Jump to content

Wp/mag/थार मरुस्थल

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > थार मरुस्थल
थार मरुस्थल
राजस्थानमे थार
थार मरुस्थलके मानचित्र
पारिस्थितिकी
जैवभूक्षेत्रइण्डोमलायन
बायोममरुस्थल आउ शुष्क क्षुपभूमि
सीमापश्चिमोत्तरी काँटेदार क्षुपभूमि and कच्छके रण
भूगोल
क्षेत्रफल238,254 किमी2 (91,990 वर्ग मील)
देश भारत and Template:Wp/mag/देश आँकड़ा पाकिस्थान 
भारतके राज्य आउ पाकिस्थानके प्रदेशराजस्थान, गुजरात and हरियाणा
निर्देशाङ्कTemplate:Wp/mag/Infobox dim 27°N 71°E / 27°N 71°E / 27; 71निर्देशाङ्क: Template:Wp/mag/Infobox dim 27°N 71°E / 27°N 71°E / 27; 71
संरक्षण
संरक्षित41,833 किमी² (18%)[1]
थार मरुस्थलके दृष्य

थार मरुस्थल, जो महान् भारतीय मरुस्थलो कहला हे, भारतीय उपमहाद्वीपके पश्चिमोत्तरी भागमे विस्तारित एगो शुष्क आउ मरुस्थल क्षेत्र हे । ई भारत आउ पाकिस्थानमे २,००,००० किमी (७७,००० वर्ग मील) पर विस्तारित हे । ई विश्वके १७मा सबसे बड़ मरुस्थल हे आउ ९मा सबसे बड़ गरम उपोष्णकटिबन्धीय मरुस्थल हे । थारके ८५% भाग भारत आउ १५% भाग पाकिस्थानमे हे ।[2]

थारके ८५% भाग भारतमे आवहे । भारतके अनुसार थारके मरुस्थलके राजस्थानमे विस्तार ६२% हे आउ राजस्थानके कुल क्षेत्रफलके ६१.११% भाग मरुस्थलसे घिरल हे । जेकरामे राजस्थानके चूरु, हनुमानगढ़, बीकानेर, जोधपुर, जैसलमेर, बाड़मेर, हालाँकि ई मरुस्थल गुजरात, आउ पाकिस्थानके सिन्ध प्रदेशोमे फैलल हे।[3] पाकिस्थानके पञ्जाब प्रदेशमे थार चोलिस्थानमे विस्तारित हे । थारके पश्चिमी भाग मरुस्थली कहला हे आउ बड्ड शुष्क हे, जखनकि पूर्वी भागे कखनियो-कखनियो हलुक बरखा हो जाहे आउ कम बालूके टीला पाएल जाहे ।[4] अरावली पहाड़ीके पश्चिमी किनारे थार मरुस्थल स्थित हे । ई मरुस्थल बालूके टिब्बासे झकाएल एगो तरङ्गित मैदान हे ।

इहो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. Eric Dinerstein, David Olson, et al. (2017). An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm, BioScience, Volume 67, Issue 6, June 2017, Pages 534–545; Supplemental material 2 table S1b.
  2. Sinha, R. K., Bhatia, S., & Vishnoi, R. (1996). "Desertification control and rangeland management in the Thar desert of India". RALA Report No. 200: 115–123.
  3. Sharma, K. K. and S. P. Mehra (2009). "The Thar of Rajasthan (India): Ecology and Conservation of a Desert Ecosystem". Chapter 1 in: Sivaperuman, C., Baqri, Q. H., Ramaswamy, G., & Naseema, M. (eds.) Faunal ecology and conservation of the Great Indian Desert. Springer, Berlin Heidelberg.
  4. Sharma, K. K., S. Kulshreshtha, A. R. Rahmani (2013). Faunal Heritage of Rajasthan, India: General Background and Ecology of Vertebrates. Springer Science & Business Media, New York.