ह नगर |
| आधिकारिकभाषा | वियतनामी[1] |
| नृजातीय समूह (2019) |
|
| धर्म (2019) |
|
| निवासीनाम |
|
| सरकार | एकात्मक मार्क्सवादी-लेनिनवादी एक-दलीय समाजवादी गणराज्य[3] |
• महासचिव | तो लाम |
| लुओङ्ग कुओङ्ग | |
| फाम मिंह चिंह | |
• अध्यक्ष | त्रन थ्रांह मन |
| विधानमण्डल | राष्ट्रसभा |
| गठन | |
• वन लाङ्ग | 7मा शताब्दी ई पू |
• औ लाक | तीसरा शताब्दी ई पू |
• हान कब्जा | 111 ई पू |
• हान राजवंशसे स्वाधिनता | 939 |
• दाइ वियत | 1428 |
• गुयेन राजवंश द्वारा एकीकरण | 1802 |
| 25 अगस्त 1883 | |
• स्वाधिनताके घोषणा | 2 सितम्बर 1945 |
| 21 जुलाई 1954 | |
| 30 अप्रैल 1975 | |
• एकीकरण | 2 जुलाई 1976 |
• दोइ मोइ | 18 दिसम्बर 1986 |
| 28 नवम्बर 2013 | |
| क्षेत्रफल | |
• कुल | 331,344.82 किमी2 (127,932.95 वर्ग मील) [4][lower-alpha 1] (66मा) |
• जलक्षेत्र (%) | 6.38 |
| जनसङ्ख्या | |
• 2023 आकलन | 10,03,00,000[7][8] (15मा) |
• 2019 जनगणना | 96208984 |
• जनघनत्व | 298/किमी2 (771.8/मील2) (49मा) |
| जिडिपि (पिपिपि) | 2024 प्राक्कलन |
• कुल | |
• प्रतिव्यक्ति | |
| जिडिपि (साङ्केतिक) | 2024 प्राक्कलन |
• कुल | |
• प्रतिव्यक्ति | |
| गिनी (2020) | मध्यम |
| माविसू (2023) | उच्च · 93मा |
| मुद्रा | वियतनामी दोङ्ग (₫) (VND) |
| समय मण्डल | युटिसि+7 |
| वाहन चलहे | दहिना |
| दूरभाष सङ्केत | +84 |
| इण्टरनेट टिएलडि | .vn |
वियतनाम (वियतनामी: Việt Nam), आधिकारिक रूपे वियतनाम समाजवादी गणराज्य, दक्षिणपूर्व एसियाके हिन्दचीन प्रायद्वीपके पूर्वी भागे स्थित एक देश हे । एकर उत्तर देने चीन, उत्तरपश्चिम दने लाओस, दक्षिण पश्चिम देने कम्बोडिया आउ पूरब देने दक्षिण चीन सागर स्थित हे । २००८ मे ८ करोड़ ६१ लाखके जनसङ्ख्याके साथे वियतनाम दुनियामे १३मा सबसे अधिक जनसङ्ख्या वाला देश हे । बौद्धधर्म हियाँके प्रमुख धर्म हे जे देश जनसङ्ख्याके ८५% मानहे ।[11] बौद्ध जनसङ्ख्यामे ई विश्वके तीसरा बड़ देश हे (जापान आउ चीनके बाद) । वियतनाममे आज लगभग ७.५ करोड़ बौद्धधर्मके अनुयायी हे ।[12]
इतिहास
[edit | edit source]९३८ ई मे चीनके साथ बाच डाङ्ग नदीके लड़ाईमे विजय प्राप्त करेके बाद वियतनामके लोगके चीनसे अलगे होके स्वाधिनता प्राप्त कर लेलकै । १९मा शताब्दीके मध्यमे फ्रान्स द्वारा उपनिवेश बनावल जाएसे पहिले दक्षिणपूर्व एसियामे भीतरे तक भौगोलिक आउ राजनैतिक विस्तार करके अनेक एक-एक करके राजवंश पनपलै । २०मा शताब्दीके मध्यमे फ्रान्सिसी नेतृत्वके विरोध करेके प्रयासके नतीजा लोगके देशसे निकालल जाएके रूपमे सामने ऐलै । अन्ततः देश राजनैतिक रूपसे दु भागमे विभाजित हो गेलै । वियतनाम युद्ध खनि दुनो पक्षके बीच लड़ाई जारी रहलै जे १९७५ मे उत्तर वियतनामी विजयके साथे समाप्त भेलै ।[उद्धरण चाही]
ई लम्बा समय तक सैन्य शासनके युद्धमे तबाह भेल देश राजनीतिसे अलग-थलग पड़ गेलै हल । सरकार केन्द्रीयकृत आर्थिक निर्णय युद्धोत्तर पुनर्निर्माणके गतिके धीमा बना देलकै । १९८६ मे आर्थिक आउ राजनैतिक सुधारके साथे अन्तर्राष्ट्रिय एकीकरणके मार्ग प्रशस्त भेलै । २००० तक देशसे प्रायः सब देशके साथे राजनयिक सम्बन्धके स्थापना कर लेलकै हल । पिछलका एक दशकमे देशके आर्थिक विकास विश्वमे सबसे अधिक दर्ज कैल गेलै । ई सब प्रयासके क्रममे वियतनाम २००७ मे विश्व व्यापार सङ्गठनमे सम्मिलित भेलै आउ २००८ मे संयुक्तराष्ट्र सुरक्षा परिषदके अस्थाई सदस्य बनलै ।[उद्धरण चाही]
एकरो देखथिन
[edit | edit source]- वियतनामी भाषा
- वियतनामके इतिहास
- हो चि मिन्ह
- वियतनाममे धर्म
- चम्पा (वियतनामके भीतरे प्राचीन हिन्दु राज्य)
टिप्पणी
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "Vietnam". द वर्ल्ड फॅक्टबुक. केन्द्रीय खुफिया एजेन्सी. 18 अप्रैल 2023. मूलसे 10 जून 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 अप्रैल 2023.
- ↑ (2022) 2022 Report on International Religious Freedom: Vietnam. Office of International Religious Freedom, United States Department of State. (Report).
- ↑ "Constitution of the Socialist Republic of Vietnam". FAOLEX Database. Food and Agriculture Organization. मूलसे 20 जनवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 20 जनवरी 2024.
The Constitution defines Vietnam as [having] a socialist rule of law, State of the people, by the people, and for the people. Vietnam is a unitary state ruled by [a] one-party system with coordination among State bodies in exercising legislative, executive and judicial rights.
- ↑ Template:Wp/mag/Cite act[मृत कड़ी]
- ↑ "वियतनाम". द वर्ल्ड फैक्टबुक. केन्द्रीय खुफिया एजेन्सी. 17 जनवरी 2024. मूलसे 10 जून 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 23 जनवरी 2024.
- ↑ "Vietnam country profile". बिबिसि न्यूज. 24 फरवरी 2020. मूलसे 28 मई 2020 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 जनवरी 2021.
- ↑ (29 दिसम्बर 2023) Socio-economic situation in the fourth quarter and 2023. वियतनामके सामान्य साङ्ख्यिकी कार्यालय. (Report).
- ↑ An Chi (31 दिसम्बर 2023). "Dân số trung bình của Việt Nam năm 2023 đạt 100,3 triệu người" [वियतनामके औसत जनसङ्ख्या 2023 मे 10.03 करोड़ तक पहुँच गेल]. Nhân Dân (वियतनामी मे). मूलसे 12 फरवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 12 फरवरी 2024.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Vietnam)". www.imf.org. अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष. 16 अप्रैल 2024. मूलसे 16 अप्रैल 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 17 अप्रैल 2024.
- ↑ "Human Development Report 2025" (PDF) (अङ्ग्रेजी मे). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 6 मई 2025. मूलसे 6 मई 2025 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 6 मई 2025.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "संग्रहीत प्रति". मूल से 22 जून 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 15 जून 2020.
- ↑ http://siu.no/index.php/eng/Media/SIU/Highlight-countries/Vietnam-Asia%5Bमृत+कड़ी%5D
- Wp/mag/Pages containing cite templates with deprecated parameters
- Wp/mag/सुधार योग्य सब लेख
- लेख जेकरामे April 2024 से मृत कड़ी हे
- Wp/mag/साँचामे अमान्य तिथि प्राचलवाला लेख
- Wp/mag/मृत कड़ीवाला लेख
- Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा
- Wp/mag
- लेख जौनमे March 2025 से स्रोतहीन कथन हे । सभ लेख जौनमे स्रोतहीन कथन हे
- Wp/mag/Pages using infobox country with syntax problems
- Articles containing वियतनामी-language text
- Wp/mag/Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- लेख जेकरामे जून 2020 से मृत कड़ी हे
- लेख जौनमे जुलाई 2016 से स्रोतहीन कथन हे । सभ लेख जौनमे स्रोतहीन कथन हे
- Wp/mag/वियतनाम
- Wp/mag/दक्षिणपूर्व एसियाके देश
- Wp/mag/एसियाके देश
- Wp/mag/विश्वके देश
- Wp/mag/दक्षिण पूर्वी एसियाई राष्ट्रके सङ्गठनके सदस्य राष्ट्र