Jump to content

Wp/mag/भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन
भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन
सङ्क्षेपाच्छरइण्डिया[1]
दल अध्यक्षमल्लिकार्जुन खड़गे[2]
नेता लोकसभाराहुल गान्धी
नेता राज्यसभामल्लिकार्जुन खड़गे
(राज्यसभामे विपक्षके नेता)
मुख्यालयनवदिल्ली, भारतगणराज्य
गठबन्धन४० दल
लोकसभामे आसनके सङ्ख्या
२३८ / ५४३
राज्यसभामे आसनके सङ्ख्या
९१ / २४५
राज्य विधानसभामे आसनके सङ्ख्या
१,६९४ / ४,०३६
विचारधारासमावेशी विकास
रङ्ग               (आधिकारिक)
     (वैकल्पिक)
भारतके राजनीति
राजनैतिक दल
चुनाव

भारतीय राष्ट्रिय विकासशील समावेशी गठबन्धन (इण्डिया[3]) भारतके सबसे बड़ विपक्षी पार्टी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसके नेतृत्वमे भारतमे २६ राजनैतिक दलके एक बड़ बहुदलीय राजनैतिक गठबन्धन हे । एहाँ गठबन्धन सामान्य रूपे इण्डिया गठबन्धनके नामसे जानल जा हे । गठबन्धन २०२४ के भारतीय सामान्य चुनावमे भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) के नेतृत्व वाला सत्तारूढ़ राष्ट्रिय जनतान्त्रिक गठबन्धनके विपक्षमे हे ।[4]

नामकरण

[edit | edit source]

भारतीय राष्ट्रिय विकासात्मक समावेशी गठबन्धन जेकरा सामान्य रूपे इण्डिया के नामसे जानल जा हे विपक्षी दल २०२४ के लड़ाईके भाजपा बनाम देश बतौलकै[5] एक विपक्ष जकर घोषणा २८ दलके नेता २०२४ के लोकसभा चुनाव लड़ेलै कैलकै हे । इण्डिया नाम बेङ्गलूरुमे एक बैठक खनि प्रस्तावित कैल गेलै हल आउ २८ भाग लेवेवाला दल द्वारा सर्वसम्मतिसे अपनावल गेलै हल । जखनिकि कुछ स्रोत नामके सुझावके श्रेय भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस (आइएनसी) के नेता राहुल गान्धीके दे हे । अन्य कहहे कि एकर सुझाव तृणमूल काङ्ग्रेस (टिएमसि) सुप्रीमो आउ पश्चिमबङ्गालके मुख्यमन्त्री ममता बनर्जी देलन हल ।[6]

सदस्य दल

[edit | edit source]

भारतीय राष्ट्रिय विकासात्मक समावेशी गठबन्धनमे पूरा भारतसे विभिन्न प्रकारके राजनैतिक दल सम्मिलित हे । गठबन्धनमे ३९ सदस्य दल हे ।

दल लोगो/झण्डा आधार नेता सन्दर्भ
राष्ट्रिय दल
काङ्ग्रेस भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस
राष्ट्रिय दल मल्लिकार्जुन खड़गे
माकपा भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)
प्रकाश करात
क्षेत्रीय दल
सपा समाजवादी पार्टी
उत्तरप्रदेश, महाराष्ट्र
अखिलेश यादव
तृणमूल अखिल भारतीय तृणमूल काङ्ग्रेस[7][8][9]
पश्चिमबङ्गाल, मेघालय ममता बनर्जी
द्रमुक द्रविड मुनेत्र कलगम्
तमिल्नाडु, पुदुच्चेरी मुतुवेल् करुणानिधि स्टालिन [10]
शिवसेना(यूबिटि) शिव सेना (उद्धव बालासाहेब ठाकरे)
महाराष्ट्र उद्धव ठाकरे
राकाङ्पा(शप) राष्ट्रवादी काङ्ग्रेस पार्टी (शरदचन्द्र पवार) महाराष्ट्र, केरल शरद पवार
झामुमो झारखण्ड मुक्ति मोर्चा झारखण्ड हेमन्त सोरेन [11]
१० राजद राष्ट्रिय जनता दल
बिहार, झारखण्ड, केरल लालू प्रसाद यादव [12]
११ भाकपा भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी
केरल, तमिल्नाडु, मणिपुर, तेलङ्गाना दोरैसामी राजा [7]
१२ भाकपा-माले भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशन
बिहार, झारखण्ड दीपाङ्कर भट्टाचार्य
१३ जेकेएनसि जम्मू आउ कश्मीर नेशनल कान्फ्रेन्स
जम्मू आउ कश्मीर फारूक अब्दुल्ला [13]
१४ विसिके विदुथलाई चिरुथिगल काची
तमिल्नाडु थोल थिरुमावलवन [14]
१५ आइयुएमएल इण्डियन यूनियन मुस्लिम लीग
केरल, तमिल्नाडु के एम कादर मोहिदीन [15]
१६ आरएसपि रिवोल्यूशनरी सोशलिस्ट पार्टी
केरल मनोज भट्टाचार्य
१७ मद्रमुक मरुमलार्चि द्रविड मुनेत्र कलगम्
तमिल्नाडु वैयापुरी गोपालसामी [16]
१८ एआइएफबि आल इण्डिया फार्वर्ड ब्लाक
पश्चिमबङ्गाल जि देवराजन्
१९ केसि(एम) केरल काङ्ग्रेस (एम)
केरल जोस के मणि [17]
२० रालोपा राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक पार्टी राजस्थान
हनुमान् बेनीवाल [18][19]
२१ केसि केरल काङ्ग्रेस
केरल पि जे जोसेफ [20]
२२ पिडब्लूपिआइ भारत की किसान एवं श्रमिक पार्टी महाराष्ट्र जयन्त प्रभाकर पाटिल [21]
२३ पिडिपि जम्मू आउ कश्मीर पिपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी जम्मू आउ कश्मीर मेहबूबा मुफ्ती [22]
२४ एमएमके मनिथानेया मक्कल काची
तमिल्नाडु एम एच जवाहिरुल्लाह [23]
२५ केएमडिके कोङ्गुनाडु मक्कल देसिया काची
तमिल्नाडु इ आर ईश्वरन [24]
२६ आरडि रायजोर दल
असम अखिल गोगोई [25]
२७ एजेपी असम जातीय परिषद
लुरिनज्योति गोगोई [25]
२८ एजिएम आञ्चलिक गण मोर्चा
अजीत कुमार भुइयाँ [25]
२९ एपिएचएलसि आल पार्टी हिल लीडर्स कान्फ्रेन्स
जोनास इङ्गती कथार (जेआइ कथार) [25]
३० विबिए वञ्चित बहुजन आघाड़ी
महाराष्ट्र प्रकाश यशवन्त अम्बेडकर [26]
३१ जिएफपि गोवा फारवर्ड पार्टी
गोआ विजय सरदेसाई [27]
३२ बिजिपिएम भारतीय गोरखा प्रजातान्त्रिक मोर्चा
पश्चिमबङ्गाल अनित थापा [28]
३३ हपा हाम्रो पार्टी
पश्चिमबङ्गाल अजॉय एडवर्ड्स [29]
३४ एमएनएम मक्कल नीधि मय्यम
तमिल्नाडु कमल हासन [30]
३५ जादअ जातीय दल असम
असम एमजी हजारिका [31]
३६ पिएमएम पूर्वाञ्चल मुक्ति मोर्चा
उत्तरप्रदेश
अमन सरकार [32]
३७ विइम्पा विकासशील इन्सान पार्टी बिहार मुकेश सहनी [33]
३८ पूलोप पूर्वाञ्चल लोकपरिषद
असम
चरण चन्द्र डेका [25]
३९ सगपा समाजवादी गणराज्य पार्टी महाराष्ट्र कपिल पाटिल (लोकभारती) [34]
निर्दलीय निर्दलीय
कुल-39 दल

वर्तमान मुख्यमन्त्रीके सूची

[edit | edit source]

राज्य चित्र मुख्यमन्त्री चित्र उपमुख्यमन्त्री सत्तारूढ़ दल
कर्नाटक सिद्धारमैया (काङ्ग्रेस) डि के शिवकुमार (काङ्ग्रेस) काङ्ग्रेस
निर्दलीय
केरल पिनाराई विजयन (माकपा) खाली माकपा
भाकपा
केसि(एम)
जद(एस)
राकाम्पा(शप)
राजद
केसि(बि)
सि(एस)
लीग
एनएससि
जेकेसि
निर्दलीय
जम्मू आउ कश्मीर उमर अब्दुल्ला खाली नेका
काङ्ग्रेस
निर्दलीय
आप
माकपा
झारखण्ड हेमन्त सोरेन (झामुमो) खाली झामुमो
काङ्ग्रेस
राजद
भाकपा-माले
तमिल्नाडु मुतुवेल् करुणानिधि स्टालिन (द्रमुक) उदयनिधि (द्रमुक) द्रमुक
काङ्ग्रेस
वीसीके
भाकपा
माकपा
तेलङ्गाना रेवन्त रेड्डि (काङ्ग्रेस) मल्लू भट्टी विक्रमार्क (काङ्ग्रेस) काङ्ग्रेस
भाकपा
पञ्जाब भगवन्त मान (आप) खाली आप
पश्चिमबङ्गाल ममता बनर्जी (टिएमसि) खाली टिएमसि
हिमाचल प्रदेश सुखविन्दर सिंह सुक्खू (काङ्ग्रेस)
मुकेश अग्निहोत्री (काङ्ग्रेस) काङ्ग्रेस

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "विपक्षी गठबंधन के नए नाम I.N.D.I.A. से भ्रम की स्थिति क्यों पैदा हुई है?" (अङ्ग्रेजी मे). एनडिटिवि.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  2. "Kharge named INDIA bloc chairperson, Nitish Kumar turns down convener post". हिन्दुस्तान टाइम्स. 13 जनवरी 2024. मूलसे 13 जनवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 जनवरी 2024.
  3. ऋषिकेश, चेरिलैन मोलन आउ शरण्या (18 जुलाई 2023). "Opposition meeting: 26 Indian parties form alliance to take on PM Modi". बिबिसि न्युज. अभिगमन तिथि 18 जुलाई 2023.
  4. "'Fight Between PM Modi And I.N.D.I.A': Opposition Coalition Has A New Name". एनडिटिवि. मूल से 18 जुलाई 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 18 जुलाई 2023.
  5. मेनन्, आदित्य (18 जुलाई 2023). "'INDIA' vs BJP: 5 बड़ी बातें विपक्ष और एनडीए की बैठकें". मूलसे 7 अगस्त 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 अगस्त 2023. नामालूम प्राचल |वेबसाइट= के उपेक्षा कैल गेल (सहायता)
  6. "'INDIA': What you need to know about India's opposition alliance". अल जजीरा (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-24.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  7. 1 2 "Mamata Banerjee's INDIA split may be aimed at securing Trinamool's future in West Bengal". Front line.
  8. "উত্তর প্রদেশের মতো শেষ পর্যন্ত বাংলায় হবে জোট? তৃণমূলের অবস্থান জানালেন ডেরেক". News18 বাংলা (Bengali मे). 2024-02-23. अभिगमन तिथि 2024-04-14.
  9. "'তৃণমূল ইন্ডিয়া জোটেরই অংশ', দিল্লির মেগা মঞ্চে মমতার অবস্থান স্পষ্ট ডেরেকদের". Eisamay (बङ्गला मे). अभिगमन तिथि 2024-04-14.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  10. "In battle for Tamil Nadu, why allies give Stalin and DMK the edge". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2024-04-12. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  11. "Our party and alliance are very strong: CM Champai Soren on fight against BJP in Jharkhand". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2024-02-09. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  12. "The 26 Opposition Parties That Have Formed Mega Alliance For 2024 Polls". एनडिटिवि. 22 फरवरी 2019. मूलसे 20 जुलाई 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 18 जुलाई 2023.
  13. "NC will win 3 LS seats in Kashmir for INDIA bloc, alliance will grow: Farooq Abdullah". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2024-03-09. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  14. ब्यूरो, द हिन्दु (2024-03-08). "Lok Sabha polls | After a slew of negotiations, VCK agrees to two seats in DMK alliance". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  15. ब्यूरो, द हिन्दु (2023-12-10). "INDIA bloc is focusing only on Parliamentary elections, says IUML president Kader Mohideen". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  16. Livemint (2024-03-18). "INDIA seat-sharing pact finalised in TN, Congress loses Tiruchirappalli to MDMK". mint (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  17. "Lok Sabha elections: Congress says 'no friendly fight' in Kerala after Rahul Gandhi's nomination from Wayanad". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-04-03. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  18. ब्यूरो, द हिन्दु (2024-03-16). "Senior RLP leader's shift to Congress puts to rest alliance speculations in Rajasthan". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  19. ब्यूरो, द हिन्दु (2024-03-25). "RLP supremo Hanuman Beniwal is INDIA bloc candidate from Nagaur following alliance with Congress". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  20. Govind, Biju (2024-04-01). "With eye on vote share, mainstream parties in Kerala take lion's share of seats". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  21. जायसवाल, आरुषि; न्यूज, इण्डिया टिवि (2023-08-28). "Maharashtra: 12 parties including Raju Shetti's outfit, PWPI may join I.N.D.I.A. bloc, claim sources". www.indiatvnews.com (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  22. आशिक, पीरजादा (2024-03-08). "Omar Abdullah rules out pre-poll alliance with INDIA bloc ally PDP; Mehbooba terms it 'painful development'". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  23. ब्यूरो, द हिन्दु (2024-02-07). "MMK passes resolution to be a part of DMK alliance". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  24. "KDMK replaces Lok Sabha poll candidate over hate speech". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-03-23. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  25. 1 2 3 4 5 Joy, Shemin. "At least 9 parties waiting to join I.N.D.I.A; 3 from Assam and 3 from UP". डेक्कन हेराल्ड (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  26. "Including VBA in alliance will help prevent anti-NDA votes split: Cong". द टाइम्स आफ इण्डिया. 2024-01-06. आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-8257. अभिगमन तिथि 2024-04-17.
  27. "Cong meets allies, to finalise names for polls next week". द टाइम्स आफ इण्डिया. 2024-03-07. आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-8257. अभिगमन तिथि 2024-04-17.
  28. "In Hills, TMC ally BGPM steals a march over BJP-backed alliance". द इण्डियन एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी मे). 2023-07-12. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  29. SNS (2024-03-29). "Darjeeling-based Hamro Party joins INDIA-alliance". द स्टेट्समैन (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  30. "Kamal Haasan announces alliance with MK Stalin's DMK, but there's a twist". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-03-09. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  31. ब्यूरो, द हिन्दु (2023-12-28). "Assam Opposition alliance resolves to field consensus candidates for LS polls". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-IN मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  32. ब्यूरो, द हिन्दु (2024-04-03). "Mahan Dal declares support to SP-led INDIA bloc in U.P., claims third front aims to help BJP". द हिन्दु (अङ्ग्रेजी-भारत मे). आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-751X. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  33. "Mukesh Sahni joins RJD-led alliance, VIP to contest 3 seats". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 2024-04-05. अभिगमन तिथि 2024-04-17.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  34. "MLC Kapil Patil launches new party in Mumbai". द टाइम्स आउ इण्डिया. 2024-03-04. आइ॰एस॰एस॰एन॰ 0971-8257. अभिगमन तिथि 2024-04-17.