Wp/mag/बिस्केक
| बिश्केक Бишкек | |
|---|---|
| राजधानी | |
| निर्देशाङ्क: 42°52′29″N 74°36′44″E / 42.87472°N 74.61222°E | |
| देश | |
| नगर | बिस्केक[1] |
| गठन | 1825 |
| जिला[2] | |
| सरकार | |
| • राज्यपाल | ऐबक जुनुशालियेव |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 386.0 किमी2 (149.0 वर्ग मील) |
| उन्नतांश | 800 मी (2,600 फीट) |
| जनसङ्ख्या (2023)[4] | |
| • कुल | ११,४५,०४४ |
| • घनत्व | 2,966/किमी2 (7,683/मील2 ) |
| समयमण्डल | युटिसि+६ (KGT) |
| डाक कोड | 720000–720085 |
| क्षेत्रीय सङ्केत | (+996) 312 |
| वाहन पञ्जीकरण | B, E, 01 |
| एचडिआइ (2021) | 0.739[5] उच्च · प्रथम |
| जालस्थल | meria |
बिस्केक (किर्गिज: Бишкек), जेकरा पहिले पिश्पेक आउ फ्रूनजे के नामोसे जानल जा हलै, मध्य एसियाके किर्गिजस्तान देशके राजधानी आउ सबसे बड़ नगर हे । ई ऊ देशके चुय प्रदेशके रजधानियो हे । १८२५ मे कोकाण्डके उज्बेक खानत ई स्थान पर बिस्केक किलाके स्थापना कैलकै जेकरा १८६२ मे रूसी कब्जा कर लेलकै हल जे गलतीसे एकरा पिश्पेक कहकै (हालाँकि स्थानीय लोगला ई बिस्केके रहलै) । १९१३ तक एकर जनसङ्ख्या १४,००० (मुख्यरूपसे रूसी) हलै और हालाँकि ई एक जिलाके प्रशासनिक केन्द्र हल, ई मूलरूपसे एक फैलल, धूरी भरल गाँव बनल रहलै । १९२४ मे एकरा नया किर्गिज स्वायत्त ओब्लास्टी (प्रदेश) के प्रशासनिक केन्द्रके रूपमे चुनल गेलै हल । जखनि बाद वाला १९२६ मे किर्गिज स्वायत्त सोवियत समाजवादी गणराज्य बन गेलै त पिश्पेक एकर राजधानी बन गेलै आउ क्रान्तिकारी आउ लाल सेनाके नेताके नाम पर एकर नाम बदलके फ्रूनजे कर देल गेलै । मिखाइल वासिलीविच फ्रुनजेके जन्म १८८५ मे ओहैँ होलै हल । ई नगर तेजीसे एक आधुनिक नगरके रूपमे विकसित भेलै । १९९१ मे एकर नाम बदलकर बिस्केक कर देल गेलै ।[6]
नाम आउ स्थापना
बिस्केकके नाम किर्गिजभाषाके ऊ शब्दसे उत्पन्न भेल मानल जा हे जेकरासे किर्गिजस्तानके राष्ट्रिय पेय, कूमीस (घोड़ीके दूधसे बनल शराब-युक्त लस्सी), मन्थल जा हे । वर्ष १८२५ मे चुय नदीके एक उपनदीके किनारे खोकन्दके किर्गिज एक किलाके स्थापना कैलकै । जखनि ई इलाका रूसी साम्राज्यमे सम्मिलित भेलै त बड़ीमनी रूसी लोग एहाँ आके बसलन आउ ई नगरके नाम १८६२ मे 'पिश्पेक' हो गेलै जे रूसी द्वारा 'बिस्केक' के गलत उच्चारण हलै । १९२६ मे सोवियत सङ्घ बनावेके बाद ई नगरके नाम ई इलाकामे पैदा भेल बोल्शेविक क्रान्तिकारी मिखाइल फ्रूञ्जेके नाम पर 'फ्रूञ्जे' रख देल गेलै । १९९१ मे किर्गिजस्तानके स्वतन्त्र होवेके बाद ऊ देशके संसद् ई नगरके ऐतिहासिक 'बिस्केक' नाम फिरसे बहाल कर देलकै ।
एकरो देखथिन
सन्दर्भ
- ↑ Law on the Status of Bishkek
Archived 2011-07-21 at the वेबैक मशीन , 16 अप्रैल 1994, article 2 (रूसी में) । पुनर्प्राप्त 3 अगस्त 2009 - ↑ "Classification system of territorial units of the Kyrgyz Republic" (Kyrgyz मे). किर्गिज गणराज्यके राष्ट्रिय साङ्ख्यिकी समिति. मई 2021. प॰ 81.
- ↑ Template:Wp/mag/Cite Kyrgyzstan census 2009
- ↑ Permanent population of the Kyrgyz Republic as of January 1, 2023
- ↑ "Sub-national HDI – Area Database". hdi.globaldatalab.org (अङ्ग्रेजी मे). Global Data Lab.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Population, Map, Pronunciation & Facts". Encyclopedia Britannica. 17 अक्टूबर 2025. अभिगमन तिथि 14 दिसम्बर 2025.