Jump to content

Wp/mag/लातेहार जिला

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > लातेहार जिला
लातेहार मण्डल
लातेहार जिला
झारखण्डके मण्डल
बेतला राष्ट्रिय उद्यानमे उत्तरी कोयल नदी
झारखण्डमे हजारीबाग मण्डलके स्थितिके अवस्थिति
झारखण्डमे हजारीबाग मण्डलके स्थिति
देश भारत
राज्य झारखण्ड
प्रमण्डलपलामू
मुख्यालयलातेहार
सरकार
 • जिलाध्यक्षभोर सिंह यादव, भा प्र से
 • लोकसभा निर्वाचनक्षेत्रचतरा (चतरा मण्डल सङ्गे साझा)
 • बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र2 लातेहार बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र, मनिका बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र
 • लातेहार बिधायकबैद्यनाथ राम, जेएमएम
 • मनिका बिधायकरामचन्द्र सिंह, काङ्ग्रेस
क्षेत्रफल
 • कुल3,659.59 किमी2 (1,412.98 वर्ग मील)
जनसङ्ख्या
 (2011)
 • कुल७,२६,९७८
 • घनत्व198.650/किमी2 (514.501/मील2 )
जनसाङ्ख्यिकी
 • साक्षरता59.51%
 • लिङ्गानुपात964
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भा मा स)
जालस्थलhttp://latehar.nic.in/

लातेहार मण्डल (लातेहार जिला) भारतके झारखण्ड राज्यके एगो मण्डल हे । एकर मुख्यालय लातेहार हे ।

विवरण

लातेहारके स्थापना ४ अप्रैल २००१ के कैल गेलै हल । लातेहार मनोहारी जङ्गल, सुन्दर झरना, विशाल खदान आउ हरियर-भरल खेतसे भरल है । एकर झरनाके पास पिकनिक मनावल पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । पर्यटक एहाँ पिकनिक मनावेके इलावा स्थानीय संस्कृतियोसे रूबरू हो सकहथिन ।

भूगोल

लातेहार जिलामे झारखण्डके दु सबसे ऊँचा झरना है – लोध झरना आउ लोअर घाघरी झरना । साथे आउ ढेर मनी ।[1] जिलामे नेतरहाट एगो हिल स्टेशन है । बेतला राष्ट्रिय उद्यान आउ महुआदानर भेड़िया अभयारण्य एही जिलामे है ।

अर्थव्यवस्था

२००६ मे भारत सरकार लातेहारके देशके २५० सबसे पिछड़ा जिला (कुल ६४० मे से) मे से एक नाम देलकै ।[2] ई झारखण्डके ऊ जिला सबमे से एक है जे वर्तमानमे पिछड़ा क्षेत्र अनुदान निधि कार्यक्रम (बिआरजिएफ) से धन प्राप्त कर रहलै हे ।[2]

प्रमुख आकर्षण

जनी शिकार उत्सव

लातेहारके अधिकतर भू-भाग जङ्गलसे घिरल है । ई सब जङ्गलमें जे आदिवासी रहहथिन उनकर आजीविका एही जङ्गलसे चलहै । अपन समाजके रक्षा करेला महिला पुरुष शिकारी भेषमे शिकार करहथिन आउ लड़ाई लड़हथिन । बादमे परम्पराके कारण बारह वर्षके अन्तराल पर पारम्परिक पुरुष वस्त्रमे महिला जनी शिकार करे लगलन । अखनि ई परम्परागत पर्बके रूपमे बारह बर्षके अन्तराल पर महिला द्वारा मनावल जा है ।

कलाकृति

लातेहारमे उद्योगके कमी है, एहीसे एहाँके निवासी आजीविका कमावेला जङ्गलमे पाएल जायेवाला फूल-पत्तासे सुन्दर कलाकृति बनावहथिन । ई सब कलाकृतिमे बाँसके टोकरी प्रमुख है जे पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । टोकरीके इलावा ऊ महुआके फूल आउ केन्दुके पत्तियोसे अनेक कलाकृति बनावहथिन । एहाँ आवेवाला अधिकतर पर्यटक ई सब कलाकृतिके स्मृतिकाके रूपमे अपन साथे ले जा हथिन ।

खदान

लातेहारके एकर कोइला, बॉक्साइट, लेटेराइट आउ डोलोमाईटके खदानला पूरा विश्वमे जानल जा है । ई खदान आकारमे बड़ी बड़ है आउ लातेहारके अर्थव्यवस्थाके रीढ़ मानल जा है । पर्यटक चाहथिन त ई सब खदानके देखे जा सकहथिन । ई सब खदानमे अनेक मजदूर काम करहथिन । ई सब खदानके देखेके बाद चियाङ्की, कोयल व्यू प्वाइण्ट आउ मैगनोलिया प्वाइण्ट घूमे जाएल जा सकहै । ई तीन बड़ी सुन्दर है आउ लातेहारके पर्यटन उद्योगके जान मानल जा है ।

झरना

प्रकृति लातेहारमे अपन सौन्दर्यके खुलके बिखेरकै हे आउ झरनाके रूपमे एकरा अनमोल उपहार देलकै हे । ई सब झरना बड़ी सुन्दर है आउ पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । झरनाके पास नगरके भागैत-दौड़ैत जीवनसे दूर जीवनके कुछ यादगार लम्हा बितावल जा सकहै । ई सब झरना एतना सुन्दर है कि जेयो पर्यटक एहाँ आवहथिन ऊ एकर तारीफ कैला बिना न रह पौथिन । कान्ती, निचला घागरी, शाही, लोढ़, मिरचिया आउ ऊपरी घागरी एकर प्रमुख झरना है ।

एकरो देखी

सन्दर्भ

  1. ↑ "Showing all Waterfalls in India". World Waterfalls Database. मूल से 2012-09-05 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2010-06-20.
  2. 1 2 Ministry of Panchayati Raj (8 September 2009). "A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme" (PDF). National Institute of Rural Development. मूल (PDF) से 5 अप्रैल 2012 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 सितम्बर 2011.