Wp/mag/भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन
| भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन | |
|---|---|
| सङ्क्षेपाच्छर | इण्डिया[1] |
| दल अध्यक्ष | मल्लिकार्जुन खड़गे[2] |
| नेता लोकसभा | राहुल गान्धी |
| नेता राज्यसभा | मल्लिकार्जुन खड़गे (राज्यसभामे विपक्षके नेता) |
| मुख्यालय | नवदिल्ली, भारतगणराज्य |
| गठबन्धन | ४० दल |
| लोकसभामे आसनके सङ्ख्या | २३८ / ५४३ |
| राज्यसभामे आसनके सङ्ख्या | ९१ / २४५ |
| राज्य विधानसभामे आसनके सङ्ख्या | १,६९४ / ४,०३६ |
| विचारधारा | समावेशी विकास |
| रङ्ग |
(आधिकारिक) (वैकल्पिक) |
| भारतके राजनीति राजनैतिक दल चुनाव | |
भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन (इण्डिया[3]) भारतके सबसे बड़ विपक्षी पार्टी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसके नेतृत्वमे भारतमे २६ राजनैतिक दलके एक बड़ बहुदलीय राजनैतिक गठबन्धन हे । एहाँ गठबन्धन सामान्य रूपे इण्डिया गठबन्धनके नामसे जानल जा हे । गठबन्धन २०२४ के भारतीय सामान्य चुनावमे भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) के नेतृत्व वाला सत्तारूढ़ राष्ट्रिय जनतान्त्रिक गठबन्धनके विपक्षमे हे ।[4]
नामकरण
[edit | edit source]भारतीय राष्ट्रिय विकासात्मक समावेशी गठबन्धन जेकरा सामान्य रूपे इण्डिया के नामसे जानल जा हे विपक्षी दल २०२४ के लड़ाईके भाजपा बनाम देश बतौलकै[5] एक विपक्ष जकर घोषणा २८ दलके नेता २०२४ के लोकसभा चुनाव लड़ेलै कैलकै हे । इण्डिया नाम बेङ्गलूरुमे एक बैठक खनि प्रस्तावित कैल गेलै हल आउ २८ भाग लेवेवाला दल द्वारा सर्वसम्मतिसे अपनावल गेलै हल । जखनिकि कुछ स्रोत नामके सुझावके श्रेय भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस (आइएनसी) के नेता राहुल गान्धीके दे हे । अन्य कहहे कि एकर सुझाव तृणमूल काङ्ग्रेस (टिएमसि) सुप्रीमो आउ पश्चिमबङ्गालके मुख्यमन्त्री ममता बनर्जी देलन हल ।[6]
सदस्य दल
[edit | edit source]भारतीय राष्ट्रिय विकासात्मक समावेशी गठबन्धनमे पूरा भारतसे विभिन्न प्रकारके राजनैतिक दल सम्मिलित हे । गठबन्धनमे ३९ सदस्य दल हे ।
| दल | लोगो/झण्डा | आधार | नेता | सन्दर्भ | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| राष्ट्रिय दल | ||||||||
| १ | काङ्ग्रेस | भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस | राष्ट्रिय दल | मल्लिकार्जुन खड़गे | ||||
| २ | माकपा | भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) | प्रकाश करात | |||||
| क्षेत्रीय दल | ||||||||
| ४ | सपा | समाजवादी पार्टी | उत्तरप्रदेश, महाराष्ट्र | अखिलेश यादव | ||||
| ५ | तृणमूल | अखिल भारतीय तृणमूल काङ्ग्रेस[7][8][9] | पश्चिमबङ्गाल, मेघालय | ममता बनर्जी | ||||
| ६ | द्रमुक | द्रविड मुनेत्र कलगम् | तमिल्नाडु, पुदुच्चेरी | मुतुवेल् करुणानिधि स्टालिन | [10] | |||
| ७ | शिवसेना(यूबिटि) | शिव सेना (उद्धव बालासाहेब ठाकरे) | महाराष्ट्र | उद्धव ठाकरे | ||||
| ८ | राकाङ्पा(शप) | राष्ट्रवादी काङ्ग्रेस पार्टी (शरदचन्द्र पवार) | महाराष्ट्र, केरल | शरद पवार | ||||
| ९ | झामुमो | झारखण्ड मुक्ति मोर्चा | झारखण्ड | हेमन्त सोरेन | [11] | |||
| १० | राजद | राष्ट्रिय जनता दल | बिहार, झारखण्ड, केरल | लालू प्रसाद यादव | [12] | |||
| ११ | भाकपा | भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी | केरल, तमिल्नाडु, मणिपुर, तेलङ्गाना | दोरैसामी राजा | [7] | |||
| १२ | भाकपा-माले | भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशन | बिहार, झारखण्ड | दीपाङ्कर भट्टाचार्य | ||||
| १३ | जेकेएनसि | जम्मू आउ कश्मीर नेशनल कान्फ्रेन्स | जम्मू आउ कश्मीर | फारूक अब्दुल्ला | [13] | |||
| १४ | विसिके | विदुथलाई चिरुथिगल काची | तमिल्नाडु | थोल थिरुमावलवन | [14] | |||
| १५ | आइयुएमएल | इण्डियन यूनियन मुस्लिम लीग | केरल, तमिल्नाडु | के एम कादर मोहिदीन | [15] | |||
| १६ | आरएसपि | रिवोल्यूशनरी सोशलिस्ट पार्टी | केरल | मनोज भट्टाचार्य | ||||
| १७ | मद्रमुक | मरुमलार्चि द्रविड मुनेत्र कलगम् | तमिल्नाडु | वैयापुरी गोपालसामी | [16] | |||
| १८ | एआइएफबि | आल इण्डिया फार्वर्ड ब्लाक | पश्चिमबङ्गाल | जि देवराजन् | ||||
| १९ | केसि(एम) | केरल काङ्ग्रेस (एम) | केरल | जोस के मणि | [17] | |||
| २० | रालोपा | राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक पार्टी | राजस्थान | हनुमान् बेनीवाल | [18][19] | |||
| २१ | केसि | केरल काङ्ग्रेस | केरल | पि जे जोसेफ | [20] | |||
| २२ | पिडब्लूपिआइ | भारत की किसान एवं श्रमिक पार्टी | महाराष्ट्र | जयन्त प्रभाकर पाटिल | [21] | |||
| २३ | पिडिपि | जम्मू आउ कश्मीर पिपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी | जम्मू आउ कश्मीर | मेहबूबा मुफ्ती | [22] | |||
| २४ | एमएमके | मनिथानेया मक्कल काची | तमिल्नाडु | एम एच जवाहिरुल्लाह | [23] | |||
| २५ | केएमडिके | कोङ्गुनाडु मक्कल देसिया काची | तमिल्नाडु | इ आर ईश्वरन | [24] | |||
| २६ | आरडि | रायजोर दल | असम | अखिल गोगोई | [25] | |||
| २७ | एजेपी | असम जातीय परिषद | लुरिनज्योति गोगोई | [25] | ||||
| २८ | एजिएम | आञ्चलिक गण मोर्चा | अजीत कुमार भुइयाँ | [25] | ||||
| २९ | एपिएचएलसि | आल पार्टी हिल लीडर्स कान्फ्रेन्स | जोनास इङ्गती कथार (जेआइ कथार) | [25] | ||||
| ३० | विबिए | वञ्चित बहुजन आघाड़ी | महाराष्ट्र | प्रकाश यशवन्त अम्बेडकर | [26] | |||
| ३१ | जिएफपि | गोवा फारवर्ड पार्टी | गोआ | विजय सरदेसाई | [27] | |||
| ३२ | बिजिपिएम | भारतीय गोरखा प्रजातान्त्रिक मोर्चा | पश्चिमबङ्गाल | अनित थापा | [28] | |||
| ३३ | हपा | हाम्रो पार्टी | पश्चिमबङ्गाल | अजॉय एडवर्ड्स | [29] | |||
| ३४ | एमएनएम | मक्कल नीधि मय्यम | तमिल्नाडु | कमल हासन | [30] | |||
| ३५ | जादअ | जातीय दल असम | असम | एमजी हजारिका | [31] | |||
| ३६ | पिएमएम | पूर्वाञ्चल मुक्ति मोर्चा | उत्तरप्रदेश | अमन सरकार | [32] | |||
| ३७ | विइम्पा | विकासशील इन्सान पार्टी | बिहार | मुकेश सहनी | [33] | |||
| ३८ | पूलोप | पूर्वाञ्चल लोकपरिषद | असम | चरण चन्द्र डेका | [25] | |||
| ३९ | सगपा | समाजवादी गणराज्य पार्टी | महाराष्ट्र | कपिल पाटिल (लोकभारती) | [34] | |||
| निर्दलीय | निर्दलीय | |||||||
| कुल-39 दल | ||||||||
वर्तमान मुख्यमन्त्रीके सूची
[edit | edit source]| राज्य | चित्र | मुख्यमन्त्री | चित्र | उपमुख्यमन्त्री | सत्तारूढ़ दल | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| कर्नाटक | सिद्धारमैया (काङ्ग्रेस) | डि के शिवकुमार (काङ्ग्रेस) | काङ्ग्रेस | ||||
| निर्दलीय | |||||||
| केरल | पिनाराई विजयन (माकपा) | खाली | माकपा | ||||
| भाकपा | |||||||
| केसि(एम) | |||||||
| जद(एस) | |||||||
| राकाम्पा(शप) | |||||||
| राजद | |||||||
| केसि(बि) | |||||||
| सि(एस) | |||||||
| लीग | |||||||
| एनएससि | |||||||
| जेकेसि | |||||||
| निर्दलीय | |||||||
| जम्मू आउ कश्मीर | उमर अब्दुल्ला | खाली | नेका | ||||
| काङ्ग्रेस | |||||||
| निर्दलीय | |||||||
| आप | |||||||
| माकपा | |||||||
| झारखण्ड | हेमन्त सोरेन (झामुमो) | खाली | झामुमो | ||||
| काङ्ग्रेस | |||||||
| राजद | |||||||
| भाकपा-माले | |||||||
| तमिल्नाडु | मुतुवेल् करुणानिधि स्टालिन (द्रमुक) | उदयनिधि (द्रमुक) | द्रमुक | ||||
| काङ्ग्रेस | |||||||
| वीसीके | |||||||
| भाकपा | |||||||
| माकपा | |||||||
| तेलङ्गाना | रेवन्त रेड्डि (काङ्ग्रेस) | मल्लू भट्टी विक्रमार्क (काङ्ग्रेस) | काङ्ग्रेस | ||||
| भाकपा | |||||||
| पञ्जाब | भगवन्त मान (आप) | खाली | आप | ||||
| पश्चिमबङ्गाल | ममता बनर्जी (टिएमसि) | खाली | टिएमसि | ||||
| हिमाचल प्रदेश | सुखविन्दर सिंह सुक्खू (काङ्ग्रेस) | मुकेश अग्निहोत्री (काङ्ग्रेस) | काङ्ग्रेस | ||||
सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "विपक्षी गठबंधन के नए नाम I.N.D.I.A. से भ्रम की स्थिति क्यों पैदा हुई है?" (अङ्ग्रेजी मे). एनडिटिवि.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Kharge named INDIA bloc chairperson, Nitish Kumar turns down convener post". हिन्दुस्तान टाइम्स. 13 जनवरी 2024. मूलसे 13 जनवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 जनवरी 2024.
- ↑ ऋषिकेश, चेरिलैन मोलन आउ शरण्या (18 जुलाई 2023). "Opposition meeting: 26 Indian parties form alliance to take on PM Modi". बिबिसि न्युज. अभिगमन तिथि 18 जुलाई 2023.
- ↑ "'Fight Between PM Modi And I.N.D.I.A': Opposition Coalition Has A New Name". एनडिटिवि. मूल से 18 जुलाई 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 18 जुलाई 2023.
- ↑ मेनन्, आदित्य (18 जुलाई 2023). "'INDIA' vs BJP: 5 बड़ी बातें विपक्ष और एनडीए की बैठकें". मूलसे 7 अगस्त 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 अगस्त 2023. नामालूम प्राचल
|वेबसाइट=के उपेक्षा कैल गेल (सहायता) - ↑ "'INDIA': What you need to know about India's opposition alliance". अल जजीरा (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-24.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- 1 2 "Mamata Banerjee's INDIA split may be aimed at securing Trinamool's future in West Bengal". Front line.
- ↑ "উত্তর প্রদেশের মতো শেষ পর্যন্ত বাংলায় হবে জোট? তৃণমূলের অবস্থান জানালেন ডেরেক". News18 বাংলা (Bengali मे). 2024-02-23. अभिगमन तिथि 2024-04-14.
- ↑ "'তৃণমূল ইন্ডিয়া জোটেরই অংশ', দিল্লির মেগা মঞ্চে মমতার অবস্থান স্পষ্ট ডেরেকদের". Eisamay (बङ्गला मे). अभिगमन तिथि 2024-04-14.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "In battle for Tamil Nadu, why allies give Stalin and DMK the edge". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2024-04-12. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Our party and alliance are very strong: CM Champai Soren on fight against BJP in Jharkhand". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2024-02-09. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "The 26 Opposition Parties That Have Formed Mega Alliance For 2024 Polls". एनडिटिवि. 22 फरवरी 2019. मूलसे 20 जुलाई 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 18 जुलाई 2023.
- ↑ "NC will win 3 LS seats in Kashmir for INDIA bloc, alliance will grow: Farooq Abdullah". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2024-03-09. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2024-03-08). "Lok Sabha polls | After a slew of negotiations, VCK agrees to two seats in DMK alliance". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2023-12-10). "INDIA bloc is focusing only on Parliamentary elections, says IUML president Kader Mohideen". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ Livemint (2024-03-18). "INDIA seat-sharing pact finalised in TN, Congress loses Tiruchirappalli to MDMK". mint (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Lok Sabha elections: Congress says 'no friendly fight' in Kerala after Rahul Gandhi's nomination from Wayanad". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-04-03. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2024-03-16). "Senior RLP leader's shift to Congress puts to rest alliance speculations in Rajasthan". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2024-03-25). "RLP supremo Hanuman Beniwal is INDIA bloc candidate from Nagaur following alliance with Congress". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ Govind, Biju (2024-04-01). "With eye on vote share, mainstream parties in Kerala take lion's share of seats". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ जायसवाल, आरुषि; न्यूज, इण्डिया टिवि (2023-08-28). "Maharashtra: 12 parties including Raju Shetti's outfit, PWPI may join I.N.D.I.A. bloc, claim sources". www.indiatvnews.com (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ आशिक, पीरजादा (2024-03-08). "Omar Abdullah rules out pre-poll alliance with INDIA bloc ally PDP; Mehbooba terms it 'painful development'". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2024-02-07). "MMK passes resolution to be a part of DMK alliance". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "KDMK replaces Lok Sabha poll candidate over hate speech". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-03-23. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- 1 2 3 4 5 Joy, Shemin. "At least 9 parties waiting to join I.N.D.I.A; 3 from Assam and 3 from UP". डेक्कन हेराल्ड (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Including VBA in alliance will help prevent anti-NDA votes split: Cong". द टाइम्स आफ इण्डिया. 2024-01-06. आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-8257. अभिगमन तिथि 2024-04-17.
- ↑ "Cong meets allies, to finalise names for polls next week". द टाइम्स आफ इण्डिया. 2024-03-07. आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-8257. अभिगमन तिथि 2024-04-17.
- ↑ "In Hills, TMC ally BGPM steals a march over BJP-backed alliance". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2023-07-12. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ SNS (2024-03-29). "Darjeeling-based Hamro Party joins INDIA-alliance". द स्टेट्समैन (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Kamal Haasan announces alliance with MK Stalin's DMK, but there's a twist". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-03-09. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2023-12-28). "Assam Opposition alliance resolves to field consensus candidates for LS polls". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ ब्यूरो, द हिन्दु (2024-04-03). "Mahan Dal declares support to SP-led INDIA bloc in U.P., claims third front aims to help BJP". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-भारत मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Mukesh Sahni joins RJD-led alliance, VIP to contest 3 seats". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-04-05. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "MLC Kapil Patil launches new party in Mumbai". द टाइम्स आउ इण्डिया. 2024-03-04. आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-8257. अभिगमन तिथि 2024-04-17.



























