Jump to content

Wp/mag/परीक्षित्

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > परीक्षित्
परीक्षित्
कुरु
शुकदेव आउ राजा परीक्षित
पूर्ववर्तीयुधिष्ठिर (बड़ दादाजी)
उत्तरवर्तीजनमेजय (पुत्र)
जीवनसङ्गीमदरावती (पहिला पत्नी), अद्रिका (दोसरकी पत्नी)
सन्तानजनमेजय
पिताअभिमन्यु
माताउत्तरा

महाभारतके अनुसार परीक्षित् अर्जुनके पोता अभिमन्यु आउ उत्तराके पुत्र आउ जनमेजयके पिता हलन । जखनि ई गर्भमे हलन तखनि अश्वत्थामा ब्रम्हशिर अस्त्रसे परीक्षितके मारेके प्रयत्न कैलक हल । ब्रम्हशिर अस्त्रके सम्बन्धो भगवान ब्रम्हासे है आउ ब्रम्हेके महान अस्त्र ब्रह्मास्त्रके समान शक्तिशाली, अचूक आउ घातक कहल गेलै हे । ई घटनाके बाद योगेश्वर श्रीकृष्ण अपन योगबलसे उत्तराके मृत पुत्रके पुनः जीवित कर देलन हल । महाभारतके अनुसार कुरुवंशके परिक्षीण होवे पर जन्म होवेसे ऊ 'परीक्षित्' कहलैलन ।

ऐतिहासिकता

[edit | edit source]

माइकल विटजेलके अनुसार १२मा-११मा शताब्दी ईसा पूर्वमे कुरु साम्राज्यके पौरिकिता राजवंशसे सम्बन्धित है । एच सी रायचौधुरी परीक्षितके नौमा शताब्दी ईसा पूर्वके मानलन हे ।

वैदिक साहित्यमे खाली एक परीक्षितकै उल्लेख है । किन्तु उत्तर-वैदिक साहित्य (महाभारत आउ पुराण) ई नामसे दु राजाके अस्तित्वके सङ्केत दे है, एक जे कुरुक्षेत्र युद्धसे पूर्व होलन एवं पाण्डवके पूर्वज हलन आउ दुसरका ऊ जे पाण्डवके अग्रज हलन । इतिहासकार एच‌‌ सी रायचौधरीके मानना है कि दुसरका परीक्षितके वर्णन वैदिक राजासे उपर्युक्त ढङ्गसे मेल खा है, जखनिकि पूर्वज 'परीक्षित्' के बारेमे उपलब्ध विवरण अत्यन्त अल्प आउ असङ्गत है । साथहीँ रायचौधरी प्रश्न करऽ हथिन कि 'का वास्तविकतामे एके नामके ऐसन दु अलग शासक हलन?'

सन्दर्भ

[edit | edit source]