Jump to content

Wp/mag/बिस्केक

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > बिस्केक
बिश्केक
Бишкек
राजधानी
बिश्केक किर्गिजस्तानपर अवस्थित
बिश्केक
बिश्केक
किर्गिजस्तानमे अवस्थिति
बिश्केक एसियापर अवस्थित
बिश्केक
बिश्केक
किर्गिजस्तानमे अवस्थिति
निर्देशाङ्क: 42°52′29″N 74°36′44″E / 42.87472°N 74.61222°E / 42.87472; 74.61222
देश किर्गिजस्तान
नगरबिस्केक[1]
गठन1825
जिला[2]
सरकार
  राज्यपालऐबक जुनुशालियेव
क्षेत्रफल
  कुल386.0 किमी2 (149.0 वर्ग मील)
उन्नतांश
800 मी (2,600 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2023)[4]
  कुल११,४५,०४४
  घनत्व2,966/किमी2 (7,683/मील2 )
समयमण्डलयुटिसि+६ (KGT)
डाक कोड
720000–720085
क्षेत्रीय सङ्केत(+996) 312
वाहन पञ्जीकरणB, E, 01
एचडिआइ (2021)0.739[5]
उच्च · प्रथम
जालस्थलmeria.kg

बिस्केक (किर्गिज: Бишкек), जेकरा पहिले पिश्पेक आउ फ्रूनजे के नामोसे जानल जा हलै, मध्य एसियाके किर्गिजस्तान देशके राजधानी आउ सबसे बड़ नगर हे । ई ऊ देशके चुय प्रदेशके रजधानियो हे । १८२५ मे कोकाण्डके उज्बेक खानत ई स्थान पर बिस्केक किलाके स्थापना कैलकै जेकरा १८६२ मे रूसी कब्जा कर लेलकै हल जे गलतीसे एकरा पिश्पेक कहकै (हालाँकि स्थानीय लोगला ई बिस्केके रहलै) । १९१३ तक एकर जनसङ्ख्या १४,००० (मुख्यरूपसे रूसी) हलै और हालाँकि ई एक जिलाके प्रशासनिक केन्द्र हल, ई मूलरूपसे एक फैलल, धूरी भरल गाँव बनल रहलै । १९२४ मे एकरा नया किर्गिज स्वायत्त ओब्लास्टी (प्रदेश) के प्रशासनिक केन्द्रके रूपमे चुनल गेलै हल । जखनि बाद वाला १९२६ मे किर्गिज स्वायत्त सोवियत समाजवादी गणराज्य बन गेलै त पिश्पेक एकर राजधानी बन गेलै आउ क्रान्तिकारी आउ लाल सेनाके नेताके नाम पर एकर नाम बदलके फ्रूनजे कर देल गेलै । मिखाइल वासिलीविच फ्रुनजेके जन्म १८८५ मे ओहैँ होलै हल । ई नगर तेजीसे एक आधुनिक नगरके रूपमे विकसित भेलै । १९९१ मे एकर नाम बदलकर बिस्केक कर देल गेलै ।[6]

नाम आउ स्थापना

बिस्केकके नाम किर्गिजभाषाके ऊ शब्दसे उत्पन्न भेल मानल जा हे जेकरासे किर्गिजस्तानके राष्ट्रिय पेय, कूमीस (घोड़ीके दूधसे बनल शराब-युक्त लस्सी), मन्थल जा हे । वर्ष १८२५ मे चुय नदीके एक उपनदीके किनारे खोकन्दके किर्गिज एक किलाके स्थापना कैलकै । जखनि ई इलाका रूसी साम्राज्यमे सम्मिलित भेलै त बड़ीमनी रूसी लोग एहाँ आके बसलन आउ ई नगरके नाम १८६२ मे 'पिश्पेक' हो गेलै जे रूसी द्वारा 'बिस्केक' के गलत उच्चारण हलै । १९२६ मे सोवियत सङ्घ बनावेके बाद ई नगरके नाम ई इलाकामे पैदा भेल बोल्शेविक क्रान्तिकारी मिखाइल फ्रूञ्जेके नाम पर 'फ्रूञ्जे' रख देल गेलै । १९९१ मे किर्गिजस्तानके स्वतन्त्र होवेके बाद ऊ देशके संसद् ई नगरके ऐतिहासिक 'बिस्केक' नाम फिरसे बहाल कर देलकै ।

एकरो देखथिन

सन्दर्भ

  1. Law on the Status of Bishkek
    Archived 2011-07-21 at the वेबैक मशीन , 16 अप्रैल 1994, article 2 (रूसी में) । पुनर्प्राप्त 3 अगस्त 2009
  2. "Classification system of territorial units of the Kyrgyz Republic" (Kyrgyz मे). किर्गिज गणराज्यके राष्ट्रिय साङ्ख्यिकी समिति. मई 2021. प॰ 81.
  3. Template:Wp/mag/Cite Kyrgyzstan census 2009
  4. Permanent population of the Kyrgyz Republic as of January 1, 2023
  5. "Sub-national HDI – Area Database". hdi.globaldatalab.org (अङ्ग्रेजी मे). Global Data Lab.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  6. "Population, Map, Pronunciation & Facts". Encyclopedia Britannica. 17 अक्टूबर 2025. अभिगमन तिथि 14 दिसम्बर 2025.